Türkiye'nin kırsal özelliğe sahip olması ve zamanla yaşanan sosyal farklılıklar, yıllar itibariyle artarak ve gelişerek kırsal ve kentsel alanlarda hızlı değişimlere neden olmuştur. Kırsal alanlarda ortaya çıkan değişim ve dönüşüm ile tarımsal yapı değişirken; bir yandan da tarım dışı faktörlerin faaliyete geçmesi söz konusu olmuştur. Sosyal değişim ve dönüşüm süreci yalnız tarımsal üretim sürecinde olmamış hem sanayileşme hem de kentleşme alanlarında da etkili olmuştur. Tarımdışı sektörlerde değişim ve dönüşümden etkilenmiştir. Tarımdışı sektörlerden biri de sanayi alanlarıdır. Sanayi alanlarının kent dışına doğru yayılması kırsal alanların özelliğini kaybederek kentsel alanların içinde yer almasına neden olmuştur. Bu yüzden kırsal alanlara arsa stoğu alanı olarak bakılmıştır ve tam anlamıyla bu alanlar kentsel özellik taşımamaktadır. Türkiye'de kentleşmenin artmasıyla alan ihtiyacı doğmuştur ve kentleşme ile beraber kentlerin yapılaşarak büyümesi, çevresindeki kırsal alan ve yerleşmeleri etkilemiştir. Bu etki, kentsel saçaklanma ve kentsel yayılma alanında yer alan kırsal yerleşmelerde yapısal dönüşüme neden olmuş ve kentsel alan hızla büyüyerek çeperlerinde bulunan yerleşmeleri etkilemiştir. Bu etkileşim sonucunda çeperlerdeki yerleşmelerde sosyal, ekonomik, teknolojik, kültürel ve fiziksel dönüşüm başlamıştır. Bu inanılmaz değişim ve dönüşümler kırsal ve kentsel alanlarda birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Hava, su, toprak vb. çevresel ve doğal kaynakların bozulması ile çevresel kirlilikler, tarım topraklarının amaç dışı kullanımı, sürekli ve kontrolsüz büyüme, bölgesel açık alanların azalması, biyolojik çeşitliliğin bozulması, teknik ve sosyal altyapı maliyetinin artması, yerleşmeler arasındaki sosyal ve ekonomik adaletsizlikler, toplumsal ayrışma çevresel ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu sorunların Burdur’a nasıl ve ne biçimde etkisi olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Toprağın tarımsal üretimin bir parçası olması, yeniden verim alınabilecek bir alan olmaması, insan yaşamının sürdürüldüğü yer ve doğal bir kaynak olduğu üzerinde durularak, kentsel büyümenin, saçaklanmanın nedenleri ve bunu önlemek amacıyla kırsal dönüşüm politikaları geliştirilmiştir. Ayrıca Burdur kentinin seçilmesinin nedeni kırsal özelliğe sahip ve elverişli bir alan olması, kentsel saçaklanmadan kaynaklanan tarım alanlarının bozularak tarım dışı sektörlerde kullanılması sebebiyle çevresel yapıların ve doğal kaynakların ne boyutta etkilendiği tespit edilmiş ve 2004-2015 yılları arasında tarım alanlarına bakıldığında 26.372 ha azalma olmuştur. Kentsel saçaklanmanın Burdur gölüne etkisi son 42 yılda gölün su seviyesi 9 m azalmış ve yüzey alanı 208 km2’den 150 km2 ye gerilemiş olup, bu gidişat gölün yok olması yönünde ortaya konmuştur. Bu çalışmada kentsel saçaklanma ve yayılma ayrı kavramlar olarak ele alınmış, fakat Burdur kenti için yayılmanın uygun olmadığı saçaklanma kavramının daha uygun olduğu görülmüştür. Kentsel saçaklanmanın Burdur kenti üzerine etkisi irdelenerek, hangi saçaklanma türünün gerçekleştiği tespit edilmiştir ve ayrıca kentsel saçaklanmanın önlenmesi mümkün olmadığı için kırsal dönüşüm çalışmaları yapılarak nasıl önlem alınacağı hakkında politikalar geliştirilmiştir. Bu çalışmada özetle; geçmişten günümüze Burdur kenti imar planları ve Google Earth programından yararlanılarak; kentsel saçaklanmanın Burdur kentine, tarım alanlarına ve Burdur gölüne etkisi tespit edilmiş; kentsel saçaklanmanın türü ortaya konulmuş ve kentsel saçaklanmayı önlemek amacıyla kırsal dönüşüm politikaları geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kentsel Alan, Kırsal Alan, Kentsel Saçaklanma, Kentsel Yayılma, Kırsal Dönüşüm
Turkey has rural properties and experienced over time the rural social differences, increased as of the years and developed rural and urban areas has led to rapid change. With change and transformation that occurs in rural areas agricultural structure changes; on the other hand, go through the activity of non-agricultural factors. Social change and transformation process in the process of industrialization of agricultural production alone never was and has been effective both in the areas of urbanization. Non-agricultural sectors influenced by change and transformation. Non-agricultural one of the industrial sector. Spread out the industrial areas of the city losing the rural areas feature bring about within urban areas. That's why rural areas, land inventory field as deprecated and that's exactly what fields does not bear urban property. Increasing urbanisation of the area in Turkey was need and building growth of cities together with urbanization, influenced the surrounding rural areas and settlements. This effect, urban sprawl and urban expansion in the area have been caused by the structural transformation of rural settlements located and urban area grew rapidly in the boundary of the