Bu çalışmada Matüridi'nin Mu'tezile'ye yönelik eleştirileri mukayeseli şekilde ele alınmıştır. Matüridi'nin Mu'tezile'yi tenkit ederken delil olarak kullandığı ayetler tespit ve tasnif edilmiş, mezkûr delillerdeki istidlal metotları incelenmiştir. Çalışma esnasında Matüridi'nin Mu'tezile'yi temel olarak aslah, hidayet, kulların fiillerinin yaratılması, istitaat, menzile beyne'l-menzileteyn, şefaat ve ecel meselerinde eleştirdiği görülmüştür. Matüridi'nin eleştirilerinin sebebinin Mu'tezile'nin Allah'ın sıfatları konusundaki görüşlerini reddetmek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Araştırma sırasında Matüridi'nin Mu'tezile'yi tenkit ederken akli ve nakli delilleri kullanma biçimlerinin dirayet metoduna etkileri gözlemlenmiştir. Matüridi'nin ayeti ayetle tefsir ettiği, hükümler arasındaki benzerlikleri tespit edip kıyasa başvurduğu, muhalifin iddiasının doğuracağı olumsuzlukları ortaya koyan bir eleştiri yöntemi kullandığı tespit edilmiştir. Sebir ve taksim yöntemini kullanan Matüridi nakil odaklı tümden gelim ve akıl odaklı tüme varım metodunu uygulamıştır. Tenkitlerinde bir yandan muhalifin görüşleri arasındaki tutarsızlıkları ortaya koyarken diğer yandan Arap dilindeki sahih kullanımları delil getirmiştir. Matüridi'nin Mu'tezile'ye yönelik eleştirileri onun dirayet metodunu belirleyici şekilde etkilemiştir. Anahtar Kelimeler; Matüridi, Te'vilatü'l-Kur'an, Mu'tezile, ayet, Tenkit, Reddiye.
Al Maturidi's tafsir called Ta'wilat al-Qur'an was lesser known book until recently. The fact that his tafsir has survived today gives an opportunity to academia. Because it is first of its kind as a tafsir al-diraya. In this book, there are not only detailed information on the science of Qur'an (Ulum al-Qur'an) but also coprehensive discussions on a lot of problems concerning other Islamic sciences like kalam or fiqh. it clears up and criticizes the views of other sects in that period as well. Meanwhile the most criticized sect is Mu'tazila.The main purpose of this study is to ascertain the verses (ayat) that Al Maturidi uses as a proof against Mu'tazila. Because his critics against Mu'tazila considerably shape his interpretation method. In this verses, first and foremost he criticizes Mu'tazila and consequently his own iterpretation unfold. This study embraces all of these discussions elaborately. Keywords; Maturidi, Tawilat Al-Quran, Mutazıla, Ayat, Critic, Answers.
Tez (Yüksek Lisans)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2015.
Kaynakça var.
Bu çalışmada Matüridi'nin Mu'tezile'ye yönelik eleştirileri mukayeseli şekilde ele alınmıştır. Matüridi'nin Mu'tezile'yi tenkit ederken delil olarak kullandığı ayetler tespit ve tasnif edilmiş, mezkûr delillerdeki istidlal metotları incelenmiştir. Çalışma esnasında Matüridi'nin Mu'tezile'yi temel olarak aslah, hidayet, kulların fiillerinin yaratılması, istitaat, menzile beyne'l-menzileteyn, şefaat ve ecel meselerinde eleştirdiği görülmüştür. Matüridi'nin eleştirilerinin sebebinin Mu'tezile'nin Allah'ın sıfatları konusundaki görüşlerini reddetmek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Araştırma sırasında Matüridi'nin Mu'tezile'yi tenkit ederken akli ve nakli delilleri kullanma biçimlerinin dirayet metoduna etkileri gözlemlenmiştir. Matüridi'nin ayeti ayetle tefsir ettiği, hükümler arasındaki benzerlikleri tespit edip kıyasa başvurduğu, muhalifin iddiasının doğuracağı olumsuzlukları ortaya koyan bir eleştiri yöntemi kullandığı tespit edilmiştir. Sebir ve taksim yöntemini kullanan Matüridi nakil odaklı tümden gelim ve akıl odaklı tüme varım metodunu uygulamıştır. Tenkitlerinde bir yandan muhalifin görüşleri arasındaki tutarsızlıkları ortaya koyarken diğer yandan Arap dilindeki sahih kullanımları delil getirmiştir. Matüridi'nin Mu'tezile'ye yönelik eleştirileri onun dirayet metodunu belirleyici şekilde etkilemiştir. Anahtar Kelimeler; Matüridi, Te'vilatü'l-Kur'an, Mu'tezile, ayet, Tenkit, Reddiye.
Al Maturidi's tafsir called Ta'wilat al-Qur'an was lesser known book until recently. The fact that his tafsir has survived today gives an opportunity to academia. Because it is first of its kind as a tafsir al-diraya. In this book, there are not only detailed information on the science of Qur'an (Ulum al-Qur'an) but also coprehensive discussions on a lot of problems concerning other Islamic sciences like kalam or fiqh. it clears up and criticizes the views of other sects in that period as well. Meanwhile the most criticized sect is Mu'tazila.The main purpose of this study is to ascertain the verses (ayat) that Al Maturidi uses as a proof against Mu'tazila. Because his critics against Mu'tazila considerably shape his interpretation method. In this verses, first and foremost he criticizes Mu'tazila and consequently his own iterpretation unfold. This study embraces all of these discussions elaborately. Keywords; Maturidi, Tawilat Al-Quran, Mutazıla, Ayat, Critic, Answers.