Aspir (Carthamus tinctorius L.) dünyada bitkisel yağ kaynağı olarak yetiştirilen önemli bir yağ bitkisidir. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünde 2005 ve 2006 yıllarında yürütülen bu araştırmada; 'Dinçer 5-118 x Remzibey-05' melezi ileri generasyon hatları arasından yüksek verimde ve kalitede aspir hatlarının belirlenmesi ve bu hatların agronomik ve kalite özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 'Dinçer 5-118' ve 'Remzibey-05' aspir çeşitleri ile bu çeşitlerden geliştirilen 48 aspir hattı materyal olarak kullanılmıştır. 'HB-107' (163.0 kg/da), 'HB-88' (158.3 kg/da), 'HB-65' (154.7 kg/da), 'HB-94' (151.1 kg/da), 'HB-7' (148.8 kg/da), 'HB-44' (148.1 kg/da), 'HB-14' (144.1 kg/da), 'HB-28' (141.0 kg/da), 'HB-135' (141.0 kg/da) ve 'HB-59' (139.4 kg/da) nolu hatlar ebeveynlerine göre daha yüksek tohum verimi alınmıştır. Bu hatlar özellikle bitki başına tabla sayısı, tabla başına tohum sayısı ve 1000 tane ağırlığı gibi en önemli verim özellikleri bakımından ebeveynlerine göre daha yüksek değerler vermişlerdir. Her iki deneme yılı ortalamaları esas alınarak, yağ oranları % 30'un üzerinde olan 6 hat ('HB-7', 'HB-14', 'HB-84', 'HB-91', 'HB-102' ve 'HB-120') belirlenmiş, bu hatlar 'Dinçer 5-118' (% 25.8) ve 'Remzibey-05' (% 29.3) aspir çeşitlerinden daha yüksek oranlarda yağ içermişlerdir. 'HB-74' (% 42.2) ve 'HB-44' (% 31.3) hatları yüksek oleik asit içeren, 'HB-63' (% 79.6) ve 'HB-31' (% 79.2) hatları yüksek linoleik asit içeren hatlar olarak belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Aspir, Carthamus tinctorius L., sentetik erkek kısırlık, hat geliştirme, verim ve kalite özellikleri.
Safflower (Carthamus tinctorius L.) is an important oilseed crop grown for vegetable oil sources throught the world. in present advanced lines safflower derived from a cross between 'Dinçer 5-118 x Remzibey-05' were tested to determine their yield and quality characteristics. The research was carried out in 2005 and 2006 at Süleyman Demirel University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops. Study materials were 48 advanced safflower lines. Lines 'HB-107' (163.0 kg/da), 'HB-88' (158.3 kg/da), 'HB-65' (154.7 kg/da), 'HB-94' (151.1 kg/da), 'HB-7' (148.8 kg/da), 'HB-44' (148.1 kg/da), 'HB-14' (144.1 kg/da), 'HB-28' (141.0 kg/da), 'HB-135' (141.0 kg/da) and 'HB-59' (139.4 kg/da) gave higher seed yield per decare when compared with parents. These lines were also gave higher values for such as number heads per plant, number seeds per head and 1000 seed weight than their parents. Averaged över 2 years 6 lines ('HB-V, 'HB-14', 'HB-84', 'HB-91', 'HB-102' and 'HB-120') had över 30% seed oil content and these lines oil content was higher than those of their parents ['Dinçer 5-118' (25.8%) and 'Remzibey-05' (29.3%)]. it was determined that 'HB-74' and 'HB-44' lines had higher oleic acid amounts (42.2% and 31.3%, respectively) and 'HB-63' and 'HB-31' contained higher linoleic acid levels (79.6% and 79.2%, respectively). KEYWORDS: Safflower, Carthamus tinctorius L., synthetic male sterility, line improvement, yield and quality components.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 2007.
Kaynakça var.
Aspir (Carthamus tinctorius L.) dünyada bitkisel yağ kaynağı olarak yetiştirilen önemli bir yağ bitkisidir. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünde 2005 ve 2006 yıllarında yürütülen bu araştırmada; 'Dinçer 5-118 x Remzibey-05' melezi ileri generasyon hatları arasından yüksek verimde ve kalitede aspir hatlarının belirlenmesi ve bu hatların agronomik ve kalite özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 'Dinçer 5-118' ve 'Remzibey-05' aspir çeşitleri ile bu çeşitlerden geliştirilen 48 aspir hattı materyal olarak kullanılmıştır. 'HB-107' (163.0 kg/da), 'HB-88' (158.3 kg/da), 'HB-65' (154.7 kg/da), 'HB-94' (151.1 kg/da), 'HB-7' (148.8 kg/da), 'HB-44' (148.1 kg/da), 'HB-14' (144.1 kg/da), 'HB-28' (141.0 kg/da), 'HB-135' (141.0 kg/da) ve 'HB-59' (139.4 kg/da) nolu hatlar ebeveynlerine göre daha yüksek tohum verimi alınmıştır. Bu hatlar özellikle bitki başına tabla sayısı, tabla başına tohum sayısı ve 1000 tane ağırlığı gibi en önemli verim özellikleri bakımından ebeveynlerine göre daha yüksek değerler vermişlerdir. Her iki deneme yılı ortalamaları esas alınarak, yağ oranları % 30'un üzerinde olan 6 hat ('HB-7', 'HB-14', 'HB-84', 'HB-91', 'HB-102' ve 'HB-120') belirlenmiş, bu hatlar 'Dinçer 5-118' (% 25.8) ve 'Remzibey-05' (% 29.3) aspir çeşitlerinden daha yüksek oranlarda yağ içermişlerdir. 'HB-74' (% 42.2) ve 'HB-44' (% 31.3) hatları yüksek oleik asit içeren, 'HB-63' (% 79.6) ve 'HB-31' (% 79.2) hatları yüksek linoleik asit içeren hatlar olarak belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Aspir, Carthamus tinctorius L., sentetik erkek kısırlık, hat geliştirme, verim ve kalite özellikleri.
Safflower (Carthamus tinctorius L.) is an important oilseed crop grown for vegetable oil sources throught the world. in present advanced lines safflower derived from a cross between 'Dinçer 5-118 x Remzibey-05' were tested to determine their yield and quality characteristics. The research was carried out in 2005 and 2006 at Süleyman Demirel University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops. Study materials were 48 advanced safflower lines. Lines 'HB-107' (163.0 kg/da), 'HB-88' (158.3 kg/da), 'HB-65' (154.7 kg/da), 'HB-94' (151.1 kg/da), 'HB-7' (148.8 kg/da), 'HB-44' (148.1 kg/da), 'HB-14' (144.1 kg/da), 'HB-28' (141.0 kg/da), 'HB-135' (141.0 kg/da) and 'HB-59' (139.4 kg/da) gave higher seed yield per decare when compared with parents. These lines were also gave higher values for such as number heads per plant, number seeds per head and 1000 seed weight than their parents. Averaged över 2 years 6 lines ('HB-V, 'HB-14', 'HB-84', 'HB-91', 'HB-102' and 'HB-120') had över 30% seed oil content and these lines oil content was higher than those of their parents ['Dinçer 5-118' (25.8%) and 'Remzibey-05' (29.3%)]. it was determined that 'HB-74' and 'HB-44' lines had higher oleic acid amounts (42.2% and 31.3%, respectively) and 'HB-63' and 'HB-31' contained higher linoleic acid levels (79.6% and 79.2%, respectively). KEYWORDS: Safflower, Carthamus tinctorius L., synthetic male sterility, line improvement, yield and quality components.