Uzun bir tarihi geçmişi olan "bürokrasi kavramı", geleneksel kamu yönetimi anlayışı ile birlikte etkinlik kazanmış, 1929 Ekonomik Krizi ve H Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıkan "Refah Devleti " uygulamaları ile altın çağını yaşamıştır. 20. yy son çeyreğinde Refah Devleti'ne olan inanç sarsılmış, bürokrasi verimsizliğin, kırtasiyeciliğin, kaynak israfının ve kuralcılığın hakim olduğu, yapılanmalar olarak görülmeye başlanmıştır. 1980'lerde özellikle Yeni Sağ söylemler, yönetsel ve siyasal yeniden yapılanma model arayışlarının temelini oluşturmuş, işletme veya piyasa tipi mekanizmaların hakim olduğu yeni kamu yönetimi anlayışı ile geleneksel bürokratik yapılar tasfiye edilerek "alternatif bürokratik" kurumlar oluşturulmuştur. 1980'li yıllarda Türk kamu bürokrasisi de aşın büyüyüp hantallaşarak, "bürokratizm" yada hastalıklı bürokrasi görülmeye başlanmıştır. Bu dönemin hakim paradigması olan yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri Türk kamu bürokrasisine de yansımıştır. Özellikle dış devletler ve uluslararası kuruluşların destek ve yönlendirmeleri ile geleneksel bürokratik yapılanmaların, "fon sistemi uygulamaları, projeci kamu yönetimi anlayışı ve alternatif bürokratik kurumlar" ile yeniden yapılandırılması süreci başlamıştır. Çalışmamızda, 1980 sonrası yaşanan bürokratik dönüşüm anlayışının Türk kamu bürokrasisine yansımaları incelenmiş, bu bağlamda geleneksel bürokratik mekanizmaların tamamen ortadan kaldırılarak tasfiye edilmesi yerine, aksayan, verimsizleşen, kaynak israfına sebep olan yönleri modern yönetim prensiplerine göre revize edilerek, amacı devlete ve bireye hizmet etmek olan etkili, verimli, düzgün işleyen mekanizmalar haline getirilebileceği ileri sürülmüştür. Yeni yönetim anlayışının "alternatif bürokrasisi" ile geleneksel yönetim anlayışının"Weberyan bürokrasisi"nin birbirleriyle bağdaştırılabileceği belirtilmiştir. Özellikle piyasa temelli devlet anlayışının krize girdiği dönemde, önemi daha da artan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü örnek gösterilerek, sosyal refah devletine ait bir kurumun, piyasa temelli devlet anlayışı tarafından da kabul görebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bürokratik Yönetim, Bürokratik Dönüşüm, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Türk Kamu Bürokrasisi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü.
The "notion of bureaucracy" having a long history has gained great significance with the traditional public administration perspective. It has lived its golden age with the "Welfare State" formed as a result of 1929 Economic Crisis and World War II. With the development of disbelief to the Welfare State in the last quarter of the 20th Century bureaucracy has started to be seen as a structure of unproductiveness, red tapism, source wasting and formalism. Especially in 1980's the "New Right" debates have formed the root of the searches for the new administrative and political model to re-structure it, and the "alternative bureaucratic" institutions have been created by abolishing the traditional bureaucratic structures with the understanding of a new public administration with the domination of the mechanisms like business or market style. In 1980's, the Turkish public bureaucracy has also been seen as "bureaucracy" or diseased bureaucracy as it has been grown up too much and become clumsy. The principles of the new public administration concept which has been the dominant paradigm of this period have reflected on the Turkish public bureaucracy. Especially with the support and guidance of the foreign states and international organizations, the re-structuring process of the bureaucratic structures has been started with the "fund system applications, the project based public administration perception and alternative bureaucratic institutions". In this study, the reflection of the bureaucratic transformation perspective, which took place after 1980, on Turkish public bureaucracy has been analyzed. In this respect, it has been argued that instead of completely abolishing the traditional bureaucratic mechanisms by removing them, revising the parts which are broken down, inefficient and causing waste of source with the modern administration principles will be able to make these traditional bureaucratic mechanisms to be an efficient, productive, properly working mechanisms which aim to serve to both state and individuals. It has been indicated that the new administration concept of "alternative bureaucracy" can be harmonized together with the traditional administrative concept of "Weberian Bureaucracy". The conclusion of the study is that an institution of social welfare state can be accepted by market based state perspective as in the case of the Social Aid and Solidarity General Management of which significance increased much more, especially in the period which market based state perceptive goes into the crisis. Keywords: Bureaucratic Administration, Bureaucratic Transformation, New Public Management, Governance, Turkish Public Bureaucracy, The Social Aid and Solidarity General Management.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, 2009.
