Toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) ülkemizin ekonomik ve ekolojik açıdan en önemli asli ağaç türlerinden birisidir. Tür, ülkemizde yaklaşık 463.500 ha alanda yayılış göstermekte ve yaklaşık olarak 27 milyon m3 dikili ağaç servetine sahiptir. Toros sediri, dünya üzerinde en büyük ve en önemli yayılışını ülkemizde yapmaktadır. Bu nedenle, sedir ormanları, hem dünya hem de ülkemiz için korunması gereken en önemli kültürel hazine ve doğal anıtlardan biri niteliğindedir. Bu çerçevede doğal sedir ormanlarının bugün ve geleceğe dönük yönetim ve planlanması ile ilgili stratejilerinin geliştirilmesinde, bu ormanlarının büyüme ve hasılatına ilişkin mevcut durumun ve karşılaşılması muhtemel kısıtların ortaya konması gerekmektedir. Ormanların büyüme ve hasılatına ilişkin tahminlerde kullanılan en önemli yapı taşlarından birisi, ağaç hacim tahminleridir. Hacim tahminleri, ağaç ve meşcerelere ilişkin hacmin ve bu hacim miktarının farklı ticari sınıflara dağılımının doğru hesaplanmasında, orman amenajman planlarının düzenlenmesinde, orman ürünleri sanayisinin geleceğine ilişkin projeksiyonların yapılmasında ve uygun biyokütle dönüşüm faktörleri yardımı ile biyokütle ve karbon birikim miktarının hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bu amaçla, çalışmada Batı Akdeniz Yöresi doğal Toros sediri meşcerelerinin hacim tahminleri için kırk dokuz farklı hacim denklemi geliştirilmiştir. En uygun hacim denkleminin seçimi; model geliştirme ve test verileri için, altı farklı uygunluk ölçütü (uyum indeksi, ortalama hata, ortalama mutlak hata, maksimum mutlak hata, hata kareler ortalamasının karekökü ve Akaike bilgi kriteri) kullanılarak belirlenen model nisbi sıralamalarına göre gerçekleştirilmiştir. Model nisbi sıralarına göre, en başarılı hacim modelleri, Takata (1958) ve Schumacher ve Hall (1933)’dir. Ancak, yörede doğal sedir meşcerelerinde yapılacak hacim tahminleri için, yaygın olarak kullanılan ve nispeten daha kolay bir model olması nedeniyle, Schumacher-Hall (1933) hacim denklemi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sedir, Hacim denklemi, Göğüs çapı, Boy, Nisbi sıra.
Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) forests are economically and ecologically one of the most important forests in Turkey, where they constitute occupy approximately 463,000 ha, with a current standing volume of approximately 27 million cubic meters. Taurus cedar forests are presently found primarily in Turkey. Therefore, the natural forests of Lebanon cedar are among the most important natural monuments and cultural treasures to be conserved for the future generations. In this context, knowing the state and limitations of growth and yield of Taurus cedar forests is necessary for improving future management and planning strategies of timber resources. The one of the essential building blocks in forest growth and yield prediction models is the equations for estimating individual tree volume. Individual tree volume estimations can be use to tree and stand volume estimations and to any merchantable limit of this volume, forest management plans arrangement, to projections of forest products industries, and to estimations of biomass and carbon budgets with suitable biomass conversion factors. In this study, forty-nine tree volume equations were developed for Taurus cedar stands in West Mediterranean Region. The tested models were compared using six performance criteria (Fit index, average bias, average absolute residuals, absolute maximum bias, and Akaike Information criteria) for model development and validation dataset. Accordingly relative ranks of models, the best volume equations are Takata (1958) and Schumacher-Hall (1933) for Taurus cedar. As a result, tree volume can be estimated with high precision using Schumacher-Hall (1933)’s equation for natural cedar stands in region. Keywords: Taurus cedar, Volume equation, Diameter, Height, Relative rank.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
Toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) ülkemizin ekonomik ve ekolojik açıdan en önemli asli ağaç türlerinden birisidir. Tür, ülkemizde yaklaşık 463.500 ha alanda yayılış göstermekte ve yaklaşık olarak 27 milyon m3 dikili ağaç servetine sahiptir. Toros sediri, dünya üzerinde en büyük ve en önemli yayılışını ülkemizde yapmaktadır. Bu nedenle, sedir ormanları, hem dünya hem de ülkemiz için korunması gereken en önemli kültürel hazine ve doğal anıtlardan biri niteliğindedir. Bu çerçevede doğal sedir ormanlarının bugün ve geleceğe dönük yönetim ve planlanması ile ilgili stratejilerinin geliştirilmesinde, bu ormanlarının büyüme ve hasılatına ilişkin mevcut durumun ve karşılaşılması muhtemel kısıtların ortaya konması gerekmektedir. Ormanların büyüme ve hasılatına ilişkin tahminlerde kullanılan en önemli yapı taşlarından birisi, ağaç hacim tahminleridir. Hacim tahminleri, ağaç ve meşcerelere ilişkin hacmin ve bu hacim miktarının farklı ticari sınıflara dağılımının doğru hesaplanmasında, orman amenajman planlarının düzenlenmesinde, orman ürünleri sanayisinin geleceğine ilişkin projeksiyonların yapılmasında ve uygun biyokütle dönüşüm faktörleri yardımı ile biyokütle ve karbon birikim miktarının hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bu amaçla, çalışmada Batı Akdeniz Yöresi doğal Toros sediri meşcerelerinin hacim tahminleri için kırk dokuz farklı hacim denklemi geliştirilmiştir. En uygun hacim denkleminin seçimi; model geliştirme ve test verileri için, altı farklı uygunluk ölçütü (uyum indeksi, ortalama hata, ortalama mutlak hata, maksimum mutlak hata, hata kareler ortalamasının karekökü ve Akaike bilgi kriteri) kullanılarak belirlenen model nisbi sıralamalarına göre gerçekleştirilmiştir. Model nisbi sıralarına göre, en başarılı hacim modelleri, Takata (1958) ve Schumacher ve Hall (1933)’dir. Ancak, yörede doğal sedir meşcerelerinde yapılacak hacim tahminleri için, yaygın olarak kullanılan ve nispeten daha kolay bir model olması nedeniyle, Schumacher-Hall (1933) hacim denklemi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sedir, Hacim denklemi, Göğüs çapı, Boy, Nisbi sıra.
Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) forests are economically and ecologically one of the most important forests in Turkey, where they constitute occupy approximately 463,000 ha, with a current standing volume of approximately 27 million cubic meters. Taurus cedar forests are presently found primarily in Turkey. Therefore, the natural forests of Lebanon cedar are among the most important natural monuments and cultural treasures to be conserved for the future generations. In this context, knowing the state and limitations of growth and yield of Taurus cedar forests is necessary for improving future management and planning strategies of timber resources. The one of the essential building blocks in forest growth and yield prediction models is the equations for estimating individual tree volume. Individual tree volume estimations can be use to tree and stand volume estimations and to any merchantable limit of this volume, forest management plans arrangement, to projections of forest products industries, and to estimations of biomass and carbon budgets with suitable biomass conversion factors. In this study, forty-nine tree volume equations were developed for Taurus cedar stands in West Mediterranean Region. The tested models were compared using six performance criteria (Fit index, average bias, average absolute residuals, absolute maximum bias, and Akaike Information criteria) for model development and validation dataset. Accordingly relative ranks of models, the best volume equations are Takata (1958) and Schumacher-Hall (1933) for Taurus cedar. As a result, tree volume can be estimated with high precision using Schumacher-Hall (1933)’s equation for natural cedar stands in region. Keywords: Taurus cedar, Volume equation, Diameter, Height, Relative rank.