Haç, Hıristiyanlık öncesinde çarmıha germe cezası olarak kullanılmış olup, İsa’nın çarmıha gerilmesiyle kutsal bir şekle bürünmüş ve dini bir simge haline gelmiştir. Haçların farklı anlamlar yüklenerek kullanılmasının yanı sıra form açısından da çeşitlilik gösterdiği bilinmektedir. Çalışma kapsamında MS 4. ve 7. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiş farklı materyallerden üretilmiş haç motifli birçok eser ele alınmış olup bu eserler kronolojik bir düzen içerisinde sıralanıp katalog halinde sunulmuştur. Bu eserler üzerinde betimlenen sekiz ana tip haç formu tespit edilmiştir. Bu haç formlarının da kendi içerisinde farklı birçok tipolojik özellik gösterdiği görülmüş olup her bir obje kendi türü ve diğer türlerdeki materyallerle karşılaştırılarak tarihsel gelişimi ve değişimi incelenmiş, objeler üzerinde bulunan haç motifleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmış, haçların tipolojik özelliklerine bakılarak bunların tarihlemeye yardımcı bir kriter oluşturup oluşturmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Haç, Erken Hıristiyanlık, Çarmıha Germe, Küçük Objeler, Tarihleme Kriterleri.
Long before the spread of Christianity the cross was used to bound on condemned criminals for punishment. But only through the crucifixion of Jesus Christ, the cross became a religious symbol of loyalty. The Christian cross represents different values and is used in different ways. Accordingly it can vary in shape. The appearences of the cross as a motif in its various forms and in different places between the 4rd and 7th century AD and its stylistic development is the subject of this work. These objects with crosses are arranged by genre, catalogued chronologically and evaluated. There are eight main forms, which in turn can be divided into different types. In this work, each object is treated in its main group and compared with other objects in other genres in order to follow the changes of the form and to trace a historical development. That is as well an attempt to determine criteria for dating crosses, based on typological characteristics. Keywords : Cross, Early Christianity, Crucifixion, Small Finds, Datation Criteria.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, 2014.
Kaynakça var.
Haç, Hıristiyanlık öncesinde çarmıha germe cezası olarak kullanılmış olup, İsa’nın çarmıha gerilmesiyle kutsal bir şekle bürünmüş ve dini bir simge haline gelmiştir. Haçların farklı anlamlar yüklenerek kullanılmasının yanı sıra form açısından da çeşitlilik gösterdiği bilinmektedir. Çalışma kapsamında MS 4. ve 7. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiş farklı materyallerden üretilmiş haç motifli birçok eser ele alınmış olup bu eserler kronolojik bir düzen içerisinde sıralanıp katalog halinde sunulmuştur. Bu eserler üzerinde betimlenen sekiz ana tip haç formu tespit edilmiştir. Bu haç formlarının da kendi içerisinde farklı birçok tipolojik özellik gösterdiği görülmüş olup her bir obje kendi türü ve diğer türlerdeki materyallerle karşılaştırılarak tarihsel gelişimi ve değişimi incelenmiş, objeler üzerinde bulunan haç motifleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmış, haçların tipolojik özelliklerine bakılarak bunların tarihlemeye yardımcı bir kriter oluşturup oluşturmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Haç, Erken Hıristiyanlık, Çarmıha Germe, Küçük Objeler, Tarihleme Kriterleri.
Long before the spread of Christianity the cross was used to bound on condemned criminals for punishment. But only through the crucifixion of Jesus Christ, the cross became a religious symbol of loyalty. The Christian cross represents different values and is used in different ways. Accordingly it can vary in shape. The appearences of the cross as a motif in its various forms and in different places between the 4rd and 7th century AD and its stylistic development is the subject of this work. These objects with crosses are arranged by genre, catalogued chronologically and evaluated. There are eight main forms, which in turn can be divided into different types. In this work, each object is treated in its main group and compared with other objects in other genres in order to follow the changes of the form and to trace a historical development. That is as well an attempt to determine criteria for dating crosses, based on typological characteristics. Keywords : Cross, Early Christianity, Crucifixion, Small Finds, Datation Criteria.