Yoğun işletilen kızılcam ormanlarında, geniş alanlarda yapılan gençleştirme çalışmaları, orman yapısını olumsuz etkilemektedir. Büyük alanlarda ortaya çıkan aynı yaşlı ve maktalı orman yapısı, yapısal çeşitliliği azalmaktadır. Bu güne kadar uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısını nasıl etkilediği konusu, kızılcam ormanlarının sürdürülebilir işletilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı, kızılcam meşcerelerinin ağırlıkta olduğu bir orman işletmesinde uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısı üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Çalışmada, Aşağıgökdere Orman İşletme Şefliğinin 1966, 1978, 1994 ve 2006 yıllarına ait meşcere haritaları kullanılmıştır. Meşcere haritaları, konumsal arazi ölçevleri kullanılarak sayısallaştırılmış ve analitik karşılaştırılmaya uygun duruma getirilmiştir. Karşılaştırmalar sonucunda, son dört plan dönemi boyunca, işletmede yama zenginliğinin % 76 arttığı ve ortalama yama büyüklüğünün % 57 azaldığı tespit edilmiştir. SHÇİ'ye dayalı yapılan değerlendirmeye göre, yapısal çeşitliliğin 4544,855 ha alanda azaldığı, 5291,595 ha alanda arttığı belirlenmiştir. ZDKYİ'ne dayalı yapılan hesaplamalara göre ise, 3682,412 ha alanda azalma, 6154,286 ha alanda artma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yapılan işletmecilik faaliyetlerinin ormanın büyük bölümünde yapısal çeşitliliğini arttırdığı belirlenmiştir. Ancak bu artış, değişik yaş sınırlarındaki kızılcam meşcerelerinin yan yana gelmesiyle meydana geldiğinden, yaban hayatı için fazla bir anlamı yoktur. Öte yandan, yapısal çeşitliliğin azaldığı alanlarda, makiliklerin ve bozuk kızılcam meşcerelerinin ağaçlandırılmalarla saf kızılcam meşcerelerine dönüştürülmesinden dolayı, yaban hayatı olumsuz etkilenmektedir. Araştırmada, tıraşlama alanları ve ağaçlandırma çalışmalarının makiliklerin saf kızılcam meşcerelerine dönüştürülmesinin orman yapısını olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Konumsal Orman Yapısı, CBS, Arazi Ölçevleri, Yaban Hayatı.
The regeneration treatments having been carried out över large areas negatively affect the forest structure of brutian pine forests intensively managed for 40 years. The stmctural diversity decreases gradually due to this even-aged forest stands in wide areas. This situation has been particularly observed in brutian pine forests. Therefore, understanding the effects of management activities on forest structure is an important issue for sustainable management of brutian pine forests. Consequently, the aim of this study is to determine the influences of management activities on the forest structure of a forest management unit dominated with bmtian pine stands. In the study, four stand maps of Aşağıgökdere forest management unit were used, which belong to 1966, 1978, 1994 and 2006 years. For an appropriate comparison, the stand maps were quantified using the landscape metrics which are patch richness, mean patch size, Shannon Diversity Index (SHDI) and Contrast Weighted Edge Density Index (CWEDI). The result of comparison, the patch richness has increased % 76 and the mean patch size has decreased % 57 during the four planning period. According to the evaluation based on SHDI, while the forest stmctural diversity was decreased in the area of 4544.855 ha, the forest stmctural diversity was increased in the area of 5291.595 ha. According to the CWEDI, while the forest stmctural diversity was decreased in the area of 3682.412 ha, the forest stmctural diversity was increased in the area of 6154.286 ha. As a result, the forest stmctural diversity has been increased in large part of landscape because of management activities. Besides, in the areas classified as the area where stmctural diversity decreases, wildlife have been influencing negatively from the conversion of maquis vegetations into püre bmtian stands by means of plantations. In conclusion, the regeneration activities över large areas and wood oriented plantations influence the forest stmcture negatively in the bmtian forests in Turkey. Keywords: Spatial Forest Structure , GIS, Landscape Metrics, Wildlife.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 2008.