settlements. Boundary as a result of this interaction has started the social, economic, technological, cultural settlements and physical transformation. This incredible change and transformations in rural and urban areas has brought many problems. Air, water, soil, so on with environmental and natural resource degradation of environmental pollutants, the misuse of agricultural land, continuous and uncontrolled growth, regional open spaces, reduction of biodiversity, degradation, increased the cost of technical and social infrastructure, social and economic injustices between settlements, gives rise to serious problems of social segregation environmental. This issue of what form is how to Burdur and tried to determine the impact. A part of the agricultural production of the soil in the area to be taken on the productivity is not an evaluation of human life and is a natural source of urban growth in the crossover on the urban sprawl causes and to prevent the transformation of the rural policies for improved. As well as the cause of the election of the city of Burdur rural features and convenient to a field in the areas of agriculture in urban sprawl breakage caused by non-agricultural sectors due to the use of the natural resources and environmental structures affected what size has been detected and between the years 2004-2015 agricultural fields has been looking at the reduction in the 26.372 ha. The effect of urban lake Burdur sprawl last 42 years of the pond water level 9 m is reduced and the surface area of the 208 km at 150 km2, and this fell to the course in the direction of the lake is set forth in the case of vanishing. In this context, urban sprawl and spread as separate concepts in Burdur, but is not suitable for the city sprawl for spread is more suitable for the concept of publicly. Urban sprawl Burdur with effect on the city in which the fraying of the type has been detected and the prevention of urban sprawl is also not possible to work for the transformation of the rural about how to be developed policies. A summary of this study from the past to the Burdur town of reconstruction plans and using Google Earth program; urban sprawl Burdur, agricultural areas and the city of the Burdur lake effect has been detected in urban areas; sprawl type of which has been to prevent urban sprawl rural transformation has developed policies. Keywords: Urban Area, Rural Area, Urban Sprawl, Rural Transformation
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Türkiye'nin kırsal özelliğe sahip olması ve zamanla yaşanan sosyal farklılıklar, yıllar itibariyle artarak ve gelişerek kırsal ve kentsel alanlarda hızlı değişimlere neden olmuştur. Kırsal alanlarda ortaya çıkan değişim ve dönüşüm ile tarımsal yapı değişirken; bir yandan da tarım dışı faktörlerin faaliyete geçmesi söz konusu olmuştur. Sosyal değişim ve dönüşüm süreci yalnız tarımsal üretim sürecinde olmamış hem sanayileşme hem de kentleşme alanlarında da etkili olmuştur. Tarımdışı sektörlerde değişim ve dönüşümden etkilenmiştir. Tarımdışı sektörlerden biri de sanayi alanlarıdır. Sanayi alanlarının kent dışına doğru yayılması kırsal alanların özelliğini kaybederek kentsel alanların içinde yer almasına neden olmuştur. Bu yüzden kırsal alanlara arsa stoğu alanı olarak bakılmıştır ve tam anlamıyla bu alanlar kentsel özellik taşımamaktadır. Türkiye'de kentleşmenin artmasıyla alan ihtiyacı doğmuştur ve kentleşme ile beraber kentlerin yapılaşarak büyümesi, çevresindeki kırsal alan ve yerleşmeleri etkilemiştir. Bu etki, kentsel saçaklanma ve kentsel yayılma alanında yer alan kırsal yerleşmelerde yapısal dönüşüme neden olmuş ve kentsel alan hızla büyüyerek çeperlerinde bulunan yerleşmeleri etkilemiştir. Bu etkileşim sonucunda çeperlerdeki yerleşmelerde sosyal, ekonomik, teknolojik, kültürel ve fiziksel dönüşüm başlamıştır. Bu inanılmaz değişim ve dönüşümler kırsal ve kentsel alanlarda birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Hava, su, toprak vb. çevresel ve doğal kaynakların bozulması ile çevresel kirlilikler, tarım topraklarının amaç dışı kullanımı, sürekli ve kontrolsüz büyüme, bölgesel açık alanların azalması, biyolojik çeşitliliğin bozulması, teknik ve sosyal altyapı maliyetinin artması, yerleşmeler arasındaki sosyal ve ekonomik adaletsizlikler, toplumsal ayrışma çevresel ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu sorunların Burdur’a nasıl ve ne biçimde etkisi olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Toprağın tarımsal üretimin bir parçası olması, yeniden verim alınabilecek bir alan olmaması, insan yaşamının sürdürüldüğü yer ve doğal bir kaynak olduğu üzerinde durularak, kentsel büyümenin, saçaklanmanın nedenleri ve bunu önlemek amacıyla kırsal dönüşüm politikaları geliştirilmiştir. Ayrıca Burdur kentinin seçilmesinin nedeni kırsal özelliğe sahip ve elverişli bir alan olması, kentsel saçaklanmadan kaynaklanan tarım alanlarının bozularak tarım dışı sektörlerde kullanılması