Canlılarda, yavruların birçok özelliğinin belirlenmesinde maternal effect olarak bilinen ebeveyn etkisinin rol oynadığı bilinmektedir. Yumurtayı bırakan ya da yavruyu doğuran dişi bireyin o andaki yaşı olarak tanımlanan 'Ana Yaşı', yavruların çeşitli özellikleri üzerine etkisi olan biyolojik faktörlerden biridir. Tüm canlı organizmalarda yavru karakterlerinin çoğu ebeveynleri tarafından belirlenmektedir. Buna ek olarak yavruların üremesi ve gelişmesi için ana yaşı yaşam için önemli bir faktördür. Genel olarak zamanla organizmaların etkinliği ve verimliliği azalır. Çalışmalar yaşlı ebeveynlerin yavrularının yaşam ömrü, genç ebeveynlerin yavrularından daha düşük ve üretkenliğin ise yaşlı ebeveynlerde gençlerden daha az olduğunu göstermektedir. Yaprakbitleri ana yaşı etkisini çalışmak için ideal organizmalardır. Yaprakbitleri yaşam döngülerinde daha çok partenogenetik olarak çoğalırlar. Bu zararlı üzerinde çalışmanın bir diğer yararı da kısa döl süresine sahip olmalarıdır. Ana yaşının etkisiyle yavruların bir kısmının gelişme dönemini tamamlayamadan öldüğü ve buna bağlı olarak ananın ilerleyen yaşında bıktığı yavruların canlı kalma oranının daha düşük olduğu görülmektedir. Ana yaşının, ilk doğan yavru ile son doğan yavru arasında, daha geç doğan yavru aleyhine, başta morfolojik farklılıklar olmak üzere bazı biyolojik farklılıklar yarattığı görülmektedir. Ayrıca ebeveynin yaşının da doğan yavruların yaşam, gelişme ve üremesi üzerine etki eden önemli bir faktör olduğu bilinmektedir. Zamana bağlı olarak canlıların performansları etkilenmekte olup, genel olarak bakıldığında ilerleyen yaşlarda canlıların etkinliklerinin ve üretkenliklerinin azaldığı ortadadır. Bu çalışmada Myzus persicae Sulzer (Hemiptera: Aphididae) bireylerinin gelişme süresine, canlı kalma oranlarına, preovipozisyon, ovipozisyon, postovipozisyon sürelerine, ömrüne ve toplam yavru sayısına ana yaşının etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun içinde ananın her gün bıraktığı yavru bireylerin biyolojileri izlenmiştir. Denemeler, 25±1 °C ve %60±5 orantılı nem ve aydınlanma süresi 16:8 saat (aydınlık: karanlık) olan koşullara göre hazırlanmış iklim odalarında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, ergin bireylerin her gün bıraktıkları yavruların yaşam çizelgeleri oluşturulmuş ve böylece ana yaşının üreme ve canlı kalma performansları ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Myzus persicae, ana yaşı, biber, yaşam çizelgesi
In the living organisms, the effects of parents known as the maternal effect determine many features of the offspring. "Maternal age", defined the age of the egg- laying or viviparous females at the time, is one of the biological factors which affect various properties of the offspring. Maternal age for reproduction and development of the offspring is an important factor. Most of the study showed that life time of the offspring of elderly parents were shorter than the lifetime of the offspring of young parents and reproductivity of old parents was lower than the young parents. Aphids are an ideal organism for studying the effects of maternal age. Aphids multiply very fast during their parthenogenetic phase of life cycle. Another advantage of working on this pest is that they have a short generation time. Due to the maternal age, some of the offspring die before the completion of the development and accordingly, increased mother age reduces the survival rate of the offspring. Maternal age has been shown to cause some morphological and biological differences between the first and the last offspring. In the course of time, performance of the living organisms is affected negatively. In this study, we aim to determine development time, survival rate, preoviposition, oviposition, postoviposition, and effects of maternal age on the total number of offspring on Myzus persicae Sulzer (Hemiptera: Aphididae). Herein, the biology of offspring individuals laid every day by mother was monitored. The trials were conducted at 25 ± 1 °C and 60± 5% relative humidity and 16: 8 hour light: dark conditions in a climate chamber. At the end, Life table of each offspring laid in each day by adults was formed. So, it was reveal that maternal age effect on reproduction and survival of the green peach aphids reared on pepper plants. Keywords: Myzus persicae, maternal age, pepper, life table
