Yüzey dalgası yöntemlerinde, S dalgası hızı, belirli bir geometride yerleştirilen alıcı dizilimleriyle kaydedilen verilerden dispersiyon bilgisinin ters çözümünden elde edilmektedir. Aktif ve pasif kaynaklarla kullanılan yüzey dalgası yöntemleri S dalgası hız bilgisi ile sismik zemin büyütmesi, zeminin dinamik parametreleri belirlenir ve sismik yer tepkisi modellenir, sismik risk bölgeleme haritaları oluşturulur. Yerleşim alanlarında, sinyal/gürültü oranı genellikle düşüktür ve alıcıların uzun serimlerle yerleştirilmesi oldukça zordur. Ayrıca, yerleşim alanlarında, yeterince büyük enerji kaynağı kullanılamayabilir. Buna bağlı olarak, inceleme derinliği de sınırlı olacaktır. Bu nedenlerden dolayı, düşük frekanslarda uzun dalga boyları ile seyahat eden yüzey dalgalarından faydalanma yoluna gidilmiştir. Bu tez çalışmasında, aktif kaynaklı yöntem olan Çok Kanallı Yüzey Dalgası Yöntemi (MASW) ile Rayleigh dalgası dispersiyon eğrisi elde edilmiştir. Rayleigh dalgası aracılığıyla kayma dalga hızı bulunmuştur. Rayleigh yüzey dalgalarının temel modunun analizi ile derinliğe bağlı olarak değişim gösteren S dalga hız yapısı çıkartılabilmektedir. Yöntem ile verilerin analizinin uygulanması amacıyla, aktif kaynaklı MASW metodu kullanılarak, Isparta Çünür de 12 kanallı Geometriks-Geode marka sismik kayıtçı ile elde edilen veriler işlenmiştir. Alınan verilerle SeisImager adlı bilgisayar programı ile dispersiyon eğrisi oluşturulmuştur. Elde edilen dispersiyon eğrisinin ters çözümü faz hızı-frekans eğrisini kayma dalga hızını (VS ) kestirmek için referans olarak kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yüzey Dalgaları, MASW Yöntemi, Rayleigh Dalgası, Faz Hızı, Dispersiyon, Ters Çözüm, S Dalgası.
The "S" wave velocity is been found out from the inverse solution of the special geophone configuration. The seismic ground response and some of elastic parameters with ground magnification can be found by the "S" wave velocity obtained active or passive source method. Thus one can prepare the "Seismic Risk Maps" of the working area. The wide spreading of the seismic receivers are commonly need hard works, because of the low level signal to noise ratio of the habitats. Adding to this some time it is not possible to use sufficient amount of energy. Connecting these circumstances the penetration of the investigation also will be limited. The surface long waves have been preferred in this work to overcome those of disadvantages. The dispersion of the Rayleigh wave is been obtained from multi channel surface wave with active source method in this study. By the way the shearing wave velocity is been found by means of the Rayleigh wave velocity. The deep depended S wave structure is been found out by the base mod analysis of the Rayleigh wave. As an application the data obtained from a twelve channel Geometrics-Geode seismic enhance device at the Isparta (Çünür). The inverse solution of the "Phase velocity-Frequency" graph has been used in the prediction of the Vs by mean of the dispersion curve made by the "seisimager software". Keywords: Surface Waves, MASW Method, Rayleigh Wave, Phase Velocity, Dispersion, İnversion, Shear Wave.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Anabilim Dalı, 2008.
Kaynakça var.
Yüzey dalgası yöntemlerinde, S dalgası hızı, belirli bir geometride yerleştirilen alıcı dizilimleriyle kaydedilen verilerden dispersiyon bilgisinin ters çözümünden elde edilmektedir. Aktif ve pasif kaynaklarla kullanılan yüzey dalgası yöntemleri S dalgası hız bilgisi ile sismik zemin büyütmesi, zeminin dinamik parametreleri belirlenir ve sismik yer tepkisi modellenir, sismik risk bölgeleme haritaları oluşturulur. Yerleşim alanlarında, sinyal/gürültü oranı genellikle düşüktür ve alıcıların uzun serimlerle yerleştirilmesi oldukça zordur. Ayrıca, yerleşim alanlarında, yeterince büyük enerji kaynağı kullanılamayabilir. Buna bağlı olarak, inceleme derinliği de sınırlı olacaktır. Bu nedenlerden dolayı, düşük frekanslarda uzun dalga boyları ile seyahat eden yüzey dalgalarından faydalanma yoluna gidilmiştir. Bu tez çalışmasında, aktif kaynaklı yöntem olan Çok Kanallı Yüzey Dalgası Yöntemi (MASW) ile Rayleigh dalgası dispersiyon eğrisi elde edilmiştir. Rayleigh dalgası aracılığıyla kayma dalga hızı bulunmuştur. Rayleigh yüzey dalgalarının temel modunun analizi ile derinliğe bağlı olarak değişim gösteren S dalga hız yapısı çıkartılabilmektedir. Yöntem ile verilerin analizinin uygulanması amacıyla, aktif kaynaklı MASW metodu kullanılarak, Isparta Çünür de 12 kanallı Geometriks-Geode marka sismik kayıtçı ile elde edilen veriler işlenmiştir. Alınan verilerle SeisImager adlı bilgisayar programı ile dispersiyon eğrisi oluşturulmuştur. Elde edilen dispersiyon eğrisinin ters çözümü faz hızı-frekans eğrisini kayma dalga hızını (VS ) kestirmek için referans olarak kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yüzey Dalgaları, MASW Yöntemi, Rayleigh Dalgası, Faz Hızı, Dispersiyon, Ters Çözüm, S Dalgası.
The "S" wave velocity is been found out from the inverse solution of the special geophone configuration. The seismic ground response and some of elastic parameters with ground magnification can be found by the "S" wave velocity obtained active or passive source method. Thus one can prepare the "Seismic Risk Maps" of the working area. The wide spreading of the seismic receivers are commonly need hard works, because of the low level signal to noise ratio of the habitats. Adding to this some time it is not possible to use sufficient amount of energy. Connecting these circumstances the penetration of the investigation also will be limited. The surface long waves have been preferred in this work to overcome those of disadvantages. The dispersion of the Rayleigh wave is been obtained from multi channel surface wave with active source method in this study. By the way the shearing wave velocity is been found by means of the Rayleigh wave velocity. The deep depended S wave structure is been found out by the base mod analysis of the Rayleigh wave. As an application the data obtained from a twelve channel Geometrics-Geode seismic enhance device at the Isparta (Çünür). The inverse solution of the "Phase velocity-Frequency" graph has been used in the prediction of the Vs by mean of the dispersion curve made by the "seisimager software". Keywords: Surface Waves, MASW Method, Rayleigh Wave, Phase Velocity, Dispersion, İnversion, Shear Wave.