Bu tezin ana gayesini Osmanlı Döneminde Isparta'da yürütülmüş olan dini, ilmi ve sosyal içerikli vakıf hizmetlerinin arşiv vesikalarına dayalı olarak incelenmesi oluşturmaktadır. Tezin esas kaynaklarını Osmanlı Arşiv belgeleri oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Cevdet Evkaf, Cevdet Maarif ve İbnü'l Emin Evkaf fonlarında yer alan arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Cevdet Evkaf fonunda yer alan belgeler dini amaçlı vakıfları, Cevdet Maarif'te yer alan vesikalar eğitim amaçlı vakıfları, İbnü'l Emin Evkaf tasnifinde ise her iki alan ve sosyal amaçlı vakıfları içermektedir. Bunların yanı sıra Isparta ile ilgili mahalli kaynaklardan da büyük ölçüde istifade edilmiştir. Bu tez önsöz, giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş kısmında, faydalanılan kaynak ve araştırmalar ve Isparta İli'nin coğrafi konumu ve tarih öncesi dönemlerden Osmanlı dönemine kadar kısa bir tarihçesi verilmiştir. Birinci bölümde, İslam Medeniyeti'nde vakıf müessesesinin yeri ve önemi hakkında vakıfla ilgili temel terimler, vakfın tarihi gelişimi, Osmanlılar'da vakıf ve vakıfların fonksiyonları konusunda özlü bilgiler verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde Isparta'da tesis edilen cami, mescid gibi vakıf eserleri konu edinilmiş ve bu müesseselerin vakıf hizmetleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise Isparta'daki eğitim ve sosyal içerikli sıbyan mektebi, medrese, tekke ve zaviye, hamam, çeşme türü eserlerin vakıf açısından hizmetleri ele alınmıştır. İslamiyet'te yardımlaşma ve sosyal dayanışmanın bir neticesi olarak ortaya çıkan vakıf müesseseleri, İslam Tarihi boyunca önemli hizmetler ifa etmiştir. Özellikle Osmanlı Devleti döneminde zirve noktasına ulaşan vakıflar, Isparta'da da büyük ölçüde faaliyet göstermiştir. Kısacası bu araştırmada, Osmanlı arşiv vesikaları ışığı altında, Osmanlı döneminde, Isparta'da hizmet vermiş vakıfların genel bir görüntüsü verilmeye çalışılmıştır.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, 1997.
Kaynakça var.
Bu tezin ana gayesini Osmanlı Döneminde Isparta'da yürütülmüş olan dini, ilmi ve sosyal içerikli vakıf hizmetlerinin arşiv vesikalarına dayalı olarak incelenmesi oluşturmaktadır. Tezin esas kaynaklarını Osmanlı Arşiv belgeleri oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Cevdet Evkaf, Cevdet Maarif ve İbnü'l Emin Evkaf fonlarında yer alan arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Cevdet Evkaf fonunda yer alan belgeler dini amaçlı vakıfları, Cevdet Maarif'te yer alan vesikalar eğitim amaçlı vakıfları, İbnü'l Emin Evkaf tasnifinde ise her iki alan ve sosyal amaçlı vakıfları içermektedir. Bunların yanı sıra Isparta ile ilgili mahalli kaynaklardan da büyük ölçüde istifade edilmiştir. Bu tez önsöz, giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş kısmında, faydalanılan kaynak ve araştırmalar ve Isparta İli'nin coğrafi konumu ve tarih öncesi dönemlerden Osmanlı dönemine kadar kısa bir tarihçesi verilmiştir. Birinci bölümde, İslam Medeniyeti'nde vakıf müessesesinin yeri ve önemi hakkında vakıfla ilgili temel terimler, vakfın tarihi gelişimi, Osmanlılar'da vakıf ve vakıfların fonksiyonları konusunda özlü bilgiler verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde Isparta'da tesis edilen cami, mescid gibi vakıf eserleri konu edinilmiş ve bu müesseselerin vakıf hizmetleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise Isparta'daki eğitim ve sosyal içerikli sıbyan mektebi, medrese, tekke ve zaviye, hamam, çeşme türü eserlerin vakıf açısından hizmetleri ele alınmıştır. İslamiyet'te yardımlaşma ve sosyal dayanışmanın bir neticesi olarak ortaya çıkan vakıf müesseseleri, İslam Tarihi boyunca önemli hizmetler ifa etmiştir. Özellikle Osmanlı Devleti döneminde zirve noktasına ulaşan vakıflar, Isparta'da da büyük ölçüde faaliyet göstermiştir. Kısacası bu araştırmada, Osmanlı arşiv vesikaları ışığı altında, Osmanlı döneminde, Isparta'da hizmet vermiş vakıfların genel bir görüntüsü verilmeye çalışılmıştır.