Yakın bir gelecekte dünya'da fosil yakıtlar konusunda bir kıtlığın olacağı herkes tarafından kabul edilmektedir. Yenilenemeyen fosil yakıtlar yerine, yeni enerji kaynaklarının bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, dünya atmosferindeki CO2'nin giderek yükselmesi, sera etkisi yapan diğer gazlarla birlikte global iklim değişimine ve sıcaklık artışlarına neden olmaktadır. Bu nedenle; meydana gelebilecek bir enerji kıtlığına alternatif çözüm üretebilmek ve ormanların global ısınma üzerine etkilerini tam olarak ortaya koyabilmek amacıyla, orman ekosistemi içerisinde yaşayan organizmaların kütle (ağırlık) miktarını belirten orman biyokütlesi üzerinde önemle durulmaya başlanmıştır. Ancak, özellikle gelişmiş ülkelerde hemen hemen tüm ağaç türleri için ayrıntılı biyokütle tabloları düzenlenmiş olmasına karşın, ülkemizde pek çok ağaç türü için henüz biyokütle tablolarının düzenlenmediği ve orman envanteri çalışmalarında bu konuya gereken önemin verilmediği görülmektedir. Bu çalışmada; toprak üstü biyokütle tahmini, odun hacmi ve mineral madde içeriğinin belirlenmesinde kullanılan yeni bir örnekleme yöntemi tanıtılmıştır. Buna ek olarak, yeni örneklemenin ülkemiz koşullarında uygulanabilirliği araştırılmış ve bu yöntem ile toprak üstü biyokütle tahmininin nasıl yapıldığı aşama aşama açıklanmıştır. Bu örnekleme yöntemi; etkili ve eğilimsiz tahminler yapmamıza olanak verirken, aynı zamanda zaman tüketimi ve işgücü bakımından da büyük tasarruf sağlamaktadır. Bu çalışma sonucunda; Karaçam ağaç türünden seçilen örnek ağaçlarda; örnek ağaçlar için toprak üstü biyokütle tahminlerinde örnekleme hatası % -9.49 ile % 10.93 arasında değişirken, toplam toprak üstü biyokütle tahminlerinde ise yaklaşık % 2.54 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; tesadüfi dal örneklemesi ve önem örneklemesinin birlikte kullanılması ile ortaya çıkan yeni örnekleme yöntemi; ülkemizde toprak üstü biyokütle tahmin çalışmalarında meşcereyi temsil edebilecek uygun örnek ağaçların seçilmesi koşulu ile "orta ağaç yöntemi" olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Biyokütle, Karaçam, Önem Örneklemesi, Örnekleme Hatası, Tesadüfi Dal Örneklemesi.
Being a shortage about fossil fuels in the world in near future has accepted by everyone. Instead of nonrenewable fossil fuels, new energy resources have to be found. On the other hand, increasing of CO2 in the atmosphere with the other gases that cause greenhouse effect, leads to global warming, global climate change and temperature increases. Therefore, in order to generate an alternative solution and to find out the effects of forests on global warming wholly whether there could be a shortage in energy, there have been working on forest biomass that determine the mass (weight) of organisms which live in forest ecosystems. However, especially in developed countries, although nearly all of the biomass tables of tree species had arranged, in our country quite of biomass tables of tree species have not been arranged yet and there is seen that there have not been given importance to the tissue in forest inventory applications. In this study; a new sampling method has introduced about estimation of aboveground biomass, determination of wood volume and the content of mineral material. In addition to that, the application of the new sampling has researched in our country's conditions and the explanation of estimating the aboveground biomass with this method has explained step by step. While this sampling method gives us effective and intendancy estimations, at the same time it obtains great possessions in time spend and work power. By the result of this study, while the sampling error varies between -9.49/10.93% in the estimation of aboveground biomass in the selected Black Pine tree samples, it was found approximately 2,54% in total aboveground biomass estimations. As a result, on condition that choosing the sample trees that represent the stand in estimation of above soil biomass, the new sampling method by using random branch sampling and importance sampling together can be use as a "medium-tree method" in our country. Keywords: Biomass, Black Pine, Importance Sampling, Sampling Error, Randomized Branch Sampling.
Tez (Yüksek lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 2009.
