Düşünce tarihimizde birçok ilim adamımızın ve mütefekkirimizin etkilerinin hala devam ettiğini görmekteyiz. Toplumumuzun son değişim merhalelerini adım adım yaşamış, İmparatorluktan Milli devlete geçiş devrelerini idrak etmiş olan Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878-1942) düşünce tarihimizin önemli mütefekkirlerindendir. Biz bu yüksek lisans tezimizde onun düşünce hayatımızdaki yerini, bir giriş ve iki bölümde inceledik. Girişte Türk düşünce tarihini ana hatlarıyla değerlendirdik. Birinci bölümde Hamdi Yazır'ın hayatı ve eserlerini, ikinci bölümde de Felsefe anlayışı çerçevesinde çeşitli konulara ait görüşlerini ortaya koymaya çalıştık. Sonuçta da düşünce tarihimizdeki yerini ortaya koyduk. Keskin zekasıyla temayüz eden mütefekkirimiz Hamdi Yazır, ansiklopedik diyebileceğimiz tarzda birçok ilimlere vakıf bir ilim adamıdır. İlmi bir şahsiyet olarak kendisini ilim çevrelerine kabul ettirmiştir. Toplum ilerlemesi, cemiyetin geri kalmışlıktan kurtulması yolunda çok gayret sarfetmiştir. Garbın ilmini, fennini alırken, kendi benliğimizi yitirmememiz gerektiğini savunmuştur. Görüşlerini "Hak Dini Kur'an Dili" adlı tefsirinde Metalib ve Mezahib tercümesinde ve devrinin süreli yayınlarında (Sebilü'r-Reşad, Sırat-ı Müstakim ve Beyanü'l-Hak) dile getirmiştir. Düşünce tarihimizde felsefe karşılığı olarak kullanılan "Hikmet" kavramını, faydalı amele götüren bilgi, bilgiye dayalı alarak ortaya konan faydalı amel ve ilimde ve amelde sağlamlık olarak açıklar. Felsefenin ulaştığı son noktayı "Din Felsefesi" olarak gören Elmalılı'ya göre din felsefesi yapmak yeni bir din ortaya koymak değil, bilakis hak dini bulmak ve tanımak demektir. Bu çalışmamız da göstermiştir ki, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın düşünce tarihimizde önemli bir yeri vardır. O, yeni yetişen neslimize takdim edebileceğimiz, örnek gösterebileceğimiz,bir hukukçumuz ve bir mütefekkirimizdir.
We observe that the effects ofmany scientists and thinkers are stillgoing on in our history of thought Muhammed Hamdi Yazır from Elmalı (1878-1842) is one of the mostimportant thinkers of the history of thought, who lived every stage of the latest development of oursocrety step by step, and who realized the passing phase to the national state from the ottoman empire. İn our thesis, we have studiedhis place in our life of thought with one introductory and two parts. İn the introductory part, we evaluated the history of Turkish thought with it's main characters. İn the first part, we tried to disclose Hamdi Yazır's life and works and in the second part his point of view about various subjectsrelated to his philosophical understanding. As a result, we dislosed his place in our history of thought. Our thinker, Hamdi Yazır, excelling with his sharp intelligence, is a scholor who is a ware of several sciences in an encyclopedial way. As a scientific person, he made himself known to the circle of science. He made a great deal of effort in the improvement of the society and inthe salvation from the retrogression of the community. He defended that we shouldn't change our own personalities while taking the science and knowledge of the west. He explained his opinion in hisinterpretation called "Hak Dini Kur'an Dili", in his translation of Metalib and Mezahib and in the Publications of the his time. He explains the term "The Divine Wisdom" used as philosophy equivalentin our history of thought, as knowledge conducting to the useful deed, asuseful deed based on the knowledge and as the solidity in the scienceand deed. According to Hamdi Yazır who finds the last point reached by the philosophy as "The Religion Philosophy", constituting the religious philosophy doesn't mean forming a new religion, on the contrary, it means finding and recognizing the true religion. As shown in our work, Muhammed Hamdi Yazır from Elmalı takes a very important place in ourhistory of thought. He is our Jurist, and thinker whom we can introduce toour growing up generation as an example.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, 1998.
