Metotreksat yaygın olarak kullanılan sitotoksik antikanser bir ilaçtır. Kanser hastalarında MTX'in neden olduğu nörotoksisite önemli klinik bir problemdir ancak MTX nörotoksisitesinin mekanizması henüz tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmanın amaçları; 1). Rat siyatik sinir ve spinal kordunda, MTX'in neden olduğu nörotoksisitenin patogenezinde MDA, SOD, CAT ve GSH-Px'in olası rolünü araştırmak. 2). Rat siyatik sinir ve spinal kordunda MTX'in neden olduğu nörotoksisitede CAPE'nin antioksidan koruyucu etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Toplam 19 adet Wistar rat üç deneysel gruba ayrıldı. Grup 1; Kontrol grup, Grup 2; MTX grup, Grup 3; MTX+CAPE grup. Deneyin 2. gününde tek doz intraperitoneal olarak (i.p.) 20 mg/kg MTX, grup 2 ve 3'e verildi. Grup 3'e CAPE 10 l^mol/kg/gün i.p. olarak 7 gün verildi. Deneyin 8. günü ratlar sakrifiye edildi. Ratların siyatik sinir ve medulla spinalis dokularında CAT, GSH-Px, SOD enzim aktiviteleri ve MDA seviyelerine bakıldı. Siyatik sinir ve spinal kord dokusunda kontrol grubu ile karşılaştırdığında CAT ve GSH-Px aktivitelerinde artış bulundu. MTX+CAPE ile MTX grup karşılaştırıldığında CAT ve GSH-Px aktivitelerinde azalma saptandı. MTX grupta spinal kord dokusunda SOD aktivitesi kontrolle karşılaştırıldığında azalma saptanırken siyatik sinirde anlamlı fark bulunmadı. Spinal kord dokusunda SOD aktivitesi MTX+CAPE grubunda MTX grupla karşılaştırıldığında anlamlı derecede artış bulundu. MTX grup ile kontrol grubu arasında SOD aktivitesi açısından anlamlı fark görülmedi. MDA seviyesi MTX grupta kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. MTX+CAPE grubunda MDA seviyeleri MTX grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. Bu sonuçlar; MTX'in rat siyatik sinir ve medulla spinalisinde oksidatif stresi artırdığını ve CAPE'nin antioksidan etkisi nedeniyle oksidatif strese karşı koruyucu etkisini gösterir. Anahtar kelimeler: Kafeik asit fenetil ester, Metotreksat, Oksidatif stres, Siyatik sinir, Medulla spinalis.
Methotrexate (MTX) is widely used as a cytotoxic chemotherapeutic drug. MTX-associated neurotoxicity is an important clinical problem in cancer patients, but the mechanisms of MTX-induced neurotoxicity have not yet been known exactly. The aims of the current study were (1) to investigate the possible role of MDA, SOD, CAT and GSH-Px in the pathogenesis of MTX-induced neurotoxicity and (2) to determine whether there is a putative protective effect of CAPE on MTX-induced neurotoxicity in the spinal cord and sciatic nerve of rats. A total of 19 adult Wistar male rats were divided into three experimental groups. Group I, control group; group II, MTX-treated group; group III, MTX+CAPE-treated group. MTX was administered to MTX and MTX+CAPE groups intraperitoneally (i.p.) with a single dose of 20 mg kg-1 on the second day of experiment. CAPE was administered to MTX+CAPE group i.p. with a dose of 10 [imol kg-1 day-1 for 7 days. The rats were sacrificed at the 8th day of experiment. The activities of the enzymes SOD, CAT and GSHP-x, and levels of MDA were studied in the sciatic nerve and spinal cord tissues of the rats. In the sciatic nerve and spinal cord tissue, the activities of CAT and GSH-Px were increased in MTX group in comparison with control group. CAPE treatment with MTX decreased CAT and GSH-Px activities in the neuronal tissues of rats significantly in comparison with MTX group. In the spinal cord tissue, the activity of SOD in the MTX group decreased to comparison with control group but in the sciatic nerve not significant difference. In the spinal cord of rats, the activity of SOD was increased in CAPE+MTX group when compared with the MTX group. There were no significant differences in the activity of SOD between the rats in the MTX+CAPE group and the control group. The level of MDA was higher in MTX group than the control group. CAPE administration with MTX injection caused a significant decrease in MDA level when compared with MTX group. These results reveal that MTX increases oxidative stress in sciatic nerve and spinal cord of rats and CAPE has a preventive effect on the oxidative stress via its antioxidant capacity. Keywords: Caffeic acid phenethyl ester, methotrexate, oxidative stres, sciatic nerve, spinal cord.
Tez (Tıpta Uzmanlık) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı, 2006.
