İnsanlığın en eski kurumlarından birisi olan din, bireylerin en derininde var olan aydınlanma ve dünyayı anlama arzusunun bir ifadesidir. Din bireylerin iç huzur ve güven ihtiyacını karşılaması, kişilere yaşamlarına dair verdikleri kararlarda başvurabilecekleri bir referans kaynağı sunması nedeni ile toplumun temel yapı taşıdır. Bu yönü ile sosyal ve siyasal içerikli analizlerin, bireyin siyasal davranışlarının oluşumunda etkili olan faktörler ile bireysel tutumların şekillenmesini konu alan çalışmaların, din ve onun çeşitli düzeylerdeki algılanış ve yaşanış biçimlerini dikkate almaması düşünülmez. Çağımız demokrasileri çoğulculuk, birlikte yaşama kültürü ve siyasal toleransı öne çıkaran, farklılıkların bir arada ahenkli bir şekilde var olduğu bir dünya modelini benimsemektedirler. Bu nedenle, siyasal kimliklerin oluşturulmasında önemli bir yere sahip olan din ve onun birey tarafından algılanışı, siyasal davranışı konu alan çalışmalarda oldukça yaygın olarak incelenmekte, dinin siyasal etkileri anlaşılmaya çalışılmaktadır. Bu anlamda konuya ilişkin genel bulguların ortaya çıkarılmasını hedefleyen çalışmalar yapılarak ilerde yapılacak araştırmalara veri sağlanması, toplumsal barışın ve diyaloga dayalı siyaset anlayışın yayılmasında hayati öneme sahiptir. Çalışmamızın temel sorusu dinin, siyasal davranışları etkileyip etkilemediği, şayet etkiliyor ise bu etkinin ne boyutlarda olduğudur. Bu soruya cevap aranması amacı ile çalışmada kısa bir teorik giriş yapıldıktan sonra kapsamlı bir alan araştırması yapılması öngörülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, din ve siyaset kavramına ilişkin yapılan çeşitli tanımlamalara değinilmek suretiyle din olgusu, siyaset olgusu, siyasal tutumlar, siyasal davranışların ortaya çıkışı, siyasal sosyalleşme, siyasal sosyalleşmede dinin rolü ve siyasal katılım kavramları açıklanarak dinin siyasal davranış üzerindeki etkileri incelenerek, toplumsal yapı içinde dinin yeri konusu, dinin sosyalleşme, sosyal kontrol ve dayanışmanın sağlanması, değerler hiyerarşisinin oluşturulması, zihniyet ve kimlik kazandırma gibi toplumsal işlevleri ve dindarlık kavramları ele alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, dinin siyasal süreç ve kurumlar ile olan ilişkisini konu alan literatür kapsamlı bir şekilde taranarak konuya ilişkin yapılmış teorik ve daha ziyade uygulamalı çalışmalarda öne çıkan noktalar ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında, araştırma hipotezleri test edilerek din siyasal davranış ilişkisine yönelik anlamlı ve genellenebilir sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında dinin siyasal davranışların şekillenmesi üzerinde doğrudan etkili olduğu, dindarlık, dini bilgi düzeyi, dinin gereklerini yerine getirme gibi hususların bireyin siyasal tutum ve kararlarını şekillendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte temel hak ve hürriyetlere ilişkin konularda, özgürlüklerin alanının genişletilmesi doğrultusunda toplum ortak bir duruş sergilemekte ve bu duruş dine yaklaşım biçiminden bağımsız bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siyaset Bilimi, Din, Siyaset, Siyasal Tutum, Siyasal Sosyalleşme, Siyasal Davranış, Dinin Sosyal İşlevleri, Antalya İli, Antalya İli İlçeleri, Din Siyasal Davranış İlişkisi.