Kaynakça var.
Düşünce tarihimizde birçok ilim adamımızın ve mütefekkirimizin etkilerinin hala devam ettiğini görmekteyiz. Toplumumuzun son değişim merhalelerini adım adım yaşamış, İmparatorluktan Milli devlete geçiş devrelerini idrak etmiş olan Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878-1942) düşünce tarihimizin önemli mütefekkirlerindendir. Biz bu yüksek lisans tezimizde onun düşünce hayatımızdaki yerini, bir giriş ve iki bölümde inceledik. Girişte Türk düşünce tarihini ana hatlarıyla değerlendirdik. Birinci bölümde Hamdi Yazır'ın hayatı ve eserlerini, ikinci bölümde de Felsefe anlayışı çerçevesinde çeşitli konulara ait görüşlerini ortaya koymaya çalıştık. Sonuçta da düşünce tarihimizdeki yerini ortaya koyduk. Keskin zekasıyla temayüz eden mütefekkirimiz Hamdi Yazır, ansiklopedik diyebileceğimiz tarzda birçok ilimlere vakıf bir ilim adamıdır. İlmi bir şahsiyet olarak kendisini ilim çevrelerine kabul ettirmiştir. Toplum ilerlemesi, cemiyetin geri kalmışlıktan kurtulması yolunda çok gayret sarfetmiştir. Garbın ilmini, fennini alırken, kendi benliğimizi yitirmememiz gerektiğini savunmuştur. Görüşlerini "Hak Dini Kur'an Dili" adlı tefsirinde Metalib ve Mezahib tercümesinde ve devrinin süreli yayınlarında (Sebilü'r-Reşad, Sırat-ı Müstakim ve Beyanü'l-Hak) dile getirmiştir. Düşünce tarihimizde felsefe karşılığı olarak kullanılan "Hikmet" kavramını, faydalı amele götüren bilgi, bilgiye dayalı alarak ortaya konan faydalı amel ve ilimde ve amelde sağlamlık olarak açıklar. Felsefenin ulaştığı son noktayı "Din Felsefesi" olarak gören Elmalılı'ya göre din felsefesi yapmak yeni bir din ortaya koymak değil, bilakis hak dini bulmak ve tanımak demektir. Bu çalışmamız da göstermiştir ki, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın düşünce tarihimizde önemli bir yeri vardır. O, yeni yetişen neslimize takdim edebileceğimiz, örnek gösterebileceğimiz,bir hukukçumuz ve bir mütefekkirimizdir.
We observe that the effects ofmany scientists and thinkers are stillgoing on in our history of thought Muhammed Hamdi Yazır from Elmalı (1878-1842) is one of the mostimportant thinkers of the history of thought, who lived every stage of the latest development of oursocrety step by step, and who realized the passing phase to the national state from the ottoman empire. İn our thesis, we have studiedhis place in our life of thought with one introductory and two parts. İn the introductory part, we evaluated the history of Turkish thought with it's main characters. İn the first part, we tried to disclose Hamdi Yazır's life and works and in the second part his point of view about various subjectsrelated to his philosophical understanding. As a result, we dislosed his place in our history of thought. Our thinker, Hamdi Yazır, excelling with his sharp intelligence, is a scholor who is a ware of several sciences in an encyclopedial way. As a scientific person, he made himself known to the circle of science. He made a great deal of effort in the improvement of the society and inthe salvation from the retrogression of the community. He defended that we shouldn't change our own personalities while taking the science and knowledge of the west. He explained his opinion in hisinterpretation called "Hak Dini Kur'an Dili", in his translation of Metalib and Mezahib and in the Publications of the his time. He explains the term "The Divine Wisdom" used as philosophy equivalentin our history of thought, as knowledge conducting to the useful deed, asuseful deed based on the knowledge and as the solidity in the scienceand deed. According to Hamdi Yazır who finds the last point reached by the philosophy as "The Religion Philosophy", constituting the religious philosophy doesn't mean forming a new religion, on the contrary, it means finding and recognizing the true religion. As shown in our work, Muhammed Hamdi Yazır from Elmalı takes a very important place in ourhistory of thought. He is our Jurist, and thinker whom we can introduce toour growing up generation as an example.