Kompleks sistemlerin modellenmesinde klasik analiz yöntemleri bazı çok değişkenli problemlerde (özellikle biyoloji gibi alanlarda) yetersiz kalabilmektedirler. Bu tip problemlerde veri elde etmek de oldukça maliyetli olabilmektedir. Son yıllarda bulanık mantık, matematiksel modellemede en önemli tekniklerden biri haline gelmiştir. Bu yüzden karmaşık sistemler için bulanık mantık tercih edilmektedir. Bu tez çalışmasında Pimpla turionellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) parazitoidinin konak Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae)'da ortamın bağıl nemine ve yetişkin yaşına bağlı olarak yumurta verimi ve yumurta açılım oranı bulanık mantık yöntemiyle modellenmiştir. Modellemede bağıl nem ve yetişkin yaşı girdi değişkenleri; yumurta verimi ve yumurta açılım oranı çıktı değişkenleri olarak düşünülmüştür. Bulanık mantık yardımıyla kurulan modelde, yumurta verimi ve yumurta açılım oranlarının test edilmemiş verileri içinde tahmin yürütülmüştür. Bu tez çalışması beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş cümlelerine yer verilmiştir. İkinci bölümde literatür bilgisi sunulmuştur. Üçüncü bölümde bulanık mantık kavramı ile ilgili temel kavramlara değinilmiştir. Dördüncü bölümde araştırma bulguları ve modelin kurulum aşamalarına yer verilmiştir. Son olarak tartışma ve sonuç bölümünde elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pimpla Turionellae L., bulanık mantık, entomoloji, matematiksel modelleme.
Classical analysis methods may be insufficient in some cases for modeling of complex systems, particularly in biological problems, for this type of problems fuzzy logic method is preferable. In this study egg production and hatching of egg of Pimpla turionellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) in the host Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae) with respect to relative humudity of environment and adult age are modeled by fuzzy logic mothod. According to experimental results, the fuzzy logic model was set up. Relative humudity and adult age were considered as inputs; egg production and hatching of egg were described as output in this model. The fuzzy logic model can be used to predict the egg production and hatching of egg behavior for untested conditions. This thesis work consists of five main sections. In the first part, the introductory clauses are given. In the second part, literature information is presented. In the third part, basic concepts related to the concept of fuzzy logic are mentioned. In the fourth chapter, research findings and installation stages of the model were included. Finally, the obtained results are discussed in the discussion and conclusion section. Keywords: Pimpla Turionellae L., fuzzy logic, Entomology. Mathematical modelling
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
Kompleks sistemlerin modellenmesinde klasik analiz yöntemleri bazı çok değişkenli problemlerde (özellikle biyoloji gibi alanlarda) yetersiz kalabilmektedirler. Bu tip problemlerde veri elde etmek de oldukça maliyetli olabilmektedir. Son yıllarda bulanık mantık, matematiksel modellemede en önemli tekniklerden biri haline gelmiştir. Bu yüzden karmaşık sistemler için bulanık mantık tercih edilmektedir. Bu tez çalışmasında Pimpla turionellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) parazitoidinin konak Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae)'da ortamın bağıl nemine ve yetişkin yaşına bağlı olarak yumurta verimi ve yumurta açılım oranı bulanık mantık yöntemiyle modellenmiştir. Modellemede bağıl nem ve yetişkin yaşı girdi değişkenleri; yumurta verimi ve yumurta açılım oranı çıktı değişkenleri olarak düşünülmüştür. Bulanık mantık yardımıyla kurulan modelde, yumurta verimi ve yumurta açılım oranlarının test edilmemiş verileri içinde tahmin yürütülmüştür. Bu tez çalışması beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş cümlelerine yer verilmiştir. İkinci bölümde literatür bilgisi sunulmuştur. Üçüncü bölümde bulanık mantık kavramı ile ilgili temel kavramlara değinilmiştir. Dördüncü bölümde araştırma bulguları ve modelin kurulum aşamalarına yer verilmiştir. Son olarak tartışma ve sonuç bölümünde elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pimpla Turionellae L., bulanık mantık, entomoloji, matematiksel modelleme.
Classical analysis methods may be insufficient in some cases for modeling of complex systems, particularly in biological problems, for this type of problems fuzzy logic method is preferable. In this study egg production and hatching of egg of Pimpla turionellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) in the host Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae) with respect to relative humudity of environment and adult age are modeled by fuzzy logic mothod. According to experimental results, the fuzzy logic model was set up. Relative humudity and adult age were considered as inputs; egg production and hatching of egg were described as output in this model. The fuzzy logic model can be used to predict the egg production and hatching of egg behavior for untested conditions. This thesis work consists of five main sections. In the first part, the introductory clauses are given. In the second part, literature information is presented. In the third part, basic concepts related to the concept of fuzzy logic are mentioned. In the fourth chapter, research findings and installation stages of the model were included. Finally, the obtained results are discussed in the discussion and conclusion section. Keywords: Pimpla Turionellae L., fuzzy logic, Entomology. Mathematical modelling