Yaşama anlam ve değerini veren “insan”ın ne olduğuna dair tartışmalar Antik dönemden bu yana devam etmektedir. İnsana ilişkin yapılan tartışmalara baktığımızda her filozofun insanın belirli bir yanını ele aldığı ve insan kavramını buna göre değerlendirdiği görülmektedir. Söz gelimi bir düşünür insanın sadece “akıl sahibi bir varlık” olduğunu söylerken, bir başkası insanın “tarihsel bir varlık” olduğu görüşünde bulunmakta, diğer bir düşünür ise insanın daha farklı bir yanını ele almaktadır. İnsana ilişkin farklı düşüncelerin olmasının birinci nedeni insan kavramının bir bütün olarak değerlendirilmemesi, ikincisi ise siyasal sistemlerin kendi çıkarlarına göre insanı ele almalarıdır.Bu çalışmada siyasal sistemlerin, özellikle de liberalizmin “insan”dan ne anladığına ve onu ne şekilde tanımladığına dair bazı filozofların düşüncelerine yer verilecektir. Söz konusu liberalizm olunca insan bu siyasal sistemin adlandırdığı şekliyle, yani “birey” olarak ele alınacaktır. Özelde bireyin ne olduğu incelenirken, genelde ise bu kavramı merkezine yerleştiren “bireycilik” akımı tartışma konusu edilecektir. Kısacası, birey ve birey merkezli insan görüşleri, içerdikleri anlam ve değer anlayışları ve bunların yol açtığı sorunlar üzerinde durulacaktır. Yani, bir taraftan birey kavramının kendisi sorgulama konusu yapılacak, diğer taraftan da bu birey anlayışına dayalı insan ve değer görüşü irdelenecektir. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde erdemli insanı ele alan Platon’un insan anlayışı ele alınacaktır, ikinci bölümünde ise erdemli insan anlayışından keskin bir kopuşun başladığı ve halen günümüzde de etkisinin sürdüğü birey anlayışları bazı filozofların düşünceleri ışığında incelenecektir. Üçüncü bölümde bireyin özgürleşmesi bağlamında Mill ve Nietzsche’nin anlayışları üzerinde durulacak, çalışmanın sonuç bölümünde ise liberalizmin “birey” anlayışının karşısına Nietzsche’nin “yaratıcı insanı” konulacaktır. Anahtar Kelimeler: birey, bireycilik, değer, erdem, eşitlik, insan, liberalizm, özgürlük.
Discussions on what “human” which gives meaning and value to life is, has continued since Ancient period. When we look at the discussions on human we see that every philosopher study on different point of human beings and evaluate word of “human” according to this point. For example, a thinker said “human is a mental being” another said “human is a historical being” and one another handled different aspect of human. First reason thinker have different ideas about human is thinker could not assessment notion of “human” as a whole, and second reason is political systems treats “human” as their interests.In this paper it will take place some philosophers’ ideas on what political systems, especially liberalism imply and describe “human”. When it comes to liberalism, human will be defined as “individual” as this political system calls. While this paper particularly investigate what individual is, in general “individualism” which is in the centered by individual will be main topic. In short, it will dwell on individual and different ideas centered by individual, meanings and values this ideas includes and problems this ideas causes. So the concept of “individual” will take on as topic, on the other hand, human and value of defend on this “individualist” aspect.With this aims, in the first part of paper, Plato’ who handle virtuous human approach will handle, in the second part individual approaches which began a sharp rupture from virtue human and effects have still continued till now, will investigate in terms of certain philosophers thoughts. In the third part, it will emphasize Mill’s and Nietzsche’s approach by means of the liberation of individual, in the conclusion part, Nietzsche’ “creative human” will tackle as opposite of approach of liberalism “individualism”. Keywords: individual, individualism, value, virtue, equality, human, liberalism, freedom.
Tez (Yüksek Lisans)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Anabilim Dalı, 2013.