Kaynakça var.
Uzun bir tarihi geçmişi olan "bürokrasi kavramı", geleneksel kamu yönetimi anlayışı ile birlikte etkinlik kazanmış, 1929 Ekonomik Krizi ve H Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıkan "Refah Devleti " uygulamaları ile altın çağını yaşamıştır. 20. yy son çeyreğinde Refah Devleti'ne olan inanç sarsılmış, bürokrasi verimsizliğin, kırtasiyeciliğin, kaynak israfının ve kuralcılığın hakim olduğu, yapılanmalar olarak görülmeye başlanmıştır. 1980'lerde özellikle Yeni Sağ söylemler, yönetsel ve siyasal yeniden yapılanma model arayışlarının temelini oluşturmuş, işletme veya piyasa tipi mekanizmaların hakim olduğu yeni kamu yönetimi anlayışı ile geleneksel bürokratik yapılar tasfiye edilerek "alternatif bürokratik" kurumlar oluşturulmuştur. 1980'li yıllarda Türk kamu bürokrasisi de aşın büyüyüp hantallaşarak, "bürokratizm" yada hastalıklı bürokrasi görülmeye başlanmıştır. Bu dönemin hakim paradigması olan yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri Türk kamu bürokrasisine de yansımıştır. Özellikle dış devletler ve uluslararası kuruluşların destek ve yönlendirmeleri ile geleneksel bürokratik yapılanmaların, "fon sistemi uygulamaları, projeci kamu yönetimi anlayışı ve alternatif bürokratik kurumlar" ile yeniden yapılandırılması süreci başlamıştır. Çalışmamızda, 1980 sonrası yaşanan bürokratik dönüşüm anlayışının Türk kamu bürokrasisine yansımaları incelenmiş, bu bağlamda geleneksel bürokratik mekanizmaların tamamen ortadan kaldırılarak tasfiye edilmesi yerine, aksayan, verimsizleşen, kaynak israfına sebep olan yönleri modern yönetim prensiplerine göre revize edilerek, amacı devlete ve bireye hizmet etmek olan etkili, verimli, düzgün işleyen mekanizmalar haline getirilebileceği ileri sürülmüştür. Yeni yönetim anlayışının "alternatif bürokrasisi" ile geleneksel yönetim anlayışının"Weberyan bürokrasisi"nin birbirleriyle bağdaştırılabileceği belirtilmiştir. Özellikle piyasa temelli devlet anlayışının krize girdiği dönemde, önemi daha da artan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü örnek gösterilerek, sosyal refah devletine ait bir kurumun, piyasa temelli devlet anlayışı tarafından da kabul görebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bürokratik Yönetim, Bürokratik Dönüşüm, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Türk Kamu Bürokrasisi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü.
The "notion of bureaucracy" having a long history has gained great significance with the traditional public administration perspective. It has lived its golden age with the "Welfare State" formed as a result of 1929 Economic Crisis and World War II. With the development of disbelief to the Welfare State in the last quarter of the 20th Century bureaucracy has started to be seen as a structure of unproductiveness, red tapism, source wasting and formalism. Especially in 1980's the "New Right" debates have formed the root of the searches for the new administrative and political model to re-structure it, and the "alternative bureaucratic" institutions have been created by abolishing the traditional bureaucratic structures with the understanding of a new public administration with the domination of the mechanisms like business or market style. In 1980's, the Turkish public bureaucracy has also been seen as "bureaucracy" or diseased bureaucracy as it has been grown up too much and become clumsy. The principles of the new public administration concept which has been the dominant paradigm of this period have reflected on the Turkish public bureaucracy. Especially with the support and guidance of the foreign states and international organizations, the re-structuring process of the bureaucratic structures has been started with the "fund system applications, the project based public administration perception and alternative bureaucratic institutions". In this study, the reflection of the bureaucratic transformation perspective, which took place after 1980, on Turkish public bureaucracy has been analyzed. In this respect, it has been argued that instead of completely abolishing the traditional bureaucratic mechanisms by removing them, revising the parts which are broken down, inefficient and causing waste of source with the modern administration principles will be able to make these traditional bureaucratic mechanisms to be an efficient, productive, properly working mechanisms which aim to serve to both state and individuals. It has been indicated that the new administration concept of "alternative bureaucracy" can be harmonized together with the traditional administrative concept of "Weberian Bureaucracy". The conclusion of the study is that an institution of social welfare state can be accepted by market based state perspective as in the case of the Social Aid and Solidarity General Management of which significance increased much more, especially in the period which market based state perceptive goes into the crisis. Keywords: Bureaucratic Administration, Bureaucratic Transformation, New Public Management, Governance, Turkish Public Bureaucracy, The Social Aid and Solidarity General Management.