Bu tez çalışmasında yükseköğretim kurumlarının finansman kaynaklarının araştırılması ve Süleyman Demirel Üniversitesi ile birlikte kurulan üniversitelerin finansman kaynaklarından olan hazine gelirlerinin ve öz gelirlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Temel amaç, yükseköğretim finansman kaynaklarının mevcut durumunu ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Dünya’da ve Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının tarihsel gelişim süreci içerisinde göstermiş oldukları değişim araştırılıp incelenmiştir. Yükseköğretim finansman kaynaklarından ülke örnekleri olarak; Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Japonya'ya yer verilmiştir. Türkiye'de yükseköğretim finansman kaynaklarının kapsamı değerlendirilmiş, Süleyman Demirel Üniversitesiyle birlikte 1992 yılında kurulmuş olan toplam 23 üniversitenin 2006-2014 yılları arasında gerçekleşmiş olan finansman kaynakları incelenmiştir. İlk üniversitelerin kurulduğu günden bu zamana geçen yaklaşık 900 yıllık süre zarfında çeşitli kademelerden geçerek gelinen bugünkü konumda bir ülkenin yükseköğretim finansman kaynakları araştırma konusu olarak ilgi çekmektedir. Hızla gelişen ve değişen dünya ile birlikte bu düzene ayak uydurmaya çalışan yükseköğretim kurumları ulusal ve uluslararası rekabet içerisinde daha kaliteli ortam yaratma çabası içerisine girmişlerdir. Bu çabalarının da sonuç vermesi finansman kaynaklarının çeşitli ve güçlü olması zorunluluğunu gerektirmektedir. Anayasamızın 130. maddesine göre, sunulan her düzeydeki yükseköğretim hizmeti kamusal hizmet niteliği taşımaktadır. Eğitimin kamu hizmeti olması ve hem kamusal mal hem de özel mal özelliklerini taşıması yarı kamusal hizmet olması sonucunu doğurmuştur. Faydanın bir bölümü topluma bir bölümünün de hizmetten yararlanan kişiye özgü olması, bu hizmetin finansman biçiminin kamu ve özel sektör tarafından paylaşılmasını gerekli kılmıştır. Dolayısıyla ülkeler, kalkınmışlık seviyesi bakımından eğitimin finansmanının üstlenilmesi gereken temel görevlerden sayılması taraftarı olmuşlardır. Özellikle yükseköğretimin finansmanı konusunda, üniversitelerin finansman kaynaklarının büyük kısmını hazine yardımları oluşturmuştur. Anahtar Kelimeler : Yükseköğretim, Yükseköğretim Finansman Kaynakları, Hazine Yardımları, Öz Gelir, Yarı Kamusal Hizmet, Süleyman Demirel Üniversitesi.
In this thesis study, it was aimed to investigate the funding sources of higher education institutions and to examine the treasury incomes of the universities founded together with Süleyman Demirel University and their own incomes. The main purpose is revealing the current state of higher education funding sources. For reaching this end, primarily the change in the historical development process of higher education institutions in the world and in Turkey has been researched and examined. As country examples of world financing sources of higher education United States, United Kingdom and Japan were given. The scope of higher education financing resources in Turkey has been evaluated and funding sources of 23 universities, which were established in 1992 together with Süleyman Demirel University in 2006-2014, were examined. At the present point of time, when the first universities are established, they have been passing through various stages within the period of about 900 years, which is the time when they are interested in researching the sources of higher education financing resources of one country. Together with the rapidly developing and changing world, higher education institutions trying to keep up with this plan have entered an effort to create a better quality environment in national and international competition. The conclusion of these efforts also calls for the necessity of the funding sources to be varied and strong. According to Article 130 of our Constitution, all levels of higher education services offered have public service quality. Because of its being a public service and public property qualification education have became semi-public service. Part of the benefit belongs to the person who collects and partly to the beneficiary, and it is necessary for the public and private sectors to share the financing form of this service. Therefore, the countries have been advocates for the basic tasks to be financed by the financing of education in terms of the level of development. Especially regarding the financing of higher education most of the financing resources of universities are treasury subvention. Keywords Higher Education, Semi-Public Service, Higher Education Finance Resources, Treasury Subvention, Self Revenue, Süleyman Demirel University.