Bu tez çalışmasında, hızlandırıcı fiziği ve ilişkili pek çok bilim dalındaki çalışmaların yapılabilmesine olanak sağlayacak olan, Türk Hızlandırıcı Merkezi (THM) kapsamında kurulmakta olan TARLA (Turkish Acceleration and Radiation Laboratory at Ankara) tesisi için Radyasyon Güvenlik Sistemi ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Hızlandırıcı test laboratuvarlarında, hızlandırıcı çalıştığı sürece demet hattı bileşenlerinde, test laboratuvarında, demet durdurma bölümünde, soğutma sisteminde radyasyon veya aktivasyon oluşmaktadır. Radyasyon Güvenlik sistemlerinin temel amacı, hızlandırıcı laboratuvarında çalışanların, ziyaretçilerin ve hatta kullanılan elektronik elemanların radyasyonun zararlı etkilerinden korumaktır. Bu tezde, THM TARLA tesisi için personel güvenlik sistemini oluşturan geçiş kontrolü, kişisel dozimetri sistemi, alan dedektörleri, radyasyon güvenlik kapıları, havalandırma sistemi, uyarı ve ikaz işaretleri ile yangın alarm sistemlerinin ön tasarımları yapılarak kullanılacak ekipmanlar belirlenmiştir. Ayrıca, makine güvenlik kilitleme sisteminin tasarımında bulunan hızlı durdurma, yavaş durdurma ve uyarı güvenlik sistemlerinin ön tasarımları da gerçekleştirilmiştir. Sistemin çalışma yapısı, izinler, güvenlik durumları ayrıntıları ile aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Hızlandırıcı Merkezi, TARLA Tesisi, parçacık hızlandırıcıları, radyasyon güvenliği, personel güvenlik sistemi, makine koruma sistemi.
In this thesis, studies have been done for Radiation Safety System of TARLA (Turkish Acceleration and Radiation Laboratory at Ankara) facility that is under establishment for Turkish Accelerator Center (TAC) which ensure to do studies about accelerator physics and many related scientific areas. Radiation or activation occurs in the components of beam line, at the test laboratories, on the stop section of the beam and at cooling systems as long as the accelerator works. The aim of the Radiation Safety System is to prevent the staff, visitors even the electronic components at the accelerator facility from the hazardous effects of radiation. In this thesis, predesigns have been done and components have been determined for access control system, personal dosimeter system, area detectors, radiation safety doors, ventilation systems, alert and warning lights and fire alarm systems which forms the personal security system of TAC TARLA facility. Also, designs of fast stopping, slow stopping and alert security systems that exists in the predesign of machine secure lock down system have been performed. The working structure of the system, permissions and security situations have been given detailed. Keywords: Turkish Accelerator Center, TARLA facility, particle accelerator, radiation safety, personnel safety system, machine protection system.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Bu tez çalışmasında, hızlandırıcı fiziği ve ilişkili pek çok bilim dalındaki çalışmaların yapılabilmesine olanak sağlayacak olan, Türk Hızlandırıcı Merkezi (THM) kapsamında kurulmakta olan TARLA (Turkish Acceleration and Radiation Laboratory at Ankara) tesisi için Radyasyon Güvenlik Sistemi ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Hızlandırıcı test laboratuvarlarında, hızlandırıcı çalıştığı sürece demet hattı bileşenlerinde, test laboratuvarında, demet durdurma bölümünde, soğutma sisteminde radyasyon veya aktivasyon oluşmaktadır. Radyasyon Güvenlik sistemlerinin temel amacı, hızlandırıcı laboratuvarında çalışanların, ziyaretçilerin ve hatta kullanılan elektronik elemanların radyasyonun zararlı etkilerinden korumaktır. Bu tezde, THM TARLA tesisi için personel güvenlik sistemini oluşturan geçiş kontrolü, kişisel dozimetri sistemi, alan dedektörleri, radyasyon güvenlik kapıları, havalandırma sistemi, uyarı ve ikaz işaretleri ile yangın alarm sistemlerinin ön tasarımları yapılarak kullanılacak ekipmanlar belirlenmiştir. Ayrıca, makine güvenlik kilitleme sisteminin tasarımında bulunan hızlı durdurma, yavaş durdurma ve uyarı güvenlik sistemlerinin ön tasarımları da gerçekleştirilmiştir. Sistemin çalışma yapısı, izinler, güvenlik durumları ayrıntıları ile aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Hızlandırıcı Merkezi, TARLA Tesisi, parçacık hızlandırıcıları, radyasyon güvenliği, personel güvenlik sistemi, makine koruma sistemi.
In this thesis, studies have been done for Radiation Safety System of TARLA (Turkish Acceleration and Radiation Laboratory at Ankara) facility that is under establishment for Turkish Accelerator Center (TAC) which ensure to do studies about accelerator physics and many related scientific areas. Radiation or activation occurs in the components of beam line, at the test laboratories, on the stop section of the beam and at cooling systems as long as the accelerator works. The aim of the Radiation Safety System is to prevent the staff, visitors even the electronic components at the accelerator facility from the hazardous effects of radiation. In this thesis, predesigns have been done and components have been determined for access control system, personal dosimeter system, area detectors, radiation safety doors, ventilation systems, alert and warning lights and fire alarm systems which forms the personal security system of TAC TARLA facility. Also, designs of fast stopping, slow stopping and alert security systems that exists in the predesign of machine secure lock down system have been performed. The working structure of the system, permissions and security situations have been given detailed. Keywords: Turkish Accelerator Center, TARLA facility, particle accelerator, radiation safety, personnel safety system, machine protection system.