Religion, which is one of the oldest institutions of mankind, is an expression of individuals' desire for enlightenment and understanding the world. As religion meets the need of individuals for inner peace and faith, and presents a reference source for their decisions, it is main building structure of society. It cannot be thought that the analyses having social and political content, the studies having themes on factors in forming of individuals' political behavior and shaping individual attitudes do not take religion or its various perceived and experienced forms into consideration. Especially, because our age's democracies reflects multicultural, pluralist structure including culture of living together, political tolerance, social and political diversity and a world model which embraces diversities, religion having important role in forming political identities, and its perception by man, is widely analyzed in the studies having theme on political behavior and political effects of religion is tried to be understood. In this respect, it is crucial to make studies aimed to introduce general findings to supply data for future studies and in spread of social peace and dialog based politics. The main question of this study is whether religiousness has influence on political behaviors, if it has, what extend does it effect? After a short theoretical introduction, application of a comprehensive survey is planned to find answer that question. Concordantly, in the study, by mentioning different explanations related with terms of religion and politics, religion phenomenon, political attitudes, emergence of political behaviors, political socialization, role of religion in political socialization and political participation terms are explained and effects of religion on political participation are studied. Aftermath, place of religion in social structure, social functions of religion such as in achieving socialization, social control and solidarity, forming hierarchy of values, gaining mentality and identity and religiousness are tried to be explained. Then, by researching the literature having theme on relations between religion and political process and institutions, some points coming to the fore in theoretical and particularly applied studies are handled. In the application part of the study, by testing the hypotheses, it is tried to be reached consistent results which can be generalized. In the light of introduced findings, we reached the conclusion that religion is directly effective on forming political behaviors, issues such as religiousness, religious data level and fulfillment of religious requirements is forming person's political attitude and behaviors. Additionally, in the issues of fundamental rights and freedoms, there is a common support for expanding area of freedom in the society, this situation comes out independent from approach to religion. Keywords: Political Science, Religion, Politics, Political Attitude, Political Socialization, Political Behavior, Social Functions of Religion, Antalya City, Counties of Antalya, Relations between Religion and Political Behavior.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, 2010.
Kaynakça var.
İnsanlığın en eski kurumlarından birisi olan din, bireylerin en derininde var olan aydınlanma ve dünyayı anlama arzusunun bir ifadesidir. Din bireylerin iç huzur ve güven ihtiyacını karşılaması, kişilere yaşamlarına dair verdikleri kararlarda başvurabilecekleri bir referans kaynağı sunması nedeni ile toplumun temel yapı taşıdır. Bu yönü ile sosyal ve siyasal içerikli analizlerin, bireyin siyasal davranışlarının oluşumunda etkili olan faktörler ile bireysel tutumların şekillenmesini konu alan çalışmaların, din ve onun çeşitli düzeylerdeki algılanış ve yaşanış biçimlerini dikkate almaması düşünülmez. Çağımız demokrasileri çoğulculuk, birlikte yaşama kültürü ve siyasal toleransı öne çıkaran, farklılıkların bir arada ahenkli bir şekilde var olduğu bir dünya modelini benimsemektedirler. Bu nedenle, siyasal kimliklerin oluşturulmasında önemli bir yere sahip olan din ve onun birey tarafından algılanışı, siyasal davranışı konu alan çalışmalarda oldukça yaygın olarak incelenmekte, dinin siyasal etkileri anlaşılmaya çalışılmaktadır. Bu anlamda konuya ilişkin genel bulguların ortaya çıkarılmasını hedefleyen çalışmalar yapılarak ilerde yapılacak araştırmalara veri sağlanması, toplumsal barışın ve diyaloga dayalı siyaset anlayışın yayılmasında hayati öneme sahiptir. Çalışmamızın temel sorusu dinin, siyasal davranışları etkileyip etkilemediği, şayet etkiliyor ise bu etkinin ne boyutlarda olduğudur. Bu soruya cevap aranması amacı ile çalışmada kısa bir teorik giriş yapıldıktan sonra kapsamlı bir alan araştırması yapılması öngörülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, din