Restoratif tedavilerin başarısında pulpa hücrelerinin onarım mekanizmalarının rolü büyüktür. Odontoblastlar, dentinin düzenli olarak yapımından ve onarımından sorumlu hücrelerdir. Pulpa dokusu ile ilgili günümüze kadar yapılan çalışmalarda, sağlıklı dişlerde bulunan pulpanın hücresel özellikleri, dokunun belli bir bölgesinden alınan kesitlerin iki boyutlu incelenmesi ile ortaya konmuştur. Ancak, pulpanın tamamını stereolojik metotla üç boyutlu olarak inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bununla birlikte, odontoblast tabakasında görülen değişikliklerin, dişlerin boyutlarını etkilediği belirtilmektedir. Bu çalışmadaki amacımız, florozisli süt dişlerin pulpalarında bulunan odontoblast hücrelerinin ve pulpa boyutlarının stereolojik metotla incelenmesi, süt ve daimi dişlerin boyutsal özelliklerinin flordan nasıl etkilendiğinin ortaya konulması ve elde edilen verilerin sağlıklı dişlerle karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın histolojik değerlendirme kısmında, 9-11 yaşlar arasındaki hastalardan elde edilen, florozis bulunan ve bulunmayan, 56 adet çekilmiş süt 1. ve 2. azı dişler kullanıldı. Sistematik rastgele örnekleme metoduyla belirlenen diş kesitleri ışık mikroskobu altında stereolojik metotla incelendi. Çalışmanın morfolojik değerlendirme kısmında ise, kliniğimize başvuran ve dişlerinde florozis bulunan ve bulunmayan, 8-16 yaşları arasındaki 180 hastadan alçı modeller elde edildi. Modeller üzerindeki dişlerin meziodistal ve bukkolingual boyutları elektronik kumpas yardımıyla ölçüldü. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS bilgisayar paket programının 13.0 versiyonu kullanılarak yapıldı. Sonuç olarak, florozisli süt dişlerin pulpalarında bulunan odontoblast hücrelerinin sayılarının ve sayısal yoğunluklarının sağlıklı diş grubuna göre azaldığı, florozisli süt dişlerinin pulpa boyutlarının sağlıklı dişlere oranla anlamlı bir farklılık göstermediği ve florozisli daimi üst orta keser, 2. küçük azı ve 1. büyük azı dişlerinin ve alt orta keser ve 1. büyük azı dişlerinin boyutlarının sağlıklı gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Diş boyutları, Flor, Florozis, Odontoblast sayısı, Pulpa hacmi.
The successful resolutions of restorative treatments are dependent upon harnessing and utilising the natural repair responses of the pulpal cells. Odontoblasts are responsible for the regulation of dentine synthesis, secretion and mineralization. Until recently, the properties of pulp cells in healthy teeth have been studied in two dimensions with the sections obtained from distinct tooth areas. However, there are no studies that evaluated whole pulp tissue with stereological methods in three dimensions in the literature. The aims of this study were to investigate the odontoblast cells and pulp dimensions of fluorotic primary teeth with stereological methods, to determine the effects of fluoride on dimentional features of primary and permanent teeth and to compare the data with healthy teeth. In histological part of the study, a total of 56 fluorotic and healthy extracted first and second primary molar teeth that were obtained from children aged between 9-11 years were used. Systematically and randomly sampled tooth sections were investigated under light microscope. In morphological part of the study, a total of 180 dental casts that were obtained from children aged between 8-16 years, with fluorotic and healthy teeth were evaluated. Mesiodistal and buccolingual tooth dimensions were measured with digital caliper. Mean values were considered significantly different when p<0.05. Statistical analyses were performed using the SPSS statistical software program. In conclusion, it was found that the total number and the numerical density of odontoblast cells in fluorotic primary teeth were lower than healthy teeth, the pulp volumes of fluorotic primary teeth were not significantly different from healthy teeth and the dimensions of fluorotic permenent maxillary central incisor, the second premolar, the first molar and mandibular central incisor and the first molar teeth were significantly lower than non-fluorotic teeth group. Keywords : Tooth dimensions, Fluoride, Fluorosis, Odontoblast number, Pulp volume.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Pedodonti Anabilim Dalı, 2007.
