Yarı-iletkenler, radyasyon dedektörlerinde kullanılan en önemli malzemelerdir. Dedeksiyon ilkesine baglı olarak çalışan pn eklem yapısındaki yarı-iletken dedektörünün bias voltaj değeri, sinyal amplifikasyonu, sıcaklık etkisi, radyasyon zarar etkisi cihazın çalışma prensibinde önemlidir. Yüksek enerjili çok silikonlu radyasyon dedektörü katı, sıvı ve gaz numunelerinde alfa, beta ve gama radyasyonuna ait oluşan yükleri, enerjileri ve gözlenme zamanlarını hassasiyetle ölçerek, doz ve aktivite degerlerini belirleyebilen dedektördür. Radyasyon dedektörünün özellikleri ve dedektördeki yapılandırma adımları, destekleyici PCB üzerinde, hizalama, yapıştırma adımı, silikon şeritlerde bağlayıcı işlemi, bias voltajı değerleri dikkate alınarak cihazın yapım aşamasında gözlemlendi. Benzetim asamasında, GEANT4 programı kullanıldı. Dedektör sistemine yerleştirilen iyonize edici radyasyona cevap veren ince ve kalın şerit dedektörlerin radyoaktif bozunma, enerji olusumu, enerji değerleri hem benzetim hem de deneysel veriler olarak elde edildi. Çok silikonlu dedektörde, Am-241, Am-241: Pu-239, Am-241: Pu-239: Cm-241, C-14, Na-22, Sr-90 ve Rn-222 kaynaklarının radyasyon miktarı saniyedeki sayım (cps) olarak ölçülerek radyoaktivitesi hesaplandı. Veriler, ROOT programında analiz edilerek deneysel ve benzetim sonuçlarının verimlilik hesapları yapıldı. Anahtar Kelimeler: Yarı-iletken, Radyasyon, Silikon Dedektör, GEANT4, ROOT
Semiconductors are the most important materials used in radiation detectors. The bias voltage value, signal amplification, temperature and radiation damage effects of semi-conductor detector in pn junctional structures are important factors for the working principle of the device. High energy multi-silicon radiation detector is capable of conducting precise measurement of the loads, energy and observation time of alpha, beta and gama radiation in solid, liquid and gas samples, and detecting the dose and activity values. The features of radiation detector and configuration steps on the detector were observed throughout the construction stage of the device, in consideration of the alignment, bonding step, bonding process in the silicon strips and the bias voltage on the supporting PCB. Geant4 software package was used in the simulation step. The radioactive decay, energy generation and energy values of thin and thick film detectors, which are responsive to ionizing radiation within the detector system, were obtained through use of both the experimental data and the simulation results. In multi-silicone detectors, the radiation amount of Am-241, Am-241: Pu-239, Am-241: Pu-239: Cm-241, C-14, Na-22, Sr-90 and Rn-222 sources were measured in count per second (cps), and their radioactivity was calculated accordingly. The data were analyzed using ROOT program and the efficiency calculations of simulation and experimental results were carried out. Keywords: Semi -conductor, Radiation, Silicon Detector, GEANT4, ROOT
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Yarı-iletkenler, radyasyon dedektörlerinde kullanılan en önemli malzemelerdir. Dedeksiyon ilkesine baglı olarak çalışan pn eklem yapısındaki yarı-iletken dedektörünün bias voltaj değeri, sinyal amplifikasyonu, sıcaklık etkisi, radyasyon zarar etkisi cihazın çalışma prensibinde önemlidir. Yüksek enerjili çok silikonlu radyasyon dedektörü katı, sıvı ve gaz numunelerinde alfa, beta ve gama radyasyonuna ait oluşan yükleri, enerjileri ve gözlenme zamanlarını hassasiyetle ölçerek, doz ve aktivite degerlerini belirleyebilen dedektördür. Radyasyon dedektörünün özellikleri ve dedektördeki yapılandırma adımları, destekleyici PCB üzerinde, hizalama, yapıştırma adımı, silikon şeritlerde bağlayıcı işlemi, bias voltajı değerleri dikkate alınarak cihazın yapım aşamasında gözlemlendi. Benzetim asamasında, GEANT4 programı kullanıldı. Dedektör sistemine yerleştirilen iyonize edici radyasyona cevap veren ince ve kalın şerit dedektörlerin radyoaktif bozunma, enerji olusumu, enerji değerleri hem benzetim hem de deneysel veriler olarak elde edildi. Çok silikonlu dedektörde, Am-241, Am-241: Pu-239, Am-241: Pu-239: Cm-241, C-14, Na-22, Sr-90 ve Rn-222 kaynaklarının radyasyon miktarı saniyedeki sayım (cps) olarak ölçülerek radyoaktivitesi hesaplandı. Veriler, ROOT programında analiz edilerek deneysel ve benzetim sonuçlarının verimlilik hesapları yapıldı. Anahtar Kelimeler: Yarı-iletken, Radyasyon, Silikon Dedektör, GEANT4, ROOT
Semiconductors are the most important materials used in radiation detectors. The bias voltage value, signal amplification, temperature and radiation damage effects of semi-conductor detector in pn junctional structures are important factors for the working principle of the device. High energy multi-silicon radiation detector is capable of conducting precise measurement of the loads, energy and observation time of alpha, beta and gama radiation in solid, liquid and gas samples, and detecting the dose and activity values. The features of radiation detector and configuration steps on the detector were observed throughout the construction stage of the device, in consideration of the alignment, bonding step, bonding process in the silicon strips and the bias voltage on the supporting PCB. Geant4 software package was used in the simulation step. The radioactive decay, energy generation and energy values of thin and thick film detectors, which are responsive to ionizing radiation within the detector system, were obtained through use of both the experimental data and the simulation results. In multi-silicone detectors, the radiation amount of Am-241, Am-241: Pu-239, Am-241: Pu-239: Cm-241, C-14, Na-22, Sr-90 and Rn-222 sources were measured in count per second (cps), and their radioactivity was calculated accordingly. The data were analyzed using ROOT program and the efficiency calculations of simulation and experimental results were carried out. Keywords: Semi -conductor, Radiation, Silicon Detector, GEANT4, ROOT