Yöneylem araştırması denince akla ilk gelen kelime optimizasyondur. Optimizasyon kelime olarak 'en iyiyi elde etme' şeklinde tanımlanabilir. Bu da bize bir amaç doğrultusunda eldeki kaynakları kullanarak problemlerin optimal (en iyi, en verimli) çözümünün bulunmasını ifade eder. Yöneylem, karmaşık sorunların çözümünde ve incelenmesinde bilimsel ve özellikle matematiksel yöntemlerin uygulanışı; yöneylem araştırması ise herhangi bir problemi yöneylem yöntemine göre araştırma, incelemedir. Yöneylem araştırması durumlarından bazıları sıralama, minimum maliyetli ağaç, atama ve havaalanı problemleridir. Bu tez çalışmasında havaalanı durumlarından bahsedeceğiz. Havaalanı problemleri farklı boyutta piste ihtiyaç duyan havayolu şirketleri arasında maliyetlerin paylaşılması üzerine kurulmuştur. Bu tezde bir dağıtım kuralının farklı üç aksiyom altında havayolu şirketleri üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Bu aksiyomları nüfus adaleti, en küçük maliyet tutarlılığı ve dengeli populasyon etkisi olarak adlandırabiliriz. Göstereceğiz ki bu üç aksiyom diğer ufak aksiyomların da yardımıyla havaalanı problemlerinin en bilinen kuralı olan dizisel eşit katkılar kuralını belirsizlik altında da karakterize etmektedir. Anahtar Kelimeler: Havaalanı problemi, optimizasyon, Yöneylem Araştırması, dizisel eşit katkılar kuralı, belirsizlik.
In Operations Research the first thing coming into mind is 'Optimization'. Optimization can be defined as 'obtaining the best'. This means that finding the optimal solutions of the problems by using the available sources in line with a purpose. Operation means using scientific and especially mathematical applications for solving complex problems, Operations Research means investigating a problem by using a Operations method for solving complex problems. Some of the Operations Research situations are sequencig, minimum cost spanning tree, assignment and airport problems. In this thesis we consider airport situations. Airport problems are constructed on allocating the costs of the airport firms which need different areas of a runway to land. In this thesis we investigate the effects of an allocation rule on different airport firms under three different axioms. These major axioms are population fairness, cost monotonicity and balanced population impact. We show that these major axioms, by the help of the minor axioms, characterizes the Sequential Equal Contributions rule under uncertainty too. Keywords: Airport problem, optimization, Operations Research, sequential equal contrinbutions rule, uncertainty. Keywords: Airport problem, optimization, Operations Research, sequential equal contrinbutions rule, uncertainty.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Yöneylem araştırması denince akla ilk gelen kelime optimizasyondur. Optimizasyon kelime olarak 'en iyiyi elde etme' şeklinde tanımlanabilir. Bu da bize bir amaç doğrultusunda eldeki kaynakları kullanarak problemlerin optimal (en iyi, en verimli) çözümünün bulunmasını ifade eder. Yöneylem, karmaşık sorunların çözümünde ve incelenmesinde bilimsel ve özellikle matematiksel yöntemlerin uygulanışı; yöneylem araştırması ise herhangi bir problemi yöneylem yöntemine göre araştırma, incelemedir. Yöneylem araştırması durumlarından bazıları sıralama, minimum maliyetli ağaç, atama ve havaalanı problemleridir. Bu tez çalışmasında havaalanı durumlarından bahsedeceğiz. Havaalanı problemleri farklı boyutta piste ihtiyaç duyan havayolu şirketleri arasında maliyetlerin paylaşılması üzerine kurulmuştur. Bu tezde bir dağıtım kuralının farklı üç aksiyom altında havayolu şirketleri üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Bu aksiyomları nüfus adaleti, en küçük maliyet tutarlılığı ve dengeli populasyon etkisi olarak adlandırabiliriz. Göstereceğiz ki bu üç aksiyom diğer ufak aksiyomların da yardımıyla havaalanı problemlerinin en bilinen kuralı olan dizisel eşit katkılar kuralını belirsizlik altında da karakterize etmektedir. Anahtar Kelimeler: Havaalanı problemi, optimizasyon, Yöneylem Araştırması, dizisel eşit katkılar kuralı, belirsizlik.
In Operations Research the first thing coming into mind is 'Optimization'. Optimization can be defined as 'obtaining the best'. This means that finding the optimal solutions of the problems by using the available sources in line with a purpose. Operation means using scientific and especially mathematical applications for solving complex problems, Operations Research means investigating a problem by using a Operations method for solving complex problems. Some of the Operations Research situations are sequencig, minimum cost spanning tree, assignment and airport problems. In this thesis we consider airport situations. Airport problems are constructed on allocating the costs of the airport firms which need different areas of a runway to land. In this thesis we investigate the effects of an allocation rule on different airport firms under three different axioms. These major axioms are population fairness, cost monotonicity and balanced population impact. We show that these major axioms, by the help of the minor axioms, characterizes the Sequential Equal Contributions rule under uncertainty too. Keywords: Airport problem, optimization, Operations Research, sequential equal contrinbutions rule, uncertainty. Keywords: Airport problem, optimization, Operations Research, sequential equal contrinbutions rule, uncertainty.