Kaynakça var.
Yakın bir gelecekte dünya'da fosil yakıtlar konusunda bir kıtlığın olacağı herkes tarafından kabul edilmektedir. Yenilenemeyen fosil yakıtlar yerine, yeni enerji kaynaklarının bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, dünya atmosferindeki CO2'nin giderek yükselmesi, sera etkisi yapan diğer gazlarla birlikte global iklim değişimine ve sıcaklık artışlarına neden olmaktadır. Bu nedenle; meydana gelebilecek bir enerji kıtlığına alternatif çözüm üretebilmek ve ormanların global ısınma üzerine etkilerini tam olarak ortaya koyabilmek amacıyla, orman ekosistemi içerisinde yaşayan organizmaların kütle (ağırlık) miktarını belirten orman biyokütlesi üzerinde önemle durulmaya başlanmıştır. Ancak, özellikle gelişmiş ülkelerde hemen hemen tüm ağaç türleri için ayrıntılı biyokütle tabloları düzenlenmiş olmasına karşın, ülkemizde pek çok ağaç türü için henüz biyokütle tablolarının düzenlenmediği ve orman envanteri çalışmalarında bu konuya gereken önemin verilmediği görülmektedir. Bu çalışmada; toprak üstü biyokütle tahmini, odun hacmi ve mineral madde içeriğinin belirlenmesinde kullanılan yeni bir örnekleme yöntemi tanıtılmıştır. Buna ek olarak, yeni örneklemenin ülkemiz koşullarında uygulanabilirliği araştırılmış ve bu yöntem ile toprak üstü biyokütle tahmininin nasıl yapıldığı aşama aşama açıklanmıştır. Bu örnekleme yöntemi; etkili ve eğilimsiz tahminler yapmamıza olanak verirken, aynı zamanda zaman tüketimi ve işgücü bakımından da büyük tasarruf sağlamaktadır. Bu çalışma sonucunda; Karaçam ağaç türünden seçilen örnek ağaçlarda; örnek ağaçlar için toprak üstü biyokütle tahminlerinde örnekleme hatası % -9.49 ile % 10.93 arasında değişirken, toplam toprak üstü biyokütle tahminlerinde ise yaklaşık % 2.54 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; tesadüfi dal örneklemesi ve önem örneklemesinin birlikte kullanılması ile ortaya çıkan yeni örnekleme yöntemi; ülkemizde toprak üstü biyokütle tahmin çalışmalarında meşcereyi temsil edebilecek uygun örnek ağaçların seçilmesi koşulu ile "orta ağaç yöntemi" olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Biyokütle, Karaçam, Önem Örneklemesi, Örnekleme Hatası, Tesadüfi Dal Örneklemesi.
Being a shortage about fossil fuels in the world in near future has accepted by everyone. Instead of nonrenewable fossil fuels, new energy resources have to be found. On the other hand, increasing of CO2 in the atmosphere with the other gases that cause greenhouse effect, leads to global warming, global climate change and temperature increases. Therefore, in order to generate an alternative solution and to find out the effects of forests on global warming wholly whether there could be a shortage in energy, there have been working on forest biomass that determine the mass (weight) of organisms which live in forest ecosystems. However, especially in developed countries, although nearly all of the biomass tables of tree species had arranged, in our country quite of biomass tables of tree species have not been arranged yet and there is seen that there have not been given importance to the tissue in forest inventory applications. In this study; a new sampling method has introduced about estimation of aboveground biomass, determination of wood volume and the content of mineral material. In addition to that, the application of the new sampling has researched in our country's conditions and the explanation of estimating the aboveground biomass with this method has explained step by step. While this sampling method gives us effective and intendancy estimations, at the same time it obtains great possessions in time spend and work power. By the result of this study, while the sampling error varies between -9.49/10.93% in the estimation of aboveground biomass in the selected Black Pine tree samples, it was found approximately 2,54% in total aboveground biomass estimations. As a result, on condition that choosing the sample trees that represent the stand in estimation of above soil biomass, the new sampling method by using random branch sampling and importance sampling together can be use as a "medium-tree method" in our country. Keywords: Biomass, Black Pine, Importance Sampling, Sampling Error, Randomized Branch Sampling.