Bu tezin amacı, edebiyat öğretiminde kullanılan geleneksel yöntemlerden farklı olan ve son yıllarda birçok eğitimcinin dikkatini çeken okur merkezli eleştiri yönteminin teorik gelişimini araştırmaktır. Diğer bir amacımız ise modern dramanın önde gelen isimlerinden biri olan Henrik Ibsen'in Bir Bebek Evi (A Doll's House) isimli oyununu, Süleyman Demirel Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden gelen dönütleri esas alarak okur merkezli eleştiri kuramı kapsamında incelemektir. Çalışmada teoriye dayalı ve betimleyici araştırma metotları kullanılmıştır. Daha önceden Bir Bebek Evi (A Doll's House) isimli oyunu okumuş olan SDÜ İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerine otuz sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Okur merkezli eleştirinin en önemli özellikleri, okurun okuma süreci boyunca aktif rol oynaması ve her okuyucunun metinden anladığının farklı olabileceğidir. Bundan dolayı, yapılan ankette açık uçlu sorular tercih edilmiş ve değerlendirme herhangi bir istatiksel program kullanılmadan her öğrenci için bireysel temelde yapılmıştır. Öğrencilerin verdiği cevaplar tek tek incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmamızda; geleneksel edebiyat öğretim yöntemleriyle dönüt odaklı yöntemin farkları, dönüt odaklı sınıflarda öğretmenin rolü, metne verilecek dönütleri etkileyen faktörler ve bir metne birden fazla geçerli yorum yapılma olasılığının nedenleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonuç bölümünde, öğrencilere uygulanan anketten elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin okur merkezli eleştiri yöntemlerinden daha çok hangilerini tercih ettikleri, aynı soruya kaç değişik cevap verildiği ve bunların nedenleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Okur Merkezli Eleştiri , Okur Odaklı Sınıf, Deneysel Yaklaşım, Görüngüsel Yaklaşım, Sosyal Yaklaşım
This thesis aims at exploring the theoretical background of Reader-Response Criticism which has caught the attention of a lot of educators in recent years and which is different from the traditional literature teaching methods. The other objective of the thesis is to analyse and assess the responses of the junior and senior students studying at Süleyman Demirel University, Department of English Language and Literature, by using Henrik Ibsen's A Doll's House through the assumptions of Reader-Response Criticism. Theory-based and descriptive research methods have been used in the study. A questionnaire consisting of thirty questions has been applied to the junior and senior students, who have read the play A Doll's House in advance, studying at SDU Department of English Language and Literature. One of the most important characteristics of Reader-Response Criticism is that the reader is active during the reading process and each reader may understand and respond the text in a different way. Therefore, open-ended questions have been preferred in the questionnaire we applied and the questionnaire has been analysed individually without using any statistical programme. In our study, we have focused on the issues such as what the role of the teacher in response-based classes is, what objectives are desired, the factors affecting the responses to a text and the reasons for the possibility of giving a text more than one valid response. In the conclusion part, we have tried to determine which reader-response theories used more commonly by the students according to the results obtained from the questionnaire, how many different responses to the same questions are given and the reasons for this have been focused on. Keywords: Reader-Response Criticism, Reader-Centred Class, Experiential Theory, Phenomenological Theory, Social Theory.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2010.
Kaynakça var.
Bu tezin amacı, edebiyat öğretiminde kullanılan geleneksel yöntemlerden farklı olan ve son yıllarda birçok eğitimcinin dikkatini çeken okur merkezli eleştiri yönteminin teorik gelişimini araştırmaktır. Diğer bir amacımız ise modern dramanın önde gelen isimlerinden biri olan Henrik Ibsen'in Bir Bebek Evi (A Doll's House) isimli oyununu, Süleyman Demirel Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden gelen dönütleri esas alarak okur merkezli eleştiri kuramı kapsamında incelemektir. Çalışmada teoriye dayalı ve betimleyici araştırma metotları kullanılmıştır. Daha önceden Bir Bebek Evi (A Doll's House) isimli oyunu okumuş olan SDÜ İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerine otuz sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Okur merkezli eleştirinin en önemli özellikleri, okurun okuma süreci boyunca aktif rol oynaması ve her okuyucunun metinden anladığının farklı olabileceğidir. Bundan dolayı, yapılan ankette açık uçlu sorular tercih edilmiş ve değerlendirme herhangi bir istatiksel program kullanılmadan her öğrenci için bireysel temelde yapılmıştır. Öğrencilerin verdiği cevaplar tek tek incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmamızda; geleneksel edebiyat öğretim yöntemleriyle dönüt odaklı yöntemin farkları, dönüt odaklı sınıflarda öğretmenin rolü, metne verilecek dönütleri etkileyen faktörler ve bir metne birden fazla geçerli yorum yapılma olasılığının nedenleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonuç bölümünde, öğrencilere uygulanan anketten elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin okur merkezli eleştiri yöntemlerinden daha çok hangilerini tercih ettikleri, aynı soruya kaç değişik cevap verildiği ve bunların nedenleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Okur Merkezli Eleştiri , Okur Odaklı Sınıf, Deneysel Yaklaşım, Görüngüsel Yaklaşım, Sosyal Yaklaşım
This thesis aims at exploring the theoretical background of Reader-Response Criticism which has caught the attention of a lot of educators in recent years and which is different from the traditional literature teaching methods. The other objective of the thesis is to analyse and assess the responses of the junior and senior students studying at Süleyman Demirel University, Department of English Language and Literature, by using Henrik Ibsen's A Doll's House through the assumptions of Reader-Response Criticism. Theory-based and descriptive research methods have been used in the study. A questionnaire consisting of thirty questions has been applied to the junior and senior students, who have read the play A Doll's House in advance, studying at SDU Department of English Language and Literature. One of the most important characteristics of Reader-Response Criticism is that the reader is active during the reading process and each reader may understand and respond the text in a different way. Therefore, open-ended questions have been preferred in the questionnaire we applied and the questionnaire has been analysed individually without using any statistical programme. In our study, we have focused on the issues such as what the role of the teacher in response-based classes is, what objectives are desired, the factors affecting the responses to a text and the reasons for the possibility of giving a text more than one valid response. In the conclusion part, we have tried to determine which reader-response theories used more commonly by the students according to the results obtained from the questionnaire, how many different responses to the same questions are given and the reasons for this have been focused on. Keywords: Reader-Response Criticism, Reader-Centred Class, Experiential Theory, Phenomenological Theory, Social Theory.