Kaynakça var.
Yaşama anlam ve değerini veren “insan”ın ne olduğuna dair tartışmalar Antik dönemden bu yana devam etmektedir. İnsana ilişkin yapılan tartışmalara baktığımızda her filozofun insanın belirli bir yanını ele aldığı ve insan kavramını buna göre değerlendirdiği görülmektedir. Söz gelimi bir düşünür insanın sadece “akıl sahibi bir varlık” olduğunu söylerken, bir başkası insanın “tarihsel bir varlık” olduğu görüşünde bulunmakta, diğer bir düşünür ise insanın daha farklı bir yanını ele almaktadır. İnsana ilişkin farklı düşüncelerin olmasının birinci nedeni insan kavramının bir bütün olarak değerlendirilmemesi, ikincisi ise siyasal sistemlerin kendi çıkarlarına göre insanı ele almalarıdır.Bu çalışmada siyasal sistemlerin, özellikle de liberalizmin “insan”dan ne anladığına ve onu ne şekilde tanımladığına dair bazı filozofların düşüncelerine yer verilecektir. Söz konusu liberalizm olunca insan bu siyasal sistemin adlandırdığı şekliyle, yani “birey” olarak ele alınacaktır. Özelde bireyin ne olduğu incelenirken, genelde ise bu kavramı merkezine yerleştiren “bireycilik” akımı tartışma konusu edilecektir. Kısacası, birey ve birey merkezli insan görüşleri, içerdikleri anlam ve değer anlayışları ve bunların yol açtığı sorunlar üzerinde durulacaktır. Yani, bir taraftan birey kavramının kendisi sorgulama konusu yapılacak, diğer taraftan da bu birey anlayışına dayalı insan ve değer görüşü irdelenecektir. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde erdemli insanı ele alan Platon’un insan anlayışı ele alınacaktır, ikinci bölümünde ise erdemli insan anlayışından keskin bir kopuşun başladığı ve halen günümüzde de etkisinin sürdüğü birey anlayışları bazı filozofların düşünceleri ışığında incelenecektir. Üçüncü bölümde bireyin özgürleşmesi bağlamında Mill ve Nietzsche’nin anlayışları üzerinde durulacak, çalışmanın sonuç bölümünde ise liberalizmin “birey” anlayışının karşısına Nietzsche’nin “yaratıcı insanı” konulacaktır. Anahtar Kelimeler: birey, bireycilik, değer, erdem, eşitlik, insan, liberalizm, özgürlük.
Discussions on what “human” which gives meaning and value to life is, has continued since Ancient period. When we look at the discussions on human we see that every philosopher study on different point of human beings and evaluate word of “human” according to this point. For example, a thinker said “human is a mental being” another said “human is a historical being” and one another handled different aspect of human. First reason thinker have different ideas about human is thinker could not assessment notion of “human” as a whole, and second reason is political systems treats “human” as their interests.In this paper it will take place some philosophers’ ideas on what political systems, especially liberalism imply and describe “human”. When it comes to liberalism, human will be defined as “individual” as this political system calls. While this paper particularly investigate what individual is, in general “individualism” which is in the centered by individual will be main topic. In short, it will dwell on individual and different ideas centered by individual, meanings and values this ideas includes and problems this ideas causes. So the concept of “individual” will take on as topic, on the other hand, human and value of defend on this “individualist” aspect.With this aims, in the first part of paper, Plato’ who handle virtuous human approach will handle, in the second part individual approaches which began a sharp rupture from virtue human and effects have still continued till now, will investigate in terms of certain philosophers thoughts. In the third part, it will emphasize Mill’s and Nietzsche’s approach by means of the liberation of individual, in the conclusion part, Nietzsche’ “creative human” will tackle as opposite of approach of liberalism “individualism”. Keywords: individual, individualism, value, virtue, equality, human, liberalism, freedom.