İmam Şafii'nin (204/820) er-Risale isimli eseri, sahip olduğumuz en eski "Fıkıh Usulü" eseri olarak bilinmektedir. Bu çalışma ise, er- Risale'nin "Hadis İlmi" açısından taşıdığı değeri ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Şafii'nin hayatı ve eserleri kısaca tanıtılmıştır. İkinci bölümde "Sünnet" tanımları ve Şafii'nin sünnet anlayışı üzerinde durulmuştur. Aynı bölümde sünnetin delil oluşu konusunda Şafii'nin er- Risale'deki görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm "Sahih Hadis" konusuna ayrılmış olup, er-Risale'deki tanım ile daha sonra yapılan tanımlar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Sonuçta, er- Risale'deki Sahih Hadis tanımının daha sonra şöhret kazanan tanıma kaynak teşkil ettiği görülmüştür. Aynı bölümde "Haber-i Vahid" (tek kişilerin haberi) konusunda Şafii'nin er- Risale'deki görüşleri incelenmiş, Haber-i Vahid'in delil oluşu konusunda en eski bilgilerin er-Risale'de yer aldığı tespit edilmiştir. Aynı konuda daha sonra yazılan eserlere de yine er-Risale'nin kaynaklık ettiği belirlenmiştir. Dördüncü bölümde er-Risale, Hadis İlimleri açısından değerlendirilmiş ve bu bölüm "Nasih-Mensuh", " Muhtelifü'l-Hadis" olmak üzere iki başlıktan oluşmuştur. Bir terim olarak "Nesh" i ilk defa Şafii'nin tanımladığı ve hadislerde görülen çelişkilerin sebepleri ile çözüm yolları hakkında ilk bilgilerin Şafii tarafından ortaya konulduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışma durum tespiti yapmakla sınırlı tutulmuş ve er-Risale'nin "ilk hadis usulü eseri" olarak takdim edilmeyi hak eden bilgiler içerdiği sonucuna varılmıştır.
It is known thatİmam Şafii's work called er-Risale is the oldest work of Methodology of law of İslam. This work had been aimed to put value of er-Risale for the science of Hadis. This research had been formed in to four parts. At the first part, İmam Şafii's life and his works had been introduced. At the second part, Şafii's "sünnet" understanding and the meaning of Sunnet had been expressed. At the same part, Şafii's views about "sunnet" of having proofed replaced at er-Risale. The third part had been replaced the subject of "Sahih Hadis" and it had been companed between meaning at er-Risale and later meaning at last, it had been seen that meaning of "Sahih Hadis" at er- Risale sourced to meaning of "Sahih Hadis" that it famed later. At the same part, Şafi's views about "Haber'i Vahid" at Risale had been etamined and it had been cotirmed that the oldest knowledge about "Haber'i Vahid" whıch was an evidence placed at er-Risale. And olso it had been pointed out that er- Risale sourced for the works written later at the same subject. At the fourth part er-Risale had been evalvated with a view to scince of Hadis and this part had been formed into two titles as "Nasih-Mensuh" and "Muhtelifü'l- Hadis". As a term of "Nesh" had been introduced by şafii as the first time and the first knowledge about reasons with its soluations of incoherences seemed at Hadis had been confirmed by him. This work had been limited with having done position of confirmation and it had been resulted thed it had the knowledge of having reserved as the first "Methodology of Hadis".
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 1998.
Kaynakça var.
İmam Şafii'nin (204/820) er-Risale isimli eseri, sahip olduğumuz en eski "Fıkıh Usulü" eseri olarak bilinmektedir. Bu çalışma ise, er- Risale'nin "Hadis İlmi" açısından taşıdığı değeri ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Şafii'nin hayatı ve eserleri kısaca tanıtılmıştır. İkinci bölümde "Sünnet" tanımları ve Şafii'nin sünnet anlayışı üzerinde durulmuştur. Aynı bölümde sünnetin delil oluşu konusunda Şafii'nin er- Risale'deki görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm "Sahih Hadis" konusuna ayrılmış olup, er-Risale'deki tanım ile daha sonra yapılan tanımlar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Sonuçta, er- Risale'deki Sahih Hadis tanımının daha sonra şöhret kazanan tanıma kaynak teşkil ettiği görülmüştür. Aynı bölümde "Haber-i Vahid" (tek kişilerin haberi) konusunda Şafii'nin er- Risale'deki görüşleri incelenmiş, Haber-i Vahid'in delil oluşu konusunda en eski bilgilerin er-Risale'de yer aldığı tespit edilmiştir. Aynı konuda daha sonra yazılan eserlere de yine er-Risale'nin kaynaklık ettiği belirlenmiştir. Dördüncü bölümde er-Risale, Hadis İlimleri açısından değerlendirilmiş ve bu bölüm "Nasih-Mensuh", " Muhtelifü'l-Hadis" olmak üzere iki başlıktan oluşmuştur. Bir terim olarak "Nesh" i ilk defa Şafii'nin tanımladığı ve hadislerde görülen çelişkilerin sebepleri ile çözüm yolları hakkında ilk bilgilerin Şafii tarafından ortaya konulduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışma durum tespiti yapmakla sınırlı tutulmuş ve er-Risale'nin "ilk hadis usulü eseri" olarak takdim edilmeyi hak eden bilgiler içerdiği sonucuna varılmıştır.
It is known thatİmam Şafii's work called er-Risale is the oldest work of Methodology of law of İslam. This work had been aimed to put value of er-Risale for the science of Hadis. This research had been formed in to four parts. At the first part, İmam Şafii's life and his works had been introduced. At the second part, Şafii's "sünnet" understanding and the meaning of Sunnet had been expressed. At the same part, Şafii's views about "sunnet" of having proofed replaced at er-Risale. The third part had been replaced the subject of "Sahih Hadis" and it had been companed between meaning at er-Risale and later meaning at last, it had been seen that meaning of "Sahih Hadis" at er- Risale sourced to meaning of "Sahih Hadis" that it famed later. At the same part, Şafi's views about "Haber'i Vahid" at Risale had been etamined and it had been cotirmed that the oldest knowledge about "Haber'i Vahid" whıch was an evidence placed at er-Risale. And olso it had been pointed out that er- Risale sourced for the works written later at the same subject. At the fourth part er-Risale had been evalvated with a view to scince of Hadis and this part had been formed into two titles as "Nasih-Mensuh" and "Muhtelifü'l- Hadis". As a term of "Nesh" had been introduced by şafii as the first time and the first knowledge about reasons with its soluations of incoherences seemed at Hadis had been confirmed by him. This work had been limited with having done position of confirmation and it had been resulted thed it had the knowledge of having reserved as the first "Methodology of Hadis".