Bu tezin amacı, Lenin döneminde Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında kurulan siyasi ilişkileri incelemektir. İki devlet arasında dönem dönem yaşanılan problemlerin sebeplerini tarihin derinliklerinde görmek mümkündür. 1917-1923 yıllarını kapsayan 6 yıllık süreçte, Türk-Sovyet ilişkilerinde Ermeni meselesi, ideolojik sebepler ve çıkar çatışmalarından dolayı kalıcı bir dostluk oluşamamıştır. Halbuki Çarlık Rusya'sı Bolşevik İhtilali'yle yıkıldığı zaman Sovyetler, gizli anlaşmaları ilan ederek Türkiye konusunda Çarlık Rusya'sının politikasını benimsemediklerini belirtmek istemişlerdi. Ayrıca Anadolu'da başlayan Milli Mücadele, Sovyetler tarafından iyi karşılanmıştı. Sovyetler Birliği, siyasi, askeri, stratejik ve ideolojik nedenlerden dolayı Anadolu hareketi ile iyi ilişkiler kurmayı hedefliyordu. Bütün bunlara rağmen Türk-Sovyet ilişkilerinin kötüye gitmesinin temelinde Sovyet Rusya'nın Türkiye'ye karşı izlemiş olduğu değişken politikalar önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda, Milli Mücadele sırasında komünizmi Anadolu'ya hakim kılmak isteyen Sovyet Rusya yaptığı yardımlarla da Türkiye'yi kendi nüfuzu altına alarak, Türkiye'nin Batılı devletlerle yakınlaşmasını engellemek istemiştir. Ayrıca Sovyet Rusya, Türkiye'yi Batı'ya karşı koz olarak kullanmak istemiştir. Türk-Sovyet ilişkileri ancak Sakarya zaferinden sonra dostane bir şekil almış ve Moskova Anlaşması bu zaferden sonra işlemeye başlamıştır. Bu dostluk dönemi de Lenin'in ölümünden Stalin'in iktidar yıllarına kadar devam etmiştir. Anahtar Kelimeler: Lenin, Bolşevik İhtilali, Komünizm, Boğazlar, Ermeni Meselesi.
The aim of this thesis is to investigate the politic relations between Turkey and Soviet Union in the period of Lenin. It is possible to see the reasons of the problems which sometimes occured between the two countries, in the deepness of the history. In the 6 year period covering 1917-1923 a permanent friendship in the Turkish-Soviet relations couldn't be formed because of Armenian Issue, ideological reasons and conflicts of interest. However, when Czarism's Russia was ruined by the Bolshevik Revolution, declaring the secret treaties the Soviet wanted to remark that they adopted the Czarism Russia's policy on Turkey. Besides, Turkish National Struggle in Anatolia was approved by Soviet. Soviet Union aimed to build up good relations with Anatolia movement on account of the politic, military, strategic and ideological reasons. For all that the grounds of Turkish-Soviet relations' going bad, were the changeful policies of Soviet Russia towards Turkey. In this context during the National Struggle, Soviet Russia which wanted to make the communism prevailing in Anatolia by dominating Turkey with his backing, wanted to block Turkey coming close with Western countries. Moreover Soviet Russia wanted to play Turkey as a trump against the Western countries. Turkish-Soviet relations after the victory of Sakarya, but received a friendly manner and Moscow Agreement that was launched after the victory. Lenin's death, this friendship in the period until the years of Stalin's rule continued. Keywords: Lenin, Bolshevik Revolution, Communism, Straits, Armenian Issue.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, 2010.
Kaynakça var.
Bu tezin amacı, Lenin döneminde Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında kurulan siyasi ilişkileri incelemektir. İki devlet arasında dönem dönem yaşanılan problemlerin sebeplerini tarihin derinliklerinde görmek mümkündür. 1917-1923 yıllarını kapsayan 6 yıllık süreçte, Türk-Sovyet ilişkilerinde Ermeni meselesi, ideolojik sebepler ve çıkar çatışmalarından dolayı kalıcı bir dostluk oluşamamıştır. Halbuki Çarlık Rusya'sı Bolşevik İhtilali'yle yıkıldığı zaman Sovyetler, gizli anlaşmaları ilan ederek Türkiye konusunda Çarlık Rusya'sının politikasını benimsemediklerini belirtmek istemişlerdi. Ayrıca Anadolu'da başlayan Milli Mücadele, Sovyetler tarafından iyi karşılanmıştı. Sovyetler Birliği, siyasi, askeri, stratejik ve ideolojik nedenlerden dolayı Anadolu hareketi ile iyi ilişkiler kurmayı hedefliyordu. Bütün bunlara rağmen Türk-Sovyet ilişkilerinin kötüye gitmesinin temelinde Sovyet Rusya'nın Türkiye'ye karşı izlemiş olduğu değişken politikalar önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda, Milli Mücadele sırasında komünizmi Anadolu'ya hakim kılmak isteyen Sovyet Rusya yaptığı yardımlarla da Türkiye'yi kendi nüfuzu altına alarak, Türkiye'nin Batılı devletlerle yakınlaşmasını engellemek istemiştir. Ayrıca Sovyet Rusya, Türkiye'yi Batı'ya karşı koz olarak kullanmak istemiştir. Türk-Sovyet ilişkileri ancak Sakarya zaferinden sonra dostane bir şekil almış ve Moskova Anlaşması bu zaferden sonra işlemeye başlamıştır. Bu dostluk dönemi de Lenin'in ölümünden Stalin'in iktidar yıllarına kadar devam etmiştir. Anahtar Kelimeler: Lenin, Bolşevik İhtilali, Komünizm, Boğazlar, Ermeni Meselesi.
The aim of this thesis is to investigate the politic relations between Turkey and Soviet Union in the period of Lenin. It is possible to see the reasons of the problems which sometimes occured between the two countries, in the deepness of the history. In the 6 year period covering 1917-1923 a permanent friendship in the Turkish-Soviet relations couldn't be formed because of Armenian Issue, ideological reasons and conflicts of interest. However, when Czarism's Russia was ruined by the Bolshevik Revolution, declaring the secret treaties the Soviet wanted to remark that they adopted the Czarism Russia's policy on Turkey. Besides, Turkish National Struggle in Anatolia was approved by Soviet. Soviet Union aimed to build up good relations with Anatolia movement on account of the politic, military, strategic and ideological reasons. For all that the grounds of Turkish-Soviet relations' going bad, were the changeful policies of Soviet Russia towards Turkey. In this context during the National Struggle, Soviet Russia which wanted to make the communism prevailing in Anatolia by dominating Turkey with his backing, wanted to block Turkey coming close with Western countries. Moreover Soviet Russia wanted to play Turkey as a trump against the Western countries. Turkish-Soviet relations after the victory of Sakarya, but received a friendly manner and Moscow Agreement that was launched after the victory. Lenin's death, this friendship in the period until the years of Stalin's rule continued. Keywords: Lenin, Bolshevik Revolution, Communism, Straits, Armenian Issue.