Isparta-Yazılıkaya'da yayılış gösteren önemli Av-Yaban hayvanlarının popülasyon envanterleri ile habitat tercihlerini belirleme amacıyla yapılan çalışma 2008-2011 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma, ön etüt, habitat tercihlerinin belirlenmesi ve popülasyon envanterleri olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Ön etüt aşamasında literatür taraması ile anket ve röportajlar yapılmıştır. Habitat tercihlerinin belirlenmesi aşamasında Var-Yok tarama metodu uygulanarak yaban hayvanlarının habitat paylaşımları ve habitat kullanımları tespit edilmiştir. Kullanılan Var-Yok tarama metodunun türlerin habitat tercihlerinin belirlenmesinde Dünya.da farklı tekniklerle gerçekleştirilen çalışmalara uygun sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Popülasyon envanterlerinde, sahada yayılış gösteren memelilerin popülasyon yoğunlukları yaban keçisi (Capra aegagrus).nde 2,1 birey/100 ha; yaban domuzu (Sus scrofa).nda 5,3 birey/100 ha; yaban tavşanı (Lepus capensis) 2 adet/100 ha; tilki (Vulpes vulpes).de 4 birey/100 ha; porsuk (Meles meles), 1 birey/100 ha; kaya sansarı (Martes foina).da 1 birey/100 ha ve yaban kedisi (Felis slyvestris)'nde 1 birey/100 ha; kuşlardan kınalı keklik (Alectoris chukar)'de ise 0,65 birey/ha olarak bulunmuştur.Sahada insan baskısının özellikle yaban keçisi popülasyonu üzerinde olumsuz etkide bulunduğu, yaban keçisi yoğunluğunun av turizmine konu olacak yoğunluğa sahip olmadığı, diğer hedef türlerin ise benzer alanlarla uyumlu yoğunluklara sahip olduğu, bunlardan yaban domuzunun sahada avlanabilir seviyede yoğunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Sahada yapılacak eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla hedef türleri korumanın mümkün olduğu ve popülasyon yoğunluklarının yerel halk desteğiyle daha iyi seviyeye getirilebileceği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler : Isparta-Yazılıkaya, Av-Yaban Hayvanları, Habitat Tercihi, Popülasyon Envanteri
This Ph. D. thesis, was aimed population inventory and bringing out habitat preferences of main game and wildlife species in Isparta-Yazılıkaya, has been carried out in the year 2008-2011. The study was realized in three stages consisted of general survey, investigation of habitat preferences and population inventory. The general survey contained an investigation on knowledge concerning wildlife inventory as well as an application of questionnaire directed to local people At the investigation stage a variant of Presence-absence technique was applied to determine habitat shares and relative uses of goal species. It was found that the used variant of the technique gived good results as in other techniques used for finding habitat preferences in other countries. As a result of the population survey, densities of the mammalian populations were found respectively 2.1, 5. 3, 2.0., 4.0, 1.0, 1.0, 1.0 individual in 100 hectares for wild goat, wild boar, brown hare, red fox, badger, marten and wild cat. Among bird species, of partridge was found as a population density of 0,56 in per ha. It was seen that human impact acted major negative role on especially on wild goat as well as that population density of the species was not eneogh to hunt for tourism. As to wild boar showed a huntable density in the area in the study term. It was also seen that other wild species have good population densities similarareas in other contries. We reached an opinion that training and awakening of the local people serve to conservation of the wildanimals and their supports will give a chance for wild animals for rising population densities in Isparta- Yazılıkaya. Keywords : Isparta-Yazılıkaya, Game and Wild Animals, Habitat Preferences, Popülasyon Inventory
Tez (Doktora)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 2011.
Kaynakça var.
Isparta-Yazılıkaya'da yayılış gösteren önemli Av-Yaban hayvanlarının popülasyon envanterleri ile habitat tercihlerini belirleme amacıyla yapılan çalışma 2008-2011 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma, ön etüt, habitat tercihlerinin belirlenmesi ve popülasyon envanterleri olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Ön etüt aşamasında literatür taraması ile anket ve röportajlar yapılmıştır. Habitat tercihlerinin belirlenmesi aşamasında Var-Yok tarama metodu uygulanarak yaban hayvanlarının habitat paylaşımları ve habitat kullanımları tespit edilmiştir. Kullanılan Var-Yok tarama metodunun türlerin habitat tercihlerinin belirlenmesinde Dünya.da farklı tekniklerle gerçekleştirilen çalışmalara uygun sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Popülasyon envanterlerinde, sahada yayılış gösteren memelilerin popülasyon yoğunlukları yaban keçisi (Capra aegagrus).nde 2,1 birey/100 ha; yaban domuzu (Sus scrofa).nda 5,3 birey/100 ha; yaban tavşanı (Lepus capensis) 2 adet/100 ha; tilki (Vulpes vulpes).de 4 birey/100 ha; porsuk (Meles meles), 1 birey/100 ha; kaya sansarı (Martes foina).da 1 birey/100 ha ve yaban kedisi (Felis slyvestris)'nde 1 birey/100 ha; kuşlardan kınalı keklik (Alectoris chukar)'de ise 0,65 birey/ha olarak bulunmuştur.Sahada insan baskısının özellikle yaban keçisi popülasyonu üzerinde olumsuz etkide bulunduğu, yaban keçisi yoğunluğunun av turizmine konu olacak yoğunluğa sahip olmadığı, diğer hedef türlerin ise benzer alanlarla uyumlu yoğunluklara sahip olduğu, bunlardan yaban domuzunun sahada avlanabilir seviyede yoğunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Sahada yapılacak eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla hedef türleri korumanın mümkün olduğu ve popülasyon yoğunluklarının yerel halk desteğiyle daha iyi seviyeye getirilebileceği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler : Isparta-Yazılıkaya, Av-Yaban Hayvanları, Habitat Tercihi, Popülasyon Envanteri
This Ph. D. thesis, was aimed population inventory and bringing out habitat preferences of main game and wildlife species in Isparta-Yazılıkaya, has been carried out in the year 2008-2011. The study was realized in three stages consisted of general survey, investigation of habitat preferences and population inventory. The general survey contained an investigation on knowledge concerning wildlife inventory as well as an application of questionnaire directed to local people At the investigation stage a variant of Presence-absence technique was applied to determine habitat shares and relative uses of goal species. It was found that the used variant of the technique gived good results as in other techniques used for finding habitat preferences in other countries. As a result of the population survey, densities of the mammalian populations were found respectively 2.1, 5. 3, 2.0., 4.0, 1.0, 1.0, 1.0 individual in 100 hectares for wild goat, wild boar, brown hare, red fox, badger, marten and wild cat. Among bird species, of partridge was found as a population density of 0,56 in per ha. It was seen that human impact acted major negative role on especially on wild goat as well as that population density of the species was not eneogh to hunt for tourism. As to wild boar showed a huntable density in the area in the study term. It was also seen that other wild species have good population densities similarareas in other contries. We reached an opinion that training and awakening of the local people serve to conservation of the wildanimals and their supports will give a chance for wild animals for rising population densities in Isparta- Yazılıkaya. Keywords : Isparta-Yazılıkaya, Game and Wild Animals, Habitat Preferences, Popülasyon Inventory