ve siyaset kavramına ilişkin yapılan çeşitli tanımlamalara değinilmek suretiyle din olgusu, siyaset olgusu, siyasal tutumlar, siyasal davranışların ortaya çıkışı, siyasal sosyalleşme, siyasal sosyalleşmede dinin rolü ve siyasal katılım kavramları açıklanarak dinin siyasal davranış üzerindeki etkileri incelenerek, toplumsal yapı içinde dinin yeri konusu, dinin sosyalleşme, sosyal kontrol ve dayanışmanın sağlanması, değerler hiyerarşisinin oluşturulması, zihniyet ve kimlik kazandırma gibi toplumsal işlevleri ve dindarlık kavramları ele alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, dinin siyasal süreç ve kurumlar ile olan ilişkisini konu alan literatür kapsamlı bir şekilde taranarak konuya ilişkin yapılmış teorik ve daha ziyade uygulamalı çalışmalarda öne çıkan noktalar ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında, araştırma hipotezleri test edilerek din siyasal davranış ilişkisine yönelik anlamlı ve genellenebilir sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında dinin siyasal davranışların şekillenmesi üzerinde doğrudan etkili olduğu, dindarlık, dini bilgi düzeyi, dinin gereklerini yerine getirme gibi hususların bireyin siyasal tutum ve kararlarını şekillendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte temel hak ve hürriyetlere ilişkin konularda, özgürlüklerin alanının genişletilmesi doğrultusunda toplum ortak bir duruş sergilemekte ve bu duruş dine yaklaşım biçiminden bağımsız bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siyaset Bilimi, Din, Siyaset, Siyasal Tutum, Siyasal Sosyalleşme, Siyasal Davranış, Dinin Sosyal İşlevleri, Antalya İli, Antalya İli İlçeleri, Din Siyasal Davranış İlişkisi.
Religion, which is one of the oldest institutions of mankind, is an expression of individuals' desire for enlightenment and understanding the world. As religion meets the need of individuals for inner peace and faith, and presents a reference source for their decisions, it is main building structure of society. It cannot be thought that the analyses having social and political content, the studies having themes on factors in forming of individuals' political behavior and shaping individual attitudes do not take religion or its various perceived and experienced forms into consideration. Especially, because our age's democracies reflects multicultural, pluralist structure including culture of living together, political tolerance, social and political diversity and a world model which embraces diversities, religion having important role in forming political identities, and its perception by man, is widely analyzed in the studies having theme on political behavior and political effects of religion is tried to be understood. In this respect, it is crucial to make studies aimed to introduce general findings to supply data for future studies and in spread of social peace and dialog based politics. The main question of this study is whether religiousness has influence on political behaviors, if it has, what extend does it effect? After a short theoretical introduction, application of a comprehensive survey is planned to find answer that question. Concordantly, in the study, by mentioning different explanations related with terms of religion and politics, religion phenomenon, political attitudes, emergence of political behaviors, political socialization, role of religion in political socialization and political participation terms are explained and effects of religion on political participation are studied. Aftermath, place of religion in social structure, social functions of religion such as in achieving socialization, social control and solidarity, forming hierarchy of values, gaining mentality and identity and religiousness are tried to be explained. Then, by researching the literature having theme on relations between religion and political process and institutions, some points coming to the fore in theoretical and particularly applied studies are handled. In the application part of the study, by testing the hypotheses, it is tried to be reached consistent results which can be generalized. In the light of introduced findings, we reached the conclusion that religion is directly effective on forming political behaviors, issues such as religiousness, religious data level and fulfillment of religious requirements is forming person's political attitude and behaviors. Additionally, in the issues of fundamental rights and freedoms, there is a common support for expanding area of freedom in the society, this situation comes out independent from approach to religion. Keywords: Political Science, Religion, Politics, Political Attitude, Political Socialization, Political Behavior, Social Functions of Religion, Antalya City, Counties of Antalya, Relations between Religion and Political Behavior.