Bu tez çalışması, Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesinin on köyünde (Tatarlı, Haydarlı, Alpaslan, Okçular, Kadılar, Kınık, Doğanlı, Okçular, Yıprak, Göçerli) patates tarımı yapılan 70 farklı araziden alınan toprakların verimliliği ve bitkilerin beslenme durumlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla belirlenen arazilerden araziyi temsil edecek şekilde 0-20 cm derinlikten toprak ve bitki örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde toplam N, değişebilir K, Ca, Mg, bitkiye yarayışlı P, Fe, Zn, Mn ve Cu içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca toprakların bünyesi ve genel kimyasal özelliklerini ortaya koymak amacıyla pH, EC ve organik madde (OM) içerikleri de belirlenmiştir. Toprak örneklerine ait analiz sonuçları, sınır değerleri ile karşılaştırılarak, örnekleme yapılan topraklarının verimlilik durumları ortaya konulmuştur. Bitki örneklerinde ise N, P, K, Mg, Ca, Fe, Zn, Mn ve Cu konsantrasyonları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, toprakların bünyeleri killi tın yapıdadır. Toprakların pH' ları hafif alkali reaksiyonlu, ayrıca çoğunlukla hafif tuzludur (%67). Toprakların büyük çoğunluğu orta (%72.9) ve fazla (% 25.7) kireçli, organik madde içeriklerinin ise az (% 81) ve orta (% 12.8) düzeyde olduğu belirlenmiştir. Toprak örneklerinin genellikle N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Cu içerikleri bakımından yeterli fakat Zn içeriği bakımından yetersiz (% 67.1) olduğu tespit edilmiştir. Bitki örneklerinin N, P, K, Ca, Mg, Mn, Cu içerikleri bakımından yeterli bulunurken % 55.7'sinde Fe, % 41'inde Zn eksikliği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Patates, toprak verimliliği, mineral beslenme, Afyonkarahisar
This present thesis work was carried out to determine the soil fertility and nutritional status of potato plants grown in Dinar district of Afyonkarahisar. For this purpose 70 soil and plant samples were collected from ten villages (Tatarlı, Haydarlı, Alpaslan, Okçular, Kadılar, Kınık, Doğanlı, Okçular, Yıprak, Göçerli ) in Dinar. Soil samples were analyzed to determine some physical (texture) and some chemical (pH, CaCO3, organic matter, EC) properties and total N, available P, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn concentrations. Also leaf samples were analysed to determine N, P, K, Mg, Ca, Fe, Zn, Mn and Cu concentrations of patato plants. The results of the soil and plant analysis samples were compared with the sufficiency ranges given for soils and plants. According to the results, in generally the experimental soil were clay loom in texture, slight alkaline in reaction (pH), moderate (%72.9) and high (% 25.7) calcareous and slight saline (% 67). Organic matter contents of soils were low (81 %) and moderate (12.8 %). Total N, available P, exchangeable Ca, Mg, Fe, Mn, and Cu content levels were generally sufficient, however Zn content is level insufficient in (67.1 %) of soil samples. Nitrogen, P, K, Ca, Mg, Mn and Cu concentration of the plant samples were found to be sufficient, however 55.7 % and 41.4 % were found to suffer Fe and Zn deficiency, respectively. Keywords: Potato, soil fertility, mineral nutrition, Afyonkarahisar
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, 2015.
Kaynakça var.
Bu tez çalışması, Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesinin on köyünde (Tatarlı, Haydarlı, Alpaslan, Okçular, Kadılar, Kınık, Doğanlı, Okçular, Yıprak, Göçerli) patates tarımı yapılan 70 farklı araziden alınan toprakların verimliliği ve bitkilerin beslenme durumlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla belirlenen arazilerden araziyi temsil edecek şekilde 0-20 cm derinlikten toprak ve bitki örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde toplam N, değişebilir K, Ca, Mg, bitkiye yarayışlı P, Fe, Zn, Mn ve Cu içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca toprakların bünyesi ve genel kimyasal özelliklerini ortaya koymak amacıyla pH, EC ve organik madde (OM) içerikleri de belirlenmiştir. Toprak örneklerine ait analiz sonuçları, sınır değerleri ile karşılaştırılarak, örnekleme yapılan topraklarının verimlilik durumları ortaya konulmuştur. Bitki örneklerinde ise N, P, K, Mg, Ca, Fe, Zn, Mn ve Cu konsantrasyonları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, toprakların bünyeleri killi tın yapıdadır. Toprakların pH' ları hafif alkali reaksiyonlu, ayrıca çoğunlukla hafif tuzludur (%67). Toprakların büyük çoğunluğu orta (%72.9) ve fazla (% 25.7) kireçli, organik madde içeriklerinin ise az (% 81) ve orta (% 12.8) düzeyde olduğu belirlenmiştir. Toprak örneklerinin genellikle N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Cu içerikleri bakımından yeterli fakat Zn içeriği bakımından yetersiz (% 67.1) olduğu tespit edilmiştir. Bitki örneklerinin N, P, K, Ca, Mg, Mn, Cu içerikleri bakımından yeterli bulunurken % 55.7'sinde Fe, % 41'inde Zn eksikliği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Patates, toprak verimliliği, mineral beslenme, Afyonkarahisar
This present thesis work was carried out to determine the soil fertility and nutritional status of potato plants grown in Dinar district of Afyonkarahisar. For this purpose 70 soil and plant samples were collected from ten villages (Tatarlı, Haydarlı, Alpaslan, Okçular, Kadılar, Kınık, Doğanlı, Okçular, Yıprak, Göçerli ) in Dinar. Soil samples were analyzed to determine some physical (texture) and some chemical (pH, CaCO3, organic matter, EC) properties and total N, available P, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn concentrations. Also leaf samples were analysed to determine N, P, K, Mg, Ca, Fe, Zn, Mn and Cu concentrations of patato plants. The results of the soil and plant analysis samples were compared with the sufficiency ranges given for soils and plants. According to the results, in generally the experimental soil were clay loom in texture, slight alkaline in reaction (pH), moderate (%72.9) and high (% 25.7) calcareous and slight saline (% 67). Organic matter contents of soils were low (81 %) and moderate (12.8 %). Total N, available P, exchangeable Ca, Mg, Fe, Mn, and Cu content levels were generally sufficient, however Zn content is level insufficient in (67.1 %) of soil samples. Nitrogen, P, K, Ca, Mg, Mn and Cu concentration of the plant samples were found to be sufficient, however 55.7 % and 41.4 % were found to suffer Fe and Zn deficiency, respectively. Keywords: Potato, soil fertility, mineral nutrition, Afyonkarahisar