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ziraat Mühendisliği Bitki Koruma Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Canlılarda, yavruların birçok özelliğinin belirlenmesinde maternal effect olarak bilinen ebeveyn etkisinin rol oynadığı bilinmektedir. Yumurtayı bırakan ya da yavruyu doğuran dişi bireyin o andaki yaşı olarak tanımlanan 'Ana Yaşı', yavruların çeşitli özellikleri üzerine etkisi olan biyolojik faktörlerden biridir. Tüm canlı organizmalarda yavru karakterlerinin çoğu ebeveynleri tarafından belirlenmektedir. Buna ek olarak yavruların üremesi ve gelişmesi için ana yaşı yaşam için önemli bir faktördür. Genel olarak zamanla organizmaların etkinliği ve verimliliği azalır. Çalışmalar yaşlı ebeveynlerin yavrularının yaşam ömrü, genç ebeveynlerin yavrularından daha düşük ve üretkenliğin ise yaşlı ebeveynlerde gençlerden daha az olduğunu göstermektedir. Yaprakbitleri ana yaşı etkisini çalışmak için ideal organizmalardır. Yaprakbitleri yaşam döngülerinde daha çok partenogenetik olarak çoğalırlar. Bu zararlı üzerinde çalışmanın bir diğer yararı da kısa döl süresine sahip olmalarıdır. Ana yaşının etkisiyle yavruların bir kısmının gelişme dönemini tamamlayamadan öldüğü ve buna bağlı olarak ananın ilerleyen yaşında bıktığı yavruların canlı kalma oranının daha düşük olduğu görülmektedir. Ana yaşının, ilk doğan yavru ile son doğan yavru arasında, daha geç doğan yavru aleyhine, başta morfolojik farklılıklar olmak üzere bazı biyolojik farklılıklar yarattığı görülmektedir. Ayrıca ebeveynin yaşının da doğan yavruların yaşam, gelişme ve üremesi üzerine etki eden önemli bir faktör olduğu bilinmektedir. Zamana bağlı olarak canlıların performansları etkilenmekte olup, genel olarak bakıldığında ilerleyen yaşlarda canlıların etkinliklerinin ve üretkenliklerinin azaldığı ortadadır. Bu çalışmada Myzus persicae Sulzer (Hemiptera: Aphididae) bireylerinin gelişme süresine, canlı kalma oranlarına, preovipozisyon, ovipozisyon, postovipozisyon sürelerine, ömrüne ve toplam yavru sayısına ana yaşının etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun içinde ananın her gün bıraktığı yavru bireylerin biyolojileri izlenmiştir. Denemeler, 25±1 °C ve %60±5 orantılı nem ve aydınlanma süresi 16:8 saat (aydınlık: karanlık) olan koşullara göre hazırlanmış iklim odalarında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, ergin bireylerin her gün bıraktıkları yavruların yaşam çizelgeleri oluşturulmuş ve böylece ana yaşının üreme ve canlı kalma performansları ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Myzus persicae, ana yaşı, biber, yaşam çizelgesi
In the living organisms, the effects of parents known as the maternal effect determine many features of the offspring. "Maternal age", defined the age of the egg- laying or viviparous females at the time, is one of the biological factors which affect various properties of the offspring. Maternal age for reproduction and development of the offspring is an important factor. Most of the study showed that life time of the offspring of elderly parents were shorter than the lifetime of the offspring of young parents and reproductivity of old parents was lower than the young parents. Aphids are an ideal organism for studying the effects of maternal age. Aphids multiply very fast during their parthenogenetic phase of life cycle. Another advantage of working on this pest is that they have a short generation time. Due to the maternal age, some of the offspring die before the completion of the development and accordingly, increased mother age reduces the survival rate of the offspring. Maternal age has been shown to cause some morphological and biological differences between the first and the last offspring. In the course of time, performance of the living organisms is affected negatively. In this study, we aim to determine development time, survival rate, preoviposition, oviposition, postoviposition, and effects of maternal age on the total number of offspring on Myzus persicae Sulzer (Hemiptera: Aphididae). Herein, the biology of offspring individuals laid every day by mother was monitored. The trials were conducted at 25 ± 1 °C and 60± 5% relative humidity and 16: 8 hour light: dark conditions in a climate chamber. At the end, Life table of each offspring laid in each day by adults was formed. So, it was reveal that maternal age effect on reproduction and survival of the green peach aphids reared on pepper plants. Keywords: Myzus persicae, maternal age, pepper, life table