Osmanlı toplum yapısının aydınlatılmasında büyük bir yeri olan Şer'iyye Sicilleri zengin içeriği bakımından tarihi birçok alanda birinci elden vazgeçilmez kaynak olarak nitelendirilmektedir. Osmanlı Devleti'nin sosyal, iktisadi, idari ve kültürel açıdan değerlendirme yapılmasında başvurulacak belgeler niteliğinde olması Şer'iyye Sicilleri'nin değerini bir kat daha artırmaktadır. "H. 1314-1316 / M.1897-1898" tarihli 225 Numaralı Şer'iyye Sicili'ne Göre Burdur'un İdari, Sosyal ve Ekonomik Hayatı" başlığı altında ele alınan defter inceleme içerisine alınmıştır. Burdur'un aile yapısı, ekonomik uğraşları, vakıfları, gayrimüslim unsurları, kadının sosyal statüsü, meslekleri, mimari eserleri, dönemin önemli kurum ve kuruluşları, devlet görevlileri gibi daha birçok konuyu esas alarak Burdur'un sosyal ve ekonomik hayatı ortaya konulmaya çalışıldı. Defterde bulunan kayıtların konuları, tablo halinde, sayfa numarası beyan edilerek uygun başlıklar altında okuyucuya sunulmuştur. Giriş bölümünde; çalışmamız esnasında yararlanmış olduğumuz konu ve kaynaklar açıklanarak, 225 Numaralı Burdur Şer'iyye Sicili muhtevası hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Hukuku ve adalet yapısında büyük bir ehemmiyet arz eden Şer'iyye mahkemeleri ve Şer