Bu çalışmada, Soğuk Savaş sonrası dönemde değişen uluslararası şartlar karşısında Rusya'nın Orta Asya Türk cumhuriyetlerine yönelik politikası ele alınacaktır. 1991-93 yılları arasında Atlantikçi ekolün etkisiyle Rusya'nın izlediği Batı yanlısı ve 'yakın çevreye' ilgisiz politika, 1993 yılında açıklanan 'Dış Politika Konsepti' çerçevesinde şekillenen 'yakın çevre' doktrini ile bütünüyle değişmiştir. Bu dönemde Rusya 'yaşam sahası' olarak gördüğü eski Sovyet coğrafyasını ekonomik, siyasi ve askeri araçlarla yeniden etki altına almaya çalışmıştır. Çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde Rusya'nın Orta Asya Türk cumhuriyetleri ile ilişkilerini bölgenin etnik, ekonomik ve siyasi unsurlarını göz önünde bulundurarak aktarmaktır. Bu çerçevede, Rusya'nın bölgeye yeniden egemenlik kurmak için kullandığı araçlar olan Bağımsızlık Devletler Topluluğu, Şanghay İşbirliği Örgütü, Kolektif Güvenlik Örgütü ve Avrasya Ekonomik Topluluğu ayrıntılarıyla ortaya koyulacaktır. Son bölümde ise, Rusya'nın dört Orta Asya Türk cumhuriyeti ile (Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan) ilişkileri her ülkenin kendi iç dinamikleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Rusya, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ).
In this study, Russia's policy towards Central Asia Turkic Republics in the conditions having changed after the Cold War has been examined. Russia's policy which was West originated and indifferent to the neighborhood and which was effected by the Atlantic school between 1991 and 1993 was fully replaced by 'Near Abroad' doctrine which was formed with 'Foreign Policy Concept' and was declared in 1993. During this period, Russia tried to get the Former Soviet Republics under its control again with the economic, political and military means because it considered that geography to be its 'life space'. The aim of this study is to conduct Russia's relations between Central Asia Turkic Republics after the Cold War considering the ethnical, economical and political elements of the region. To achieve this aim, Commonwealth of Independent States (CIS), Shanghai Cooperation Organization (SCO), Collective Security Organization (CSO), Eurasia Economic Community (EEC), which Russia used as means to gain the region's control again, were examined deeply. In the last section, Russia's relations between the four Central Asia Turkic Republics (Kazakhstan, Turkmenistan, Uzbekistan and Kyrgyzstan) were examined by considering each country' domestic dynamic. Keywords: Russia, Central Asia Turkic Republic, Commonwealth of Independent States (CIS), Shanghai Cooperation Organization (SCO).
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, 2007.
Kaynakça var.
Bu çalışmada, Soğuk Savaş sonrası dönemde değişen uluslararası şartlar karşısında Rusya'nın Orta Asya Türk cumhuriyetlerine yönelik politikası ele alınacaktır. 1991-93 yılları arasında Atlantikçi ekolün etkisiyle Rusya'nın izlediği Batı yanlısı ve 'yakın çevreye' ilgisiz politika, 1993 yılında açıklanan 'Dış Politika Konsepti' çerçevesinde şekillenen 'yakın çevre' doktrini ile bütünüyle değişmiştir. Bu dönemde Rusya 'yaşam sahası' olarak gördüğü eski Sovyet coğrafyasını ekonomik, siyasi ve askeri araçlarla yeniden etki altına almaya çalışmıştır. Çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde Rusya'nın Orta Asya Türk cumhuriyetleri ile ilişkilerini bölgenin etnik, ekonomik ve siyasi unsurlarını göz önünde bulundurarak aktarmaktır. Bu çerçevede, Rusya'nın bölgeye yeniden egemenlik kurmak için kullandığı araçlar olan Bağımsızlık Devletler Topluluğu, Şanghay İşbirliği Örgütü, Kolektif Güvenlik Örgütü ve Avrasya Ekonomik Topluluğu ayrıntılarıyla ortaya koyulacaktır. Son bölümde ise, Rusya'nın dört Orta Asya Türk cumhuriyeti ile (Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan) ilişkileri her ülkenin kendi iç dinamikleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Rusya, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ).
In this study, Russia's policy towards Central Asia Turkic Republics in the conditions having changed after the Cold War has been examined. Russia's policy which was West originated and indifferent to the neighborhood and which was effected by the Atlantic school between 1991 and 1993 was fully replaced by 'Near Abroad' doctrine which was formed with 'Foreign Policy Concept' and was declared in 1993. During this period, Russia tried to get the Former Soviet Republics under its control again with the economic, political and military means because it considered that geography to be its 'life space'. The aim of this study is to conduct Russia's relations between Central Asia Turkic Republics after the Cold War considering the ethnical, economical and political elements of the region. To achieve this aim, Commonwealth of Independent States (CIS), Shanghai Cooperation Organization (SCO), Collective Security Organization (CSO), Eurasia Economic Community (EEC), which Russia used as means to gain the region's control again, were examined deeply. In the last section, Russia's relations between the four Central Asia Turkic Republics (Kazakhstan, Turkmenistan, Uzbekistan and Kyrgyzstan) were examined by considering each country' domestic dynamic. Keywords: Russia, Central Asia Turkic Republic, Commonwealth of Independent States (CIS), Shanghai Cooperation Organization (SCO).