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Bu tez çalışmasında yükseköğretim kurumlarının finansman kaynaklarının araştırılması ve Süleyman Demirel Üniversitesi ile birlikte kurulan üniversitelerin finansman kaynaklarından olan hazine gelirlerinin ve öz gelirlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Temel amaç, yükseköğretim finansman kaynaklarının mevcut durumunu ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Dünya’da ve Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının tarihsel gelişim süreci içerisinde göstermiş oldukları değişim araştırılıp incelenmiştir. Yükseköğretim finansman kaynaklarından ülke örnekleri olarak; Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Japonya'ya yer verilmiştir. Türkiye'de yükseköğretim finansman kaynaklarının kapsamı değerlendirilmiş, Süleyman Demirel Üniversitesiyle birlikte 1992 yılında kurulmuş olan toplam 23 üniversitenin 2006-2014 yılları arasında gerçekleşmiş olan finansman kaynakları incelenmiştir. İlk üniversitelerin kurulduğu günden bu zamana geçen yaklaşık 900 yıllık süre zarfında çeşitli kademelerden geçerek gelinen bugünkü konumda bir ülkenin yükseköğretim finansman kaynakları araştırma konusu olarak ilgi çekmektedir. Hızla gelişen ve değişen dünya ile birlikte bu düzene ayak uydurmaya çalışan yükseköğretim kurumları ulusal ve uluslararası rekabet içerisinde daha kaliteli ortam yaratma çabası içerisine girmişlerdir. Bu çabalarının da sonuç vermesi finansman kaynaklarının çeşitli ve güçlü olması zorunluluğunu gerektirmektedir. Anayasamızın 130. maddesine göre, sunulan her düzeydeki yükseköğretim hizmeti kamusal hizmet niteliği taşımaktadır. Eğitimin kamu hizmeti olması ve hem kamusal mal hem de özel mal özelliklerini taşıması yarı kamusal hizmet olması sonucunu doğurmuştur. Faydanın bir bölümü topluma bir bölümünün de hizmetten yararlanan kişiye özgü olması, bu hizmetin finansman biçiminin kamu ve özel sektör tarafından paylaşılmasını gerekli kılmıştır. Dolayısıyla ülkeler, kalkınmışlık seviyesi bakımından eğitimin finansmanının üstlenilmesi gereken temel görevlerden sayılması taraftarı olmuşlardır. Özellikle yükseköğretimin finansmanı konusunda, üniversitelerin finansman kaynaklarının büyük kısmını hazine yardımları oluşturmuştur. Anahtar Kelimeler : Yükseköğretim, Yükseköğretim Finansman Kaynakları, Hazine Yardımları, Öz Gelir, Yarı Kamusal Hizmet, Süleyman Demirel Üniversitesi.
In this thesis study, it was aimed to investigate the funding sources of higher education institutions and to examine the treasury incomes of the universities founded together with Süleyman Demirel University and their own incomes. The main purpose is revealing the current state of higher education funding sources. For reaching this end, primarily the change in the historical development process of higher education institutions in the world and in Turkey has been researched and examined. As country examples of world financing sources of higher education United States, United Kingdom and Japan were given. The scope of higher education financing resources in Turkey has been evaluated and funding sources of 23 universities, which were established in 1992 together with Süleyman Demirel University in 2006-2014, were examined. At the present point of time, when the first universities are established, they have been passing through various stages within the period of about 900 years, which is the time when they are interested in researching the sources of higher education financing resources of one country. Together with the rapidly developing and changing world, higher education institutions trying to keep up with this plan have entered an effort to create a better quality environment in national and international competition. The conclusion of these efforts also calls for the necessity of the funding sources to be varied and strong. According to Article 130 of our Constitution, all levels of higher education services offered have public service quality. Because of its being a public service and public property qualification education have became semi-public service. Part of the benefit belongs to the person who collects and partly to the beneficiary, and it is necessary for the public and private sectors to share the financing form of this service. Therefore, the countries have been advocates for the basic tasks to be financed by the financing of education in terms of the level of development. Especially regarding the financing of higher education most of the financing resources of universities are treasury subvention. Keywords Higher Education, Semi-Public Service, Higher Education Finance Resources, Treasury Subvention, Self Revenue, Süleyman Demirel University.