Globalleşen dünya da, uluslararası mali piyasalar arasındaki sermaye fonların hızlı hareketi, bu hareketliliğin sonucunda fonların ve onları temsil eden menkul kıymetlerin fiziki olarak hareketliliğinin zorluğu, imkansızlığı veya yaratabileceği risklerin varlığı takas ve saklama sistemlerinin sadece ulusal bazda etkinliğinin artırılmasını değil, uluslararası bazda da etkinliğinin artırılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Sonucunda her ulusal borsalarda yer alan merkezi takas ve saklama kurumların işlemleri arasında yeknesaklığın standardizasyon'un ve uluslararası takas ve saklama kurumlarının varlığının gerekliği anlaşılmıştır. Türkiye gibi sermaye piyasaları gelişmekte olan ülkelerde, piyasa katılmalarının sisteme olan güveni sağlamak oldukça önemlidir. Bu nedenle oluşabilecek riskleri en aza indirebilecek merkezi takas ve saklama kuruluşların var olması ve bu kuruluşların ideal takas ve saklama sisteminde olması gereken nitelikleri taşıması gerekmektedir. Bu amaçla ideal bir takas ve saklama kuruluşunda olması gerekenlerin ne olduğu sorusuna cevap bulabilmek amacıyla bu tez çalışmasına başlanmıştır. Menkul kıymet borsalarındaki ulusal ve uluslararası alım satım işlemlerinden oluşabilecek riskleri minimum seviyeye indirebilecek ideal bir takas ve saklama sisteminde nelerin olması gerektiğini vurgulamak bu konuda yapılmış araştırmalar hakkında bilgi sunmaktır. Birinci bölümde menkul kıymet borsaları ile takas ve saklama sistemleri hakkında teorik bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, takas saklama sistemleri, alım satım emirlerinin karşılaştırılması ve düzenlenmesi, saklama sistemleri, menkul kıymet ödünç alma ve ödünç verme işlemleri, ISIN kodlama sistemi ve ISO mesaj standartlarını uyum ölçütleri çerçevesinde Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa ve Türkiye gibi ülkelerde ulusal bazda menkul kıymet alım satım işlemlerinin takas ve saklanmasının ne şekilde yapıldığı, bu konuda çalışmalar yapmış olan Otuzlar grubunun ne olduğu ve önerilerine yer verilmiş daha sonrada uluslararası alım satım işlemlerinin takas ve saklaması işlemlerini gerçekleştiren EURO- CLEAR, CEDEL incelenmiş, EURO- CLEAR, CEDEL köprüsü kurulmuştur.
In the globalization of the world, the rapit movements of capital funds in the international financial markets and as a result of this movements, it is necessary to rise effiziency of clearing and settlement ot only on national base but also on international base. In the countries with developing capital markets like Turkey, the safety is very important for participarty to the markets.Thus, it is necessary to establish central clearing and settlement ınstitutions to minimize avalible risk. These institutation also must have ideal systems qualifications.Because of this, the aim of this study is to find out ideal qualifications of a clearing and settlement institutation. In the fist part of study theorical information is given about stock markets, clearing and settlement systems. In the second part following topics are studied ; clearing and settlement systems, comparition of trade orders and its settlement, depository systems, borrowing and lending operation of securities, ISIN coding systems and standarts of ISO message.These topics are discussed by contex of Turkey, Japanese, Germany, France and England. We also examined the recommendations of G-30, Euro-Clear, Cedel and the bridge between Cedel and Euro-Clear.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, 1996.
Kaynakça var.
Globalleşen dünya da, uluslararası mali piyasalar arasındaki sermaye fonların hızlı hareketi, bu hareketliliğin sonucunda fonların ve onları temsil eden menkul kıymetlerin fiziki olarak hareketliliğinin zorluğu, imkansızlığı veya yaratabileceği risklerin varlığı takas ve saklama sistemlerinin sadece ulusal bazda etkinliğinin artırılmasını değil, uluslararası bazda da etkinliğinin artırılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Sonucunda her ulusal borsalarda yer alan merkezi takas ve saklama kurumların işlemleri arasında yeknesaklığın standardizasyon'un ve uluslararası takas ve saklama kurumlarının varlığının gerekliği anlaşılmıştır. Türkiye gibi sermaye piyasaları gelişmekte olan ülkelerde, piyasa katılmalarının sisteme olan güveni sağlamak oldukça önemlidir. Bu nedenle oluşabilecek riskleri en aza indirebilecek merkezi takas ve saklama kuruluşların var olması ve bu kuruluşların ideal takas ve saklama sisteminde olması gereken nitelikleri taşıması gerekmektedir. Bu amaçla ideal bir takas ve saklama kuruluşunda olması gerekenlerin ne olduğu sorusuna cevap bulabilmek amacıyla bu tez çalışmasına başlanmıştır. Menkul kıymet borsalarındaki ulusal ve uluslararası alım satım işlemlerinden oluşabilecek riskleri minimum seviyeye indirebilecek ideal bir takas ve saklama sisteminde nelerin olması gerektiğini vurgulamak bu konuda yapılmış araştırmalar hakkında bilgi sunmaktır. Birinci bölümde menkul kıymet borsaları ile takas ve saklama sistemleri hakkında teorik bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, takas saklama sistemleri, alım satım emirlerinin karşılaştırılması ve düzenlenmesi, saklama sistemleri, menkul kıymet ödünç alma ve ödünç verme işlemleri, ISIN kodlama sistemi ve ISO mesaj standartlarını uyum ölçütleri çerçevesinde Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa ve Türkiye gibi ülkelerde ulusal bazda menkul kıymet alım satım işlemlerinin takas ve saklanmasının ne şekilde yapıldığı, bu konuda çalışmalar yapmış olan Otuzlar grubunun ne olduğu ve önerilerine yer verilmiş daha sonrada uluslararası alım satım işlemlerinin takas ve saklaması işlemlerini gerçekleştiren EURO- CLEAR, CEDEL incelenmiş, EURO- CLEAR, CEDEL köprüsü kurulmuştur.
In the globalization of the world, the rapit movements of capital funds in the international financial markets and as a result of this movements, it is necessary to rise effiziency of clearing and settlement ot only on national base but also on international base. In the countries with developing capital markets like Turkey, the safety is very important for participarty to the markets.Thus, it is necessary to establish central clearing and settlement ınstitutions to minimize avalible risk. These institutation also must have ideal systems qualifications.Because of this, the aim of this study is to find out ideal qualifications of a clearing and settlement institutation. In the fist part of study theorical information is given about stock markets, clearing and settlement systems. In the second part following topics are studied ; clearing and settlement systems, comparition of trade orders and its settlement, depository systems, borrowing and lending operation of securities, ISIN coding systems and standarts of ISO message.These topics are discussed by contex of Turkey, Japanese, Germany, France and England. We also examined the recommendations of G-30, Euro-Clear, Cedel and the bridge between Cedel and Euro-Clear.