Ülkemizde ulaştırmanın en önemli modu karayoludur. Karayolları inşa edildikten sonra, trafik, iklim, çevresel faktörler vb. nedenlerle üstyapısında bozulmalar oluşmaya başlar. Rutin bakım çalışmalarının dışında oluşan bozulmaların onarımının da yapılması şarttır. Fakat bu çalışmaların maliyeti oldukça yüksek olduğundan, onarıma ihtiyacı olan tüm kesimlere aynı anda müdahale edilmesi olanaksızdır. Genellikle, onarıma alınacak bölgelerin seçiminde sadece trafik hacmi ve onarım maliyet dikkate alınmaktadır. Oysa kullanıcı faydaları da öncelik belirlenmesinde önemli bir faktördür. Kullanıcı faydaları, kullanıcı maliyetlerindeki azalma olarak tanımlanabilir. Literatürde kullanıcı faydaları ile ilgili pek çok çalışma bulunmasına rağmen, ülkemiz için benzer bir kaynağa ulaşılamamıştır. Bu tez çalışmasının başlıca amacı, ülkemiz karayollarındaki servis yeteneği kaybının yol kullanıcılarına olan etkisinin araştırılmasıdır. Bu tez çalışması kapsamında ülkemizdeki tüm devlet yollarının incelenmesi mümkün olamayacağından, çeşitli pilot bölgelerde anket çalışmaları yapılarak kullanıcı faydaları araştırılmıştır. Bu bölgeler seçilirken, farklı trafik hacimlerine sahip olmaları, kullanıcılarının farklı gelir düzeylerinden olmasına ve karayolunu kullanan taşıtların farklı özellikler göstermesine özen gösterilmiştir. Anket çalışmaları, Isparta, Adapazarı ve Samsun'da gerçekleştirilmiştir. İlave yakıt tüketimi değeri araştırmasında, servis yeteneğinin ilave yakıt tüketiminde doğrudan etkisinin nerdeyse olmadığı görülmüştür. İlave lastik aşınma maliyetinin ise, özellikle kamyon ve otobüslerde büyük miktarlarda olduğu görülmüştür. İlave bakım maliyeti de lastik aşınma maliyetinde olduğu gibi yüksek değerlerdedir. Fakat toplam olarak taşıt işletme maliyeti hesaplandığında bulunan değerlerin KGM tarafından açıklanan değerlere göre oldukça düşük kaldığı görülmüştür. Trafik kaza maliyeti değeri literatürde kullanıcı faydaları açısından önemli bir yer tutmasına rağmen yapılan çalışmada etkisi çok az kalmıştır. İlave gecikme maliyeti araştırmasında da özellikle otomobil için benzer maliyetler söz konusu iken otobüs ve kamyon için bulunan değerler literatüre göre az olmuştur. Sonuçta, ülkemiz karayolları için bir gösterge olabilecek kullanıcı faydaları tespit edilmiş, örnek trafik ve kaza kayıtları kullanılarak örnek değerlendirmeler yapılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Kullanıcı Faydaları, Fayda-Maliyet Analizi, Bakım Yönetimi, Öncelik Ataması.
Most important mode of transportation is highway in Turkey. After the construction of highways, pavement distresses occur via traffic, climate and environment etc. Outside maintenance activities, rehabilitation activities must be done. Because rehabilitation activities required more cost, it is impossible to interface to all regions to be necessary rehabilitation. It is generally taken into consideration only traffic volume and rehabilitation cost for choosing of rehabilitation regions. But highway user benefits are one of the important factors in priority determining. Highway user benefits can be defined as reduction in highway user cost. Although there are more works related to highway user benefit in literature, it is not meeting any sources for Turkey. The principles aim of this thesis works, investigation of effect to road highway user costs of pavement serviceability loss in Turkey roads. In this thesis works, because it is impossible to investigation of all over the Turkey roads, it is examination of highway user costs as public surveys in various pilot areas. In the selection of these areas, it is care of various traffic volumes, various road users' income levels, and various vehicles. Public surveys works are make to Isparta, Adapazarı and Samsun. Investigating of additional fuel consumption, it is seeing do not almost directly effect of pavement serviceability. Also it is seeing that pavement serviceability more amount effect especially in truck and bus tire wearing cost. Additional vehicle maintenance cost is high valuable as tire wearing cost. But, it is seeing that calculating of total vehicle operation cost very small according to Turkish Highway Association of General Directorate. Traffic accident cost is very small in this study despite important factor of user benefit in literature. Investigating of additional delay cost, while automobile shows similar properties, truck and bus more remain small as literature. As a result of highway user benefits were determined for Turkey as an indicator, using sample traffic and accident record was making sample evaluation. KEYWORDS: Highway User Benefit, User Cost Analysis, Maintenance Management, Priority Assessment.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yapı Eğitimi Anabilim Dalı, 2006.