Kaynakça var.
Metotreksat yaygın olarak kullanılan sitotoksik antikanser bir ilaçtır. Kanser hastalarında MTX'in neden olduğu nörotoksisite önemli klinik bir problemdir ancak MTX nörotoksisitesinin mekanizması henüz tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmanın amaçları; 1). Rat siyatik sinir ve spinal kordunda, MTX'in neden olduğu nörotoksisitenin patogenezinde MDA, SOD, CAT ve GSH-Px'in olası rolünü araştırmak. 2). Rat siyatik sinir ve spinal kordunda MTX'in neden olduğu nörotoksisitede CAPE'nin antioksidan koruyucu etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Toplam 19 adet Wistar rat üç deneysel gruba ayrıldı. Grup 1; Kontrol grup, Grup 2; MTX grup, Grup 3; MTX+CAPE grup. Deneyin 2. gününde tek doz intraperitoneal olarak (i.p.) 20 mg/kg MTX, grup 2 ve 3'e verildi. Grup 3'e CAPE 10 l^mol/kg/gün i.p. olarak 7 gün verildi. Deneyin 8. günü ratlar sakrifiye edildi. Ratların siyatik sinir ve medulla spinalis dokularında CAT, GSH-Px, SOD enzim aktiviteleri ve MDA seviyelerine bakıldı. Siyatik sinir ve spinal kord dokusunda kontrol grubu ile karşılaştırdığında CAT ve GSH-Px aktivitelerinde artış bulundu. MTX+CAPE ile MTX grup karşılaştırıldığında CAT ve GSH-Px aktivitelerinde azalma saptandı. MTX grupta spinal kord dokusunda SOD aktivitesi kontrolle karşılaştırıldığında azalma saptanırken siyatik sinirde anlamlı fark bulunmadı. Spinal kord dokusunda SOD aktivitesi MTX+CAPE grubunda MTX grupla karşılaştırıldığında anlamlı derecede artış bulundu. MTX grup ile kontrol grubu arasında SOD aktivitesi açısından anlamlı fark görülmedi. MDA seviyesi MTX grupta kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. MTX+CAPE grubunda MDA seviyeleri MTX grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. Bu sonuçlar; MTX'in rat siyatik sinir ve medulla spinalisinde oksidatif stresi artırdığını ve CAPE'nin antioksidan etkisi nedeniyle oksidatif strese karşı koruyucu etkisini gösterir. Anahtar kelimeler: Kafeik asit fenetil ester, Metotreksat, Oksidatif stres, Siyatik sinir, Medulla spinalis.
Methotrexate (MTX) is widely used as a cytotoxic chemotherapeutic drug. MTX-associated neurotoxicity is an important clinical problem in cancer patients, but the mechanisms of MTX-induced neurotoxicity have not yet been known exactly. The aims of the current study were (1) to investigate the possible role of MDA, SOD, CAT and GSH-Px in the pathogenesis of MTX-induced neurotoxicity and (2) to determine whether there is a putative protective effect of CAPE on MTX-induced neurotoxicity in the spinal cord and sciatic nerve of rats. A total of 19 adult Wistar male rats were divided into three experimental groups. Group I, control group; group II, MTX-treated group; group III, MTX+CAPE-treated group. MTX was administered to MTX and MTX+CAPE groups intraperitoneally (i.p.) with a single dose of 20 mg kg-1 on the second day of experiment. CAPE was administered to MTX+CAPE group i.p. with a dose of 10 [imol kg-1 day-1 for 7 days. The rats were sacrificed at the 8th day of experiment. The activities of the enzymes SOD, CAT and GSHP-x, and levels of MDA were studied in the sciatic nerve and spinal cord tissues of the rats. In the sciatic nerve and spinal cord tissue, the activities of CAT and GSH-Px were increased in MTX group in comparison with control group. CAPE treatment with MTX decreased CAT and GSH-Px activities in the neuronal tissues of rats significantly in comparison with MTX group. In the spinal cord tissue, the activity of SOD in the MTX group decreased to comparison with control group but in the sciatic nerve not significant difference. In the spinal cord of rats, the activity of SOD was increased in CAPE+MTX group when compared with the MTX group. There were no significant differences in the activity of SOD between the rats in the MTX+CAPE group and the control group. The level of MDA was higher in MTX group than the control group. CAPE administration with MTX injection caused a significant decrease in MDA level when compared with MTX group. These results reveal that MTX increases oxidative stress in sciatic nerve and spinal cord of rats and CAPE has a preventive effect on the oxidative stress via its antioxidant capacity. Keywords: Caffeic acid phenethyl ester, methotrexate, oxidative stres, sciatic nerve, spinal cord.