Kaynakça var.
Restoratif tedavilerin başarısında pulpa hücrelerinin onarım mekanizmalarının rolü büyüktür. Odontoblastlar, dentinin düzenli olarak yapımından ve onarımından sorumlu hücrelerdir. Pulpa dokusu ile ilgili günümüze kadar yapılan çalışmalarda, sağlıklı dişlerde bulunan pulpanın hücresel özellikleri, dokunun belli bir bölgesinden alınan kesitlerin iki boyutlu incelenmesi ile ortaya konmuştur. Ancak, pulpanın tamamını stereolojik metotla üç boyutlu olarak inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bununla birlikte, odontoblast tabakasında görülen değişikliklerin, dişlerin boyutlarını etkilediği belirtilmektedir. Bu çalışmadaki amacımız, florozisli süt dişlerin pulpalarında bulunan odontoblast hücrelerinin ve pulpa boyutlarının stereolojik metotla incelenmesi, süt ve daimi dişlerin boyutsal özelliklerinin flordan nasıl etkilendiğinin ortaya konulması ve elde edilen verilerin sağlıklı dişlerle karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın histolojik değerlendirme kısmında, 9-11 yaşlar arasındaki hastalardan elde edilen, florozis bulunan ve bulunmayan, 56 adet çekilmiş süt 1. ve 2. azı dişler kullanıldı. Sistematik rastgele örnekleme metoduyla belirlenen diş kesitleri ışık mikroskobu altında stereolojik metotla incelendi. Çalışmanın morfolojik değerlendirme kısmında ise, kliniğimize başvuran ve dişlerinde florozis bulunan ve bulunmayan, 8-16 yaşları arasındaki 180 hastadan alçı modeller elde edildi. Modeller üzerindeki dişlerin meziodistal ve bukkolingual boyutları elektronik kumpas yardımıyla ölçüldü. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS bilgisayar paket programının 13.0 versiyonu kullanılarak yapıldı. Sonuç olarak, florozisli süt dişlerin pulpalarında bulunan odontoblast hücrelerinin sayılarının ve sayısal yoğunluklarının sağlıklı diş grubuna göre azaldığı, florozisli süt dişlerinin pulpa boyutlarının sağlıklı dişlere oranla anlamlı bir farklılık göstermediği ve florozisli daimi üst orta keser, 2. küçük azı ve 1. büyük azı dişlerinin ve alt orta keser ve 1. büyük azı dişlerinin boyutlarının sağlıklı gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Diş boyutları, Flor, Florozis, Odontoblast sayısı, Pulpa hacmi.
The successful resolutions of restorative treatments are dependent upon harnessing and utilising the natural repair responses of the pulpal cells. Odontoblasts are responsible for the regulation of dentine synthesis, secretion and mineralization. Until recently, the properties of pulp cells in healthy teeth have been studied in two dimensions with the sections obtained from distinct tooth areas. However, there are no studies that evaluated whole pulp tissue with stereological methods in three dimensions in the literature. The aims of this study were to investigate the odontoblast cells and pulp dimensions of fluorotic primary teeth with stereological methods, to determine the effects of fluoride on dimentional features of primary and permanent teeth and to compare the data with healthy teeth. In histological part of the study, a total of 56 fluorotic and healthy extracted first and second primary molar teeth that were obtained from children aged between 9-11 years were used. Systematically and randomly sampled tooth sections were investigated under light microscope. In morphological part of the study, a total of 180 dental casts that were obtained from children aged between 8-16 years, with fluorotic and healthy teeth were evaluated. Mesiodistal and buccolingual tooth dimensions were measured with digital caliper. Mean values were considered significantly different when p<0.05. Statistical analyses were performed using the SPSS statistical software program. In conclusion, it was found that the total number and the numerical density of odontoblast cells in fluorotic primary teeth were lower than healthy teeth, the pulp volumes of fluorotic primary teeth were not significantly different from healthy teeth and the dimensions of fluorotic permenent maxillary central incisor, the second premolar, the first molar and mandibular central incisor and the first molar teeth were significantly lower than non-fluorotic teeth group. Keywords : Tooth dimensions, Fluoride, Fluorosis, Odontoblast number, Pulp volume.