Kaynakça var.
Ülkemizde ulaştırmanın en önemli modu karayoludur. Karayolları inşa edildikten sonra, trafik, iklim, çevresel faktörler vb. nedenlerle üstyapısında bozulmalar oluşmaya başlar. Rutin bakım çalışmalarının dışında oluşan bozulmaların onarımının da yapılması şarttır. Fakat bu çalışmaların maliyeti oldukça yüksek olduğundan, onarıma ihtiyacı olan tüm kesimlere aynı anda müdahale edilmesi olanaksızdır. Genellikle, onarıma alınacak bölgelerin seçiminde sadece trafik hacmi ve onarım maliyet dikkate alınmaktadır. Oysa kullanıcı faydaları da öncelik belirlenmesinde önemli bir faktördür. Kullanıcı faydaları, kullanıcı maliyetlerindeki azalma olarak tanımlanabilir. Literatürde kullanıcı faydaları ile ilgili pek çok çalışma bulunmasına rağmen, ülkemiz için benzer bir kaynağa ulaşılamamıştır. Bu tez çalışmasının başlıca amacı, ülkemiz karayollarındaki servis yeteneği kaybının yol kullanıcılarına olan etkisinin araştırılmasıdır. Bu tez çalışması kapsamında ülkemizdeki tüm devlet yollarının incelenmesi mümkün olamayacağından, çeşitli pilot bölgelerde anket çalışmaları yapılarak kullanıcı faydaları araştırılmıştır. Bu bölgeler seçilirken, farklı trafik hacimlerine sahip olmaları, kullanıcılarının farklı gelir düzeylerinden olmasına ve karayolunu kullanan taşıtların farklı özellikler göstermesine özen gösterilmiştir. Anket çalışmaları, Isparta, Adapazarı ve Samsun'da gerçekleştirilmiştir. İlave yakıt tüketimi değeri araştırmasında, servis yeteneğinin ilave yakıt tüketiminde doğrudan etkisinin nerdeyse olmadığı görülmüştür. İlave lastik aşınma maliyetinin ise, özellikle kamyon ve otobüslerde büyük miktarlarda olduğu görülmüştür. İlave bakım maliyeti de lastik aşınma maliyetinde olduğu gibi yüksek değerlerdedir. Fakat toplam olarak taşıt işletme maliyeti hesaplandığında bulunan değerlerin KGM tarafından açıklanan değerlere göre oldukça düşük kaldığı görülmüştür. Trafik kaza maliyeti değeri literatürde kullanıcı faydaları açısından önemli bir yer tutmasına rağmen yapılan çalışmada etkisi çok az kalmıştır. İlave gecikme maliyeti araştırmasında da özellikle otomobil için benzer maliyetler söz konusu iken otobüs ve kamyon için bulunan değerler literatüre göre az olmuştur. Sonuçta, ülkemiz karayolları için bir gösterge olabilecek kullanıcı faydaları tespit edilmiş, örnek trafik ve kaza kayıtları kullanılarak örnek değerlendirmeler yapılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Kullanıcı Faydaları, Fayda-Maliyet Analizi, Bakım Yönetimi, Öncelik Ataması.
Most important mode of transportation is highway in Turkey. After the construction of highways, pavement distresses occur via traffic, climate and environment etc. Outside maintenance activities, rehabilitation activities must be done. Because rehabilitation activities required more cost, it is impossible to interface to all regions to be necessary rehabilitation. It is generally taken into consideration only traffic volume and rehabilitation cost for choosing of rehabilitation regions. But highway user benefits are one of the important factors in priority determining. Highway user benefits can be defined as reduction in highway user cost. Although there are more works related to highway user benefit in literature, it is not meeting any sources for Turkey. The principles aim of this thesis works, investigation of effect to road highway user costs of pavement serviceability loss in Turkey roads. In this thesis works, because it is impossible to investigation of all over the Turkey roads, it is examination of highway user costs as public surveys in various pilot areas. In the selection of these areas, it is care of various traffic volumes, various road users' income levels, and various vehicles. Public surveys works are make to Isparta, Adapazarı and Samsun. Investigating of additional fuel consumption, it is seeing do not almost directly effect of pavement serviceability. Also it is seeing that pavement serviceability more amount effect especially in truck and bus tire wearing cost. Additional vehicle maintenance cost is high valuable as tire wearing cost. But, it is seeing that calculating of total vehicle operation cost very small according to Turkish Highway Association of General Directorate. Traffic accident cost is very small in this study despite important factor of user benefit in literature. Investigating of additional delay cost, while automobile shows similar properties, truck and bus more remain small as literature. As a result of highway user benefits were determined for Turkey as an indicator, using sample traffic and accident record was making sample evaluation. KEYWORDS: Highway User Benefit, User Cost Analysis, Maintenance Management, Priority Assessment.