Günümüz dünyasının en önemli değişimlerinden biri üretim-tüketim olgusu ve bu olgular ile beraber farklılaşmaya mahkum edilen farklı disiplinler bütünüdür. Küreselleşme ile güçlü bir şekilde yayılan kapitalist düzenin yeni döneminin temel özelliği daha fazla üretme mantığı ve ticari kaygılar ile oluşan fazla tüketim düşüncesidir. Bu düşüncede bireylerin çevreleri ile kurduğu ilişkileri ve kent kurgusunu da etkilemiştir. Artık tüketici bireyin farklı mimari mekansal alanlara ihtiyacı vardır. Çalışmada bu farklılaşmanın mimarlık kuramında nasıl bir etki yarattığı alışveriş merkezleri üzerinden incelenmiştir. İlk bölümde bu çalışmanın yapılış amacı, kapsamı ve araştırma yöntemlerinden bahsedilmiş ve ortaya konulan fikrin gelişim sürecine de değinilmiştir. İkinci bölümde ise üretim ve tüketim olgularının tarihsel değişimini ve bu değişime neden olan etkenler incelenmiştir. Günümüz toplumlarının bu süreçlerden geçerek nasıl tüketim toplumlarına dönüştüğü anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; alışverişin tarihsel değişiminden ve tüketimin mekanlarının nasıl günümüz tüketim tapınaklarına dönüştüğü açıklanmıştır. Bu değişim sonucunda oluşan tasarım kriterlerinden ve bu kriterlerin nasıl gerçeğe çevrildiği konusu irdelenmiştir. Dördüncü ve alan araştırması bölümünde ise önceki bölümlerde açıklanan, tüketim toplumu ihtiyaçlarının sonucu olarak ortaya çıkan alışveriş merkezlerinin genel yapısı özetlenmiş, belirlenen parametler doğrultusunda Türkiye'den seçilen örnekler irdelenmiştir. Sonuç bölümünde alışveriş merkezlerinin tüketim toplumu ile beraber farklılaşmasının sonuçları ve ortaya çıkan ürünlerin kentin oluşumuna etkisi tartışılmıştır. Aynı zamanda tüketim toplumunda mimarlığın aldığı görevler üzerinde durulmuş ve yaratılan bu yapıların oluşumu eleştirel bir bakış açısı ile yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tüketim, tüketim toplumu, tüketim tapınakları, alışveriş merkezleri, yok mekan.
Nowadays, one of the most important alterations in world is the plot of production-consumption and with these plots; there is gross different disciplines that are reduced to fractionation. With the help of globalization, strongly expanding capitalist system has a new term of which main property is the logic of producing more and consuming more because of commercial apprehensions. This attitude affects the relationship of individuals with their neighborhoods and also urban fiction. From now on consuming individual needs different architectural places. In this study, the effect of this difference on architecture theorem is analyzed on the basis of shopping malls. In the first part, the purpose of the study, the scope and research methods are mentioned and the idea that is put forward is referred. The second part is about the historical change of production-consumption plots and the reasons of this change. The change of today's communities by passing through the processes and how they turn to consuming communities is studied. In the third part; the history of the change in shopping and how the consumption places turn to a consumption temple is explained. The design criteria's composed as a result of this alteration and how these criteria's were made real is represented. In the fourth and area study part, the general structure of shopping malls which arises from the needs of consuming communities is summarized and it is explained with different examples chosen from Turkey according to determinate parameters. In the conclusion part, the results of the change in shopping malls and consumption communities and the effect of coming up products on urban forming are discussed. Also, the mission of architecture in consumption community is emphasized and the formation of structures created is interpreted in a critical manner. Keywords: Consumption, consumption communities, consumption temple, shopping malls, non-lieu.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, 2010.
Kaynakça var.
Günümüz dünyasının en önemli değişimlerinden biri üretim-tüketim olgusu ve bu olgular ile beraber farklılaşmaya mahkum edilen farklı disiplinler bütünüdür. Küreselleşme ile güçlü bir şekilde yayılan kapitalist düzenin yeni döneminin temel özelliği daha fazla üretme mantığı ve ticari kaygılar ile oluşan fazla tüketim düşüncesidir. Bu düşüncede bireylerin çevreleri ile kurduğu ilişkileri ve kent kurgusunu da etkilemiştir. Artık tüketici bireyin farklı mimari mekansal alanlara ihtiyacı vardır. Çalışmada bu farklılaşmanın mimarlık kuramında nasıl bir etki yarattığı alışveriş merkezleri üzerinden incelenmiştir. İlk bölümde bu çalışmanın yapılış amacı, kapsamı ve araştırma yöntemlerinden bahsedilmiş ve ortaya konulan fikrin gelişim sürecine de değinilmiştir. İkinci bölümde ise üretim ve tüketim olgularının tarihsel değişimini ve bu değişime neden olan etkenler incelenmiştir. Günümüz toplumlarının bu süreçlerden geçerek nasıl tüketim toplumlarına dönüştüğü anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; alışverişin tarihsel değişiminden ve tüketimin mekanlarının nasıl günümüz tüketim tapınaklarına dönüştüğü açıklanmıştır. Bu değişim sonucunda oluşan tasarım kriterlerinden ve bu kriterlerin nasıl gerçeğe çevrildiği konusu irdelenmiştir. Dördüncü ve alan araştırması bölümünde ise önceki bölümlerde açıklanan, tüketim toplumu ihtiyaçlarının sonucu olarak ortaya çıkan alışveriş merkezlerinin genel yapısı özetlenmiş, belirlenen parametler doğrultusunda Türkiye'den seçilen örnekler irdelenmiştir. Sonuç bölümünde alışveriş merkezlerinin tüketim toplumu ile beraber farklılaşmasının sonuçları ve ortaya çıkan ürünlerin kentin oluşumuna etkisi tartışılmıştır. Aynı zamanda tüketim toplumunda mimarlığın aldığı görevler üzerinde durulmuş ve yaratılan bu yapıların oluşumu eleştirel bir bakış açısı ile yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tüketim, tüketim toplumu, tüketim tapınakları, alışveriş merkezleri, yok mekan.
Nowadays, one of the most important alterations in world is the plot of production-consumption and with these plots; there is gross different disciplines that are reduced to fractionation. With the help of globalization, strongly expanding capitalist system has a new term of which main property is the logic of producing more and consuming more because of commercial apprehensions. This attitude affects the relationship of individuals with their neighborhoods and also urban fiction. From now on consuming individual needs different architectural places. In this study, the effect of this difference on architecture theorem is analyzed on the basis of shopping malls. In the first part, the purpose of the study, the scope and research methods are mentioned and the idea that is put forward is referred. The second part is about the historical change of production-consumption plots and the reasons of this change. The change of today's communities by passing through the processes and how they turn to consuming communities is studied. In the third part; the history of the change in shopping and how the consumption places turn to a consumption temple is explained. The design criteria's composed as a result of this alteration and how these criteria's were made real is represented. In the fourth and area study part, the general structure of shopping malls which arises from the needs of consuming communities is summarized and it is explained with different examples chosen from Turkey according to determinate parameters. In the conclusion part, the results of the change in shopping malls and consumption communities and the effect of coming up products on urban forming are discussed. Also, the mission of architecture in consumption community is emphasized and the formation of structures created is interpreted in a critical manner. Keywords: Consumption, consumption communities, consumption temple, shopping malls, non-lieu.