İnanç kavramının mantık ve rasyonaliteyle ilişkili kullanımı, bilme eylemindeki epistemik sürecin başlangıç noktasında yer alan ilk önermeyi temsil etmesinde kendini gösterir. Yani inanç, mantıksal ve rasyonel bir düzlemde bilginin ilksel haline karşılık gelmektedir. İnanç, bu manada klasik mantık açısından iki bakımdan analiz edilebilir: 'inancın konusu hakkındaki tasdik' ve 'bu tasdikin doğruluğu'. Bu doğrultuda rasyonel açıdan inancın klasik mantıkta konu edilmesi, temelde kavramsal bir boyutta söz konusudur. İnanç, klasik mantıkta kanıta konu olarak ise zamansal, dilsel ve metafiziki bağlamları ile hem somut hem de soyut manada sonuç verebilen epistemik bir unsur niteliğindedir. Somut ve soyut ilksel niteliklerinden hareketle inancın rasyonelliği probleminin klasik mantık düzlemindeki analizi, tasavvurat ve tasdikatla bölümlenen yapısında incelemeye konudur. Böylece çalışma içerisinde inanç; 'epistemik, yöntemsel ve mantıksal' bir çerçevede, klasik mantığın temel başlıklarını yansıtır şekilde kavramsal, önermesel/yargısal ve çıkarımsal (kıyasî) yönleriyle rasyonel bir doğrulukla ilişkilendirilmektedir. Anahtar Kelimeler : İnanç, Bilgi, Mantık, Geçerlilik, Gerçeklik, Rasyonalite.
The use of the concept of belief in relation to logic and reason represents the first proposition at the starting point of the epistemic process in the act of knowing. That is, belief corresponds to the primary state of knowledge on a logical and reasonably aspect. In this sense, belief can be analyzed in terms of classical logic in two respects: the confirmation of the subject of the belief and the truth of this confirmation. So speaking of belief reasonably in classical logic is basically conceptual. Belief, as the subject of proof in classical logic, is an epistemic element that can give results in both concrete and abstract terms with its temporal, linguistic and metaphysical contexts. Based on its concrete and abstract primary qualities, the analysis of the problem of rationality of belief in classical logic is on its structure divided by tasavvurat and tasdikat. Thus, belief as the subject of this work; in an epistemic, methodological and logical framework, it is associated with a rational truth with its conceptual, propositional/judgmental and argumental/syllogistic aspects, reflecting the main topics of classical logic. Keywords : Belief, Knowledge, Logic, Validity, Truth, Rationality.
Tez (Doktora-PhD) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, 2023.
Kaynakça var.
İnanç kavramının mantık ve rasyonaliteyle ilişkili kullanımı, bilme eylemindeki epistemik sürecin başlangıç noktasında yer alan ilk önermeyi temsil etmesinde kendini gösterir. Yani inanç, mantıksal ve rasyonel bir düzlemde bilginin ilksel haline karşılık gelmektedir. İnanç, bu manada klasik mantık açısından iki bakımdan analiz edilebilir: 'inancın konusu hakkındaki tasdik' ve 'bu tasdikin doğruluğu'. Bu doğrultuda rasyonel açıdan inancın klasik mantıkta konu edilmesi, temelde kavramsal bir boyutta söz konusudur. İnanç, klasik mantıkta kanıta konu olarak ise zamansal, dilsel ve metafiziki bağlamları ile hem somut hem de soyut manada sonuç verebilen epistemik bir unsur niteliğindedir. Somut ve soyut ilksel niteliklerinden hareketle inancın rasyonelliği probleminin klasik mantık düzlemindeki analizi, tasavvurat ve tasdikatla bölümlenen yapısında incelemeye konudur. Böylece çalışma içerisinde inanç; 'epistemik, yöntemsel ve mantıksal' bir çerçevede, klasik mantığın temel başlıklarını yansıtır şekilde kavramsal, önermesel/yargısal ve çıkarımsal (kıyasî) yönleriyle rasyonel bir doğrulukla ilişkilendirilmektedir. Anahtar Kelimeler : İnanç, Bilgi, Mantık, Geçerlilik, Gerçeklik, Rasyonalite.
The use of the concept of belief in relation to logic and reason represents the first proposition at the starting point of the epistemic process in the act of knowing. That is, belief corresponds to the primary state of knowledge on a logical and reasonably aspect. In this sense, belief can be analyzed in terms of classical logic in two respects: the confirmation of the subject of the belief and the truth of this confirmation. So speaking of belief reasonably in classical logic is basically conceptual. Belief, as the subject of proof in classical logic, is an epistemic element that can give results in both concrete and abstract terms with its temporal, linguistic and metaphysical contexts. Based on its concrete and abstract primary qualities, the analysis of the problem of rationality of belief in classical logic is on its structure divided by tasavvurat and tasdikat. Thus, belief as the subject of this work; in an epistemic, methodological and logical framework, it is associated with a rational truth with its conceptual, propositional/judgmental and argumental/syllogistic aspects, reflecting the main topics of classical logic. Keywords : Belief, Knowledge, Logic, Validity, Truth, Rationality.