Sözlü, yazılı ve görsel kültür olanaklarından yararlanan geleneksel kutlamaların; kültürün korunmasında ve aktarılmasında, toplumsal düzenin devam ettirilmesinde önemli katkısı bulunmaktadır. Bu çalışma, UNESCO'nun "Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması" sözleşmesinde 5 maddede elealınan halk kültürünün bir alt kategorisi olan "Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenler" in koruma altına alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Isparta yöresinde ritüelistik özellik gösteren mevsimlik kutlamalar geçmişten bugüne kültürel bellekten yararlanarak kuşaktan kuşağa geleneksel bilgi ile aktarılmaktadır. 1980'li yıllardan sonra yerel yönetimler; yöreyle özdeşleşmiş ürünle, yörede yaşanan tarihsel bir olay veya yörede yaşadığı varsayılan tarihî bir şahsiyetin adıyla yöresel imge oluşturarak kutlamalar düzenlemektedir. Bu kutlamaların içeriklerinin daha da genişletilmesi için kültür, kültür-sanat, kültür-turizm ifadeleri kullanılmaktadır. Isparta yöresi geleneksel kutlamalarının temel işlevi halkın eğlenme ihtiyacını karşılamaktır. Diğer işlevlerinden biri de o yörenin fokloristik özellikleri üzerinden kültür turizmi ile ekonomisini yerelden ulusala, ulusaldan küresele taşımaktır. 1980'li yıllardan sonra kültürün bir endüstri haline dönüşmesi, aynı türden ya da çok az farklı türden kutlamaları oluşturmuştur. Yörede özellikle kitle iletişim araçlarının kullanım alanlarının artması ile birlikte kentli kutlama yaşamına hayranlık, kutlamaları özensiz taklit ortamlarına dönüştürmektedir. Bu değişimi kutlamayı organize edenler ve halktan kimi kesim çağdaşlaşmanın, modernleşmenin kaçınılmaz sonucu olarak değerlendirirken kimi kesim de geleneksel kutlama kültürünün yok olduğunu düşünmektedir. Sonuçta yörenin kültür turizmi ve ekonomisine katkısı olsa da kutlamalar; yerelliğini, öznelliğini, özgünlüğünü ve en önemlisi de ritüelleriniyitirerek salt eğlenceye yönelik tek türden faaliyetler bütünü haline gelmeye başlamıştır. Anahtar Kelimeler: Isparta yöresi, kutlamalar, ritüeller, yöresel imge, kültür turizmi ve ekonomisi.
Traditional festivals, which benefit from oral, written and visual cultural elements, greatly contribute to the preservation and transfer of culture and maintenance of social order. This study has been done in order to help take under preservation " social practices, rituals and festive events",a subcategory of folk culture and which are addressed in 5 articles of the Convention for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage by UNESCO. Ritualized seasonal festivals celebrated in the province of Isparta, Turkey are handed down from generation to generation by way of traditional knowledge. Since 1980s, local governments have been organizing festive events for a product identified with the province, for a historic event which took place in the region or in the name of a historical figure who is assumed to have lived in the province. Terms such as culture, culture-art, and culture-tourism are used in order to expand the scope of the festival. The basic function of the traditional festive events held in Isparta is to provide entertainment for the local people. Yet another function is to raise, through local folkloric aspects, cultural tourism and economy first to national and then to global levels. From 1980s on, with the fact that culture has transformed into an industry especially with more and more widespread mass media, admiration for the urban celebrations is turning festive events into characterless unauthentic celebrations. While organizers and some of the public consider this as the inevitable result of modernization, others believe that traditional ways of celebration are slowly disappearing. To conclude with, festive events, though they may contribute positively to the local tourism and economy, have lost their characters, originality and most importantly the rituals, becoming uniform activities intended for only pleasure. Keywords: The province of Isparta, festive events, rituals, local image, cultural tourism and economy.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2015.
