Bu tezin öncelikli amacı, örgüt kültürü ve muhasebe kültür yapılarının şirketlerin hileli finansal raporlama uygulamalarına etkilerini incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı, finansal tablo hilelerinin açıklanmasında kullanılabilecek oranların belirlenmesidir. Çalışmanın başka bir amacı ise şirketlerin örgüt kültür tipleri ile muhasebe kültür değerleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır.Araştırmanın kapsamına hisse senetleri Borsa İstanbul Hizmetler endeksinde işlem gören şirketler girmektedir. Çalışmanın amacına uygun olarak öncelikle bağımsız denetim raporları ve Sermaye Piyasası Kurulu haftalık bültenleri aracılığıyla hile riski taşıyan finansal tablolar tespit edilmiştir. Böylelikle şirketler, finansal tablo hilesine başvuran ve başvurmayan şirketler olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Daha sonra hile riski taşıyan ve taşımayan finansal tablolar seçilmiş bazı finansal oranlara göre kıyaslanmıştır. Araştırmanın kapsamına giren şirketlerin muhasebe yöneticilerine, örgüt kültürü ve muhasebe kültür değerlerinin tespit edilebilmesi için anket uygulanmış ve elde edilen bulgular iki şirket grubu açısından kıyaslanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular, çalışma kapsamında belirlenen 13 finansal oranın hileyi açıklamada kullanılabileceği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Araştırmada ayrıca iki şirket grubunun gizliliğe karşı şeffaflık ve statükoculuğa karşı profesyonellik muhasebe kültür değerleri açısından farklı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre hileli finansal raporlamaya başvurmayan şirketler daha çok şeffaflıktan yana iken diğer şirketler gizlilikten yana tavır sergilemektedirler. Örgütsel kültür açısından bu farklılık adhokrasi ve pazar kültür tiplerinde ortaya çıkmıştır.Araştırma bulgularına göre klan kültür tipi ile tekdüzeliğe karşı esneklik ve gizliliğe karşı şeffaflık muhasebe değerleri arasında negatif bir ilişki; adhokrasi kültür tipi ile muhasebe kültür değeri arasında ise pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Finansal Tablo, Hile, Hileli Finansal Raporlama, Muhasebe Kültürü, Örgüt Kültürü.
The first aim of this thesis is to examine the effects of organizational culture and accounting culture on fraudulent financial reporting practices of firms. The second aim is to determine financial ratios thet can be used detecting financial statement fraud. The third aim is to find out relationship between organizational culture types and accounting value dimensions of firms.This research was conducted on companies listed in Services Index of Istanbul Stock Exchange. Firstly, falsified financial statements were determined by means of independent audit reports an Capital Market Board of Turkey’s weekly bulletin. In this way, companies were classified into two groups: fraudulent and non-fraudulent. After that, financial statements were compared according to financial ratios used detecting fraud. Organizational culture and accounting culture survey was conducted on accounting managers to determine companies’ culture types and findings were compared in terms of two groups.According to results, 13 financial ratios included in this study can be used detecting financial statement fraud. Morover, theese two groups are different from each other in terms of accounting value dimensions of “secrecy versus transparency” and “professionalism versus statutory control”. According to this results, while nonfraudulent firms are transparent, fraudulent firms are close to secrecy. Also, two groups are different from each other in terms of adhocracy and market culture types.To the findings, there is a negative correlation between klan culture type and accounting culture dimensions of “uniformity versus flexibility” and “secrecy versus transparency”. Also, a positive correlation is determined between adhocracy culture type and “professionalism versus statutory control” dimension. Keywords : Accounting Culture, Financial Statement, Fraud, Fraudulent Financial Reporting, Organizational Culture.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, 2015.
Kaynakça var.
Bu tezin öncelikli amacı, örgüt kültürü ve muhasebe kültür yapılarının şirketlerin hileli finansal raporlama uygulamalarına etkilerini incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı, finansal tablo hilelerinin açıklanmasında kullanılabilecek oranların belirlenmesidir. Çalışmanın başka bir amacı ise şirketlerin örgüt kültür tipleri ile muhasebe kültür değerleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır.Araştırmanın kapsamına hisse senetleri Borsa İstanbul Hizmetler endeksinde işlem gören şirketler girmektedir. Çalışmanın amacına uygun olarak öncelikle bağımsız denetim raporları ve Sermaye Piyasası Kurulu haftalık bültenleri aracılığıyla hile riski taşıyan finansal tablolar tespit edilmiştir. Böylelikle şirketler, finansal tablo hilesine başvuran ve başvurmayan şirketler olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Daha sonra hile riski taşıyan ve taşımayan finansal tablolar seçilmiş bazı finansal oranlara göre kıyaslanmıştır. Araştırmanın kapsamına giren şirketlerin muhasebe yöneticilerine, örgüt kültürü ve muhasebe kültür değerlerinin tespit edilebilmesi için anket uygulanmış ve elde edilen bulgular iki şirket grubu açısından kıyaslanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular, çalışma kapsamında belirlenen 13 finansal oranın hileyi açıklamada kullanılabileceği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Araştırmada ayrıca iki şirket grubunun gizliliğe karşı şeffaflık ve statükoculuğa karşı profesyonellik muhasebe kültür değerleri açısından farklı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre hileli finansal raporlamaya başvurmayan şirketler daha çok şeffaflıktan yana iken diğer şirketler gizlilikten yana tavır sergilemektedirler. Örgütsel kültür açısından bu farklılık adhokrasi ve pazar kültür tiplerinde ortaya çıkmıştır.Araştırma bulgularına göre klan kültür tipi ile tekdüzeliğe karşı esneklik ve gizliliğe karşı şeffaflık muhasebe değerleri arasında negatif bir ilişki; adhokrasi kültür tipi ile muhasebe kültür değeri arasında ise pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Finansal Tablo, Hile, Hileli Finansal Raporlama, Muhasebe Kültürü, Örgüt Kültürü.
The first aim of this thesis is to examine the effects of organizational culture and accounting culture on fraudulent financial reporting practices of firms. The second aim is to determine financial ratios thet can be used detecting financial statement fraud. The third aim is to find out relationship between organizational culture types and accounting value dimensions of firms.This research was conducted on companies listed in Services Index of Istanbul Stock Exchange. Firstly, falsified financial statements were determined by means of independent audit reports an Capital Market Board of Turkey’s weekly bulletin. In this way, companies were classified into two groups: fraudulent and non-fraudulent. After that, financial statements were compared according to financial ratios used detecting fraud. Organizational culture and accounting culture survey was conducted on accounting managers to determine companies’ culture types and findings were compared in terms of two groups.According to results, 13 financial ratios included in this study can be used detecting financial statement fraud. Morover, theese two groups are different from each other in terms of accounting value dimensions of “secrecy versus transparency” and “professionalism versus statutory control”. According to this results, while nonfraudulent firms are transparent, fraudulent firms are close to secrecy. Also, two groups are different from each other in terms of adhocracy and market culture types.To the findings, there is a negative correlation between klan culture type and accounting culture dimensions of “uniformity versus flexibility” and “secrecy versus transparency”. Also, a positive correlation is determined between adhocracy culture type and “professionalism versus statutory control” dimension. Keywords : Accounting Culture, Financial Statement, Fraud, Fraudulent Financial Reporting, Organizational Culture.