Şişen zeminlerin ıslanma - kuruma etkilerine maruz kalması sonucunda, üniform olmayan şişme - büzülme deformasyonları meydana gelmektedir. Bu deformasyonlar, bu tür zeminler üzerine oturan çeşitli mühendislik yapılarında, önemli hasarlara neden olmaktadır. Şişme - büzülme karakteristiklerinin uygun deneylerle belirlenmesi, gerekli önlemlerin alınması ve uygun temel sisteminin seçilmesi ile bu zemin probleminin etkilerini en aza indirmek mümkündür. Bununla birlikte, özellikle ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde, önemli bir zemin problemi olarak ortaya çıkan şişen zemin davranışı ve zemin-yapı etkileşimi, projelendirme ve uygulama aşamalarında, genellikle göz ardı edilmektedir. Bu tez çalışmasında, killerin şişme davranışı üzerinde etkisi bulunan parametreler incelenmiş ve çalışmada elde edilen deneysel verilere bağlı olarak modelleme çalışmaları yürütülmüştür. Bu kapsamda; Ankara, Burdur ve Kütahya yörelerinden alınan doğal zemin numuneleri kullanılmıştır. Ayrıca doğal zeminlerden bazılarına belirli oranlarda bentonit ilave edilerek yeni numuneler hazırlanmıştır. Öncelikle, zeminlerin bazı fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri ile farklı başlangıç koşullarındaki emme ve şişme karakteristikleri belirlenmiştir. Şişme yüzdesi ve şişme basıncı deneylerinde ödometre deney ekipmanı kullanılmış; emme basınçlarının ölçülmesinde saykrometre tekniğinden yararlanılmıştır. Zemin numunelerinin mineralojik karakteristikleri, X-ray difraksiyon (kırınım) analizleri yapılarak elde edilmiştir. Ayrıca, serbest şişme indisi, katyon değiştirme kapasitesi gibi bazı kimyasal ve fiziksel özelikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler, uyarlanabilir sinir ağına dayalı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ile değerlendirilerek, zeminlerin emme ve şişme davranışları modellenmeye çalışılmıştır. Modelleme çalışmalarının sonunda, ANFIS yönteminin, şişme yüzdesi, şişme basıncı ve emme basıncı tahminlerinde oldukça uyumlu sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Şişen zeminler, emme basıncı, şişme basıncı, şişme yüzdesi, ANFIS.
Non-uniform swelling-shrinkage deformations in expansive soils are observed as a result of climatic wetting - drying cycles. These deformations cause some significant damages in engineering structures founded on expansive soils. It is possible to minimize the effects of the swelling problems by conducting appropriate tests for determining the swelling-shrinkage properties, taking necessary cautions and designing suitable foundation systems. However, it is a fact for developing countries such as Turkiye that, expansive soil behaviour and soil structure interaction are not considered in the design and application stage. In the present dissertation, the parameters affecting the clays swelling are investigated and a modelling study is pursued related with the obtained experimental results. In this content the samples from Ankara, Burdur and Kutahya are used. Besides, with adding bentonite in particular proportion to some of these samples, new samples are prepared. First, physical, chemical, mineralogical properties and suction-swelling characteristics at different initial conditions of soils are determined. Odometer test equipment is used for swelling percentage and swelling pressure tests. For total suction measurement the Psychrometer technique is applied. To determine the mineralogical characteristics of soil samples, X-Ray diffraction analyses are carried out. Some chemical and physical properties of soils such as free swelling index and cation exchange capacity are determined. The obtained results are evaluated with adaptive neuro fuzzy inference system (ANFIS) methodology, suction and swelling behaviour of soils is modelled. As a result of this modelling study, ANFIS methodology give good results fitting with experimental results for estimating swell percent, swelling pressure and suction. Keywords: Expansive soils, suction, swelling pressure, swell percent, ANFIS.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, 2006.
Kaynakça var.
Şişen zeminlerin ıslanma - kuruma etkilerine maruz kalması sonucunda, üniform olmayan şişme - büzülme deformasyonları meydana gelmektedir. Bu deformasyonlar, bu tür zeminler üzerine oturan çeşitli mühendislik yapılarında, önemli hasarlara neden olmaktadır. Şişme - büzülme karakteristiklerinin uygun deneylerle belirlenmesi, gerekli önlemlerin alınması ve uygun temel sisteminin seçilmesi ile bu zemin probleminin etkilerini en aza indirmek mümkündür. Bununla birlikte, özellikle ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde, önemli bir zemin problemi olarak ortaya çıkan şişen zemin davranışı ve zemin-yapı etkileşimi, projelendirme ve uygulama aşamalarında, genellikle göz ardı edilmektedir. Bu tez çalışmasında, killerin şişme davranışı üzerinde etkisi bulunan parametreler incelenmiş ve çalışmada elde edilen deneysel verilere bağlı olarak modelleme çalışmaları yürütülmüştür. Bu kapsamda; Ankara, Burdur ve Kütahya yörelerinden alınan doğal zemin numuneleri kullanılmıştır. Ayrıca doğal zeminlerden bazılarına belirli oranlarda bentonit ilave edilerek yeni numuneler hazırlanmıştır. Öncelikle, zeminlerin bazı fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri ile farklı başlangıç koşullarındaki emme ve şişme karakteristikleri belirlenmiştir. Şişme yüzdesi ve şişme basıncı deneylerinde ödometre deney ekipmanı kullanılmış; emme basınçlarının ölçülmesinde saykrometre tekniğinden yararlanılmıştır. Zemin numunelerinin mineralojik karakteristikleri, X-ray difraksiyon (kırınım) analizleri yapılarak elde edilmiştir. Ayrıca, serbest şişme indisi, katyon değiştirme kapasitesi gibi bazı kimyasal ve fiziksel özelikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler, uyarlanabilir sinir ağına dayalı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ile değerlendirilerek, zeminlerin emme ve şişme davranışları modellenmeye çalışılmıştır. Modelleme çalışmalarının sonunda, ANFIS yönteminin, şişme yüzdesi, şişme basıncı ve emme basıncı tahminlerinde oldukça uyumlu sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Şişen zeminler, emme basıncı, şişme basıncı, şişme yüzdesi, ANFIS.
Non-uniform swelling-shrinkage deformations in expansive soils are observed as a result of climatic wetting - drying cycles. These deformations cause some significant damages in engineering structures founded on expansive soils. It is possible to minimize the effects of the swelling problems by conducting appropriate tests for determining the swelling-shrinkage properties, taking necessary cautions and designing suitable foundation systems. However, it is a fact for developing countries such as Turkiye that, expansive soil behaviour and soil structure interaction are not considered in the design and application stage. In the present dissertation, the parameters affecting the clays swelling are investigated and a modelling study is pursued related with the obtained experimental results. In this content the samples from Ankara, Burdur and Kutahya are used. Besides, with adding bentonite in particular proportion to some of these samples, new samples are prepared. First, physical, chemical, mineralogical properties and suction-swelling characteristics at different initial conditions of soils are determined. Odometer test equipment is used for swelling percentage and swelling pressure tests. For total suction measurement the Psychrometer technique is applied. To determine the mineralogical characteristics of soil samples, X-Ray diffraction analyses are carried out. Some chemical and physical properties of soils such as free swelling index and cation exchange capacity are determined. The obtained results are evaluated with adaptive neuro fuzzy inference system (ANFIS) methodology, suction and swelling behaviour of soils is modelled. As a result of this modelling study, ANFIS methodology give good results fitting with experimental results for estimating swell percent, swelling pressure and suction. Keywords: Expansive soils, suction, swelling pressure, swell percent, ANFIS.