sebebiyle çevresel yapıların ve doğal kaynakların ne boyutta etkilendiği tespit edilmiş ve 2004-2015 yılları arasında tarım alanlarına bakıldığında 26.372 ha azalma olmuştur. Kentsel saçaklanmanın Burdur gölüne etkisi son 42 yılda gölün su seviyesi 9 m azalmış ve yüzey alanı 208 km2’den 150 km2 ye gerilemiş olup, bu gidişat gölün yok olması yönünde ortaya konmuştur. Bu çalışmada kentsel saçaklanma ve yayılma ayrı kavramlar olarak ele alınmış, fakat Burdur kenti için yayılmanın uygun olmadığı saçaklanma kavramının daha uygun olduğu görülmüştür. Kentsel saçaklanmanın Burdur kenti üzerine etkisi irdelenerek, hangi saçaklanma türünün gerçekleştiği tespit edilmiştir ve ayrıca kentsel saçaklanmanın önlenmesi mümkün olmadığı için kırsal dönüşüm çalışmaları yapılarak nasıl önlem alınacağı hakkında politikalar geliştirilmiştir. Bu çalışmada özetle; geçmişten günümüze Burdur kenti imar planları ve Google Earth programından yararlanılarak; kentsel saçaklanmanın Burdur kentine, tarım alanlarına ve Burdur gölüne etkisi tespit edilmiş; kentsel saçaklanmanın türü ortaya konulmuş ve kentsel saçaklanmayı önlemek amacıyla kırsal dönüşüm politikaları geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kentsel Alan, Kırsal Alan, Kentsel Saçaklanma, Kentsel Yayılma, Kırsal Dönüşüm
Turkey has rural properties and experienced over time the rural social differences, increased as of the years and developed rural and urban areas has led to rapid change. With change and transformation that occurs in rural areas agricultural structure changes; on the other hand, go through the activity of non-agricultural factors. Social change and transformation process in the process of industrialization of agricultural production alone never was and has been effective both in the areas of urbanization. Non-agricultural sectors influenced by change and transformation. Non-agricultural one of the industrial sector. Spread out the industrial areas of the city losing the rural areas feature bring about within urban areas. That's why rural areas, land inventory field as deprecated and that's exactly what fields does not bear urban property. Increasing urbanisation of the area in Turkey was need and building growth of cities together with urbanization, influenced the surrounding rural areas and settlements. This effect, urban sprawl and urban expansion in the area have been caused by the structural transformation of rural settlements located and urban area grew rapidly in the boundary of the settlements. Boundary as a result of this interaction has started the social, economic, technological, cultural settlements and physical transformation. This incredible change and transformations in rural and urban areas has brought many problems. Air, water, soil, so on with environmental and natural resource degradation of environmental pollutants, the misuse of agricultural land, continuous and uncontrolled growth, regional open spaces, reduction of biodiversity, degradation, increased the cost of technical and social infrastructure, social and economic injustices between settlements, gives rise to serious problems of social segregation environmental. This issue of what form is how to Burdur and tried to determine the impact. A part of the agricultural production of the soil in the area to be taken on the productivity is not an evaluation of human life and is a natural source of urban growth in the crossover on the urban sprawl causes and to prevent the transformation of the rural policies for improved. As well as the cause of the election of the city of Burdur rural features and convenient to a field in the areas of agriculture in urban sprawl breakage caused by non-agricultural sectors due to the use of the natural resources and environmental structures affected what size has been detected and between the years 2004-2015 agricultural fields has been looking at the reduction in the 26.372 ha. The effect of urban lake Burdur sprawl last 42 years of the pond water level 9 m is reduced and the surface area of the 208 km at 150 km2, and this fell to the course in the direction of the lake is set forth in the case of vanishing. In this context, urban sprawl and spread as separate concepts in Burdur, but is not suitable for the city sprawl for spread is more suitable for the concept of publicly. Urban sprawl Burdur with effect on the city in which the fraying of the type has been detected and the prevention of urban sprawl is also not possible to work for the transformation of the rural about how to be developed policies. A summary of this study from the past to the Burdur town of reconstruction plans and using Google Earth program; urban sprawl Burdur, agricultural areas and the city of the Burdur lake effect has been detected in urban areas; sprawl type of which has been to prevent urban sprawl rural transformation has developed policies. Keywords: Urban Area, Rural Area, Urban Sprawl, Rural Transformation