Kaynakça var.
Yoğun işletilen kızılcam ormanlarında, geniş alanlarda yapılan gençleştirme çalışmaları, orman yapısını olumsuz etkilemektedir. Büyük alanlarda ortaya çıkan aynı yaşlı ve maktalı orman yapısı, yapısal çeşitliliği azalmaktadır. Bu güne kadar uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısını nasıl etkilediği konusu, kızılcam ormanlarının sürdürülebilir işletilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı, kızılcam meşcerelerinin ağırlıkta olduğu bir orman işletmesinde uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısı üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Çalışmada, Aşağıgökdere Orman İşletme Şefliğinin 1966, 1978, 1994 ve 2006 yıllarına ait meşcere haritaları kullanılmıştır. Meşcere haritaları, konumsal arazi ölçevleri kullanılarak sayısallaştırılmış ve analitik karşılaştırılmaya uygun duruma getirilmiştir. Karşılaştırmalar sonucunda, son dört plan dönemi boyunca, işletmede yama zenginliğinin % 76 arttığı ve ortalama yama büyüklüğünün % 57 azaldığı tespit edilmiştir. SHÇİ'ye dayalı yapılan değerlendirmeye göre, yapısal çeşitliliğin 4544,855 ha alanda azaldığı, 5291,595 ha alanda arttığı belirlenmiştir. ZDKYİ'ne dayalı yapılan hesaplamalara göre ise, 3682,412 ha alanda azalma, 6154,286 ha alanda artma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yapılan işletmecilik faaliyetlerinin ormanın büyük bölümünde yapısal çeşitliliğini arttırdığı belirlenmiştir. Ancak bu artış, değişik yaş sınırlarındaki kızılcam meşcerelerinin yan yana gelmesiyle meydana geldiğinden, yaban hayatı için fazla bir anlamı yoktur. Öte yandan, yapısal çeşitliliğin azaldığı alanlarda, makiliklerin ve bozuk kızılcam meşcerelerinin ağaçlandırılmalarla saf kızılcam meşcerelerine dönüştürülmesinden dolayı, yaban hayatı olumsuz etkilenmektedir. Araştırmada, tıraşlama alanları ve ağaçlandırma çalışmalarının makiliklerin saf kızılcam meşcerelerine dönüştürülmesinin orman yapısını olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Konumsal Orman Yapısı, CBS, Arazi Ölçevleri, Yaban Hayatı.
The regeneration treatments having been carried out över large areas negatively affect the forest structure of brutian pine forests intensively managed for 40 years. The stmctural diversity decreases gradually due to this even-aged forest stands in wide areas. This situation has been particularly observed in brutian pine forests. Therefore, understanding the effects of management activities on forest structure is an important issue for sustainable management of brutian pine forests. Consequently, the aim of this study is to determine the influences of management activities on the forest structure of a forest management unit dominated with bmtian pine stands. In the study, four stand maps of Aşağıgökdere forest management unit were used, which belong to 1966, 1978, 1994 and 2006 years. For an appropriate comparison, the stand maps were quantified using the landscape metrics which are patch richness, mean patch size, Shannon Diversity Index (SHDI) and Contrast Weighted Edge Density Index (CWEDI). The result of comparison, the patch richness has increased % 76 and the mean patch size has decreased % 57 during the four planning period. According to the evaluation based on SHDI, while the forest stmctural diversity was decreased in the area of 4544.855 ha, the forest stmctural diversity was increased in the area of 5291.595 ha. According to the CWEDI, while the forest stmctural diversity was decreased in the area of 3682.412 ha, the forest stmctural diversity was increased in the area of 6154.286 ha. As a result, the forest stmctural diversity has been increased in large part of landscape because of management activities. Besides, in the areas classified as the area where stmctural diversity decreases, wildlife have been influencing negatively from the conversion of maquis vegetations into püre bmtian stands by means of plantations. In conclusion, the regeneration activities över large areas and wood oriented plantations influence the forest stmcture negatively in the bmtian forests in Turkey. Keywords: Spatial Forest Structure , GIS, Landscape Metrics, Wildlife.