Bu tezin amacı, Türkiye'deki STK' ın gelişimine Avrupa Birliği uyum sürecinin etkisini incelemektir. Bu konuyu tahlil edebilmek için Avrupa Birliği'nde ve Avrupa tarihinde sivil toplum ve STK' ların gelişiminin ve bugünkü konumlarının yeterince anlaşılması ve açıklanması gerekmektedir. Sivil toplum ve STK'ların tarihsel ve teorik olarak Avrupa'da doğup gelişmiş kavramlardır. Bugün sivil toplumun Avrupa'nın geleneksel toplum tipi olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle bugün Avrupa Birliğinde sivil toplum ya da STK'lar çoğunlukla sadece gelişmekte olan ülkelere yönelik olarak gündemdedir. Bugün Avrupa Birliğinde konu ağırlıklı olarak aday ülkelere yönelik olarak bu ülkelerde STK'ların oluşturulması ya da geliştirilmesi gerektiği üzerinde çalışmalarla birlikte anılmaktadır. Türk tarihinde sivil toplumun ya da sivil toplum değerlerine sahip kuruluşların olmadığını söylemek tam olarak doğru değildir. Ancak Avrupa'daki gelişimi düşünüldüğünde STK'ların en önemli özelliklerinden biri olan yönetim karşısında görece özerk olmak özelliği Osmanlı döneminde varlık göstermiş olan STK benzeri kuruluşlar için söz konusu olduğunu söylemek zor görünmektedir. Yani bu kuruluşların devlet karşısında bağımsız olduklarını söyleyemeyiz. Bu nedenle Osmanlıdaki bu yapılar, işlev olarak STK sayılabilecek olsalar da bugünkü anlamda STK sayılmamaktadırlar. Avrupa Birliğinde Avrupa çapındaki STK'lar aday ülkelerle olan ilişkilerde kendi alanlarında faaliyet gösteren STK'ları görmek istemektedirler. Ayrıca birlik içinde birçok kararın alınmasında STK'lara danışılmaktadır. Bu nedenle STK'lar özellikle aday ülkelerin uyum süreçlerini hızlandırmakta oldukça etkili olabilmektedirler. Sonuç olarak, Türkiye'de sivil toplumun ve STK'ların geliştirilmesi gereği her zaman gündemde olmuştur. Türkiye'de de özellikle Helsinki sonrası süreçte Avrupa Birliği uyum süreci nedeniyle bu alanda daha köklü iyileşmeler görülmeye başlanmıştır. Bunu ulusal mevzuat değişiklikleri ile de kolaylıkla takip edebiliyoruz. Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum Kuruluşları, Sivil Toplum, Avrupa Birliği, Uyum Süreci.
Aim of thesis is discussing the effect of European Community adaptation process in establishing of NGOs in Turkey. For purpose of analyzing this subject it is necessary to examine clearly civil society and NGOs in the context of European Community and history of Europe. Civil society and NGOs, historically and theoretically, emerged and developed in Europe. It is possible to say that civil society is the traditional form of Europe. Today, the civil society and NGOs are just evaluated as a subject of underdeveloping countries in Europe. The community is interested in the subject of establishment and development of NGOs in these countries. It is not exactly right to claim that civil society or institutions, which have same values with NGOs, do not exist. However it's difficult to say that there have been institutions in Ottoman Empire which were autonomous under the empire comparing with developments in Europe. In other words the institutions were not autonomous under the Ottoman Empire. Therefore the institutions could be categorized functionally but not in the same meaning of contemporary NGOs. NGOs which are functioning around Europe require NGOs which are functioning in same fields from candidate countries. Also, the community asks for advice from NGOs in decision making process. Therefore NGOs are very effective for accelerating of adaptation process of the candidate countries. Finally, developing of civil society and NGOs in Turkey has been a popular subject in recent years. Especially after Helsinki process, fundamental improvements in the way of adaptation with Europe have been seen. This process appears obviously in amendment of national public laws. Keywords: NGOs, Civil society, European Community, Adaptation Process.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, 2007.