Kaynakça var.
Sözlü, yazılı ve görsel kültür olanaklarından yararlanan geleneksel kutlamaların; kültürün korunmasında ve aktarılmasında, toplumsal düzenin devam ettirilmesinde önemli katkısı bulunmaktadır. Bu çalışma, UNESCO'nun "Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması" sözleşmesinde 5 maddede elealınan halk kültürünün bir alt kategorisi olan "Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenler" in koruma altına alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Isparta yöresinde ritüelistik özellik gösteren mevsimlik kutlamalar geçmişten bugüne kültürel bellekten yararlanarak kuşaktan kuşağa geleneksel bilgi ile aktarılmaktadır. 1980'li yıllardan sonra yerel yönetimler; yöreyle özdeşleşmiş ürünle, yörede yaşanan tarihsel bir olay veya yörede yaşadığı varsayılan tarihî bir şahsiyetin adıyla yöresel imge oluşturarak kutlamalar düzenlemektedir. Bu kutlamaların içeriklerinin daha da genişletilmesi için kültür, kültür-sanat, kültür-turizm ifadeleri kullanılmaktadır. Isparta yöresi geleneksel kutlamalarının temel işlevi halkın eğlenme ihtiyacını karşılamaktır. Diğer işlevlerinden biri de o yörenin fokloristik özellikleri üzerinden kültür turizmi ile ekonomisini yerelden ulusala, ulusaldan küresele taşımaktır. 1980'li yıllardan sonra kültürün bir endüstri haline dönüşmesi, aynı türden ya da çok az farklı türden kutlamaları oluşturmuştur. Yörede özellikle kitle iletişim araçlarının kullanım alanlarının artması ile birlikte kentli kutlama yaşamına hayranlık, kutlamaları özensiz taklit ortamlarına dönüştürmektedir. Bu değişimi kutlamayı organize edenler ve halktan kimi kesim çağdaşlaşmanın, modernleşmenin kaçınılmaz sonucu olarak değerlendirirken kimi kesim de geleneksel kutlama kültürünün yok olduğunu düşünmektedir. Sonuçta yörenin kültür turizmi ve ekonomisine katkısı olsa da kutlamalar; yerelliğini, öznelliğini, özgünlüğünü ve en önemlisi de ritüelleriniyitirerek salt eğlenceye yönelik tek türden faaliyetler bütünü haline gelmeye başlamıştır. Anahtar Kelimeler: Isparta yöresi, kutlamalar, ritüeller, yöresel imge, kültür turizmi ve ekonomisi.
Traditional festivals, which benefit from oral, written and visual cultural elements, greatly contribute to the preservation and transfer of culture and maintenance of social order. This study has been done in order to help take under preservation " social practices, rituals and festive events",a subcategory of folk culture and which are addressed in 5 articles of the Convention for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage by UNESCO. Ritualized seasonal festivals celebrated in the province of Isparta, Turkey are handed down from generation to generation by way of traditional knowledge. Since 1980s, local governments have been organizing festive events for a product identified with the province, for a historic event which took place in the region or in the name of a historical figure who is assumed to have lived in the province. Terms such as culture, culture-art, and culture-tourism are used in order to expand the scope of the festival. The basic function of the traditional festive events held in Isparta is to provide entertainment for the local people. Yet another function is to raise, through local folkloric aspects, cultural tourism and economy first to national and then to global levels. From 1980s on, with the fact that culture has transformed into an industry especially with more and more widespread mass media, admiration for the urban celebrations is turning festive events into characterless unauthentic celebrations. While organizers and some of the public consider this as the inevitable result of modernization, others believe that traditional ways of celebration are slowly disappearing. To conclude with, festive events, though they may contribute positively to the local tourism and economy, have lost their characters, originality and most importantly the rituals, becoming uniform activities intended for only pleasure. Keywords: The province of Isparta, festive events, rituals, local image, cultural tourism and economy.