Kaynakça var.
Bu tezin amacı, Türkiye'deki STK' ın gelişimine Avrupa Birliği uyum sürecinin etkisini incelemektir. Bu konuyu tahlil edebilmek için Avrupa Birliği'nde ve Avrupa tarihinde sivil toplum ve STK' ların gelişiminin ve bugünkü konumlarının yeterince anlaşılması ve açıklanması gerekmektedir. Sivil toplum ve STK'ların tarihsel ve teorik olarak Avrupa'da doğup gelişmiş kavramlardır. Bugün sivil toplumun Avrupa'nın geleneksel toplum tipi olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle bugün Avrupa Birliğinde sivil toplum ya da STK'lar çoğunlukla sadece gelişmekte olan ülkelere yönelik olarak gündemdedir. Bugün Avrupa Birliğinde konu ağırlıklı olarak aday ülkelere yönelik olarak bu ülkelerde STK'ların oluşturulması ya da geliştirilmesi gerektiği üzerinde çalışmalarla birlikte anılmaktadır. Türk tarihinde sivil toplumun ya da sivil toplum değerlerine sahip kuruluşların olmadığını söylemek tam olarak doğru değildir. Ancak Avrupa'daki gelişimi düşünüldüğünde STK'ların en önemli özelliklerinden biri olan yönetim karşısında görece özerk olmak özelliği Osmanlı döneminde varlık göstermiş olan STK benzeri kuruluşlar için söz konusu olduğunu söylemek zor görünmektedir. Yani bu kuruluşların devlet karşısında bağımsız olduklarını söyleyemeyiz. Bu nedenle Osmanlıdaki bu yapılar, işlev olarak STK sayılabilecek olsalar da bugünkü anlamda STK sayılmamaktadırlar. Avrupa Birliğinde Avrupa çapındaki STK'lar aday ülkelerle olan ilişkilerde kendi alanlarında faaliyet gösteren STK'ları görmek istemektedirler. Ayrıca birlik içinde birçok kararın alınmasında STK'lara danışılmaktadır. Bu nedenle STK'lar özellikle aday ülkelerin uyum süreçlerini hızlandırmakta oldukça etkili olabilmektedirler. Sonuç olarak, Türkiye'de sivil toplumun ve STK'ların geliştirilmesi gereği her zaman gündemde olmuştur. Türkiye'de de özellikle Helsinki sonrası süreçte Avrupa Birliği uyum süreci nedeniyle bu alanda daha köklü iyileşmeler görülmeye başlanmıştır. Bunu ulusal mevzuat değişiklikleri ile de kolaylıkla takip edebiliyoruz. Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum Kuruluşları, Sivil Toplum, Avrupa Birliği, Uyum Süreci.
Aim of thesis is discussing the effect of European Community adaptation process in establishing of NGOs in Turkey. For purpose of analyzing this subject it is necessary to examine clearly civil society and NGOs in the context of European Community and history of Europe. Civil society and NGOs, historically and theoretically, emerged and developed in Europe. It is possible to say that civil society is the traditional form of Europe. Today, the civil society and NGOs are just evaluated as a subject of underdeveloping countries in Europe. The community is interested in the subject of establishment and development of NGOs in these countries. It is not exactly right to claim that civil society or institutions, which have same values with NGOs, do not exist. However it's difficult to say that there have been institutions in Ottoman Empire which were autonomous under the empire comparing with developments in Europe. In other words the institutions were not autonomous under the Ottoman Empire. Therefore the institutions could be categorized functionally but not in the same meaning of contemporary NGOs. NGOs which are functioning around Europe require NGOs which are functioning in same fields from candidate countries. Also, the community asks for advice from NGOs in decision making process. Therefore NGOs are very effective for accelerating of adaptation process of the candidate countries. Finally, developing of civil society and NGOs in Turkey has been a popular subject in recent years. Especially after Helsinki process, fundamental improvements in the way of adaptation with Europe have been seen. This process appears obviously in amendment of national public laws. Keywords: NGOs, Civil society, European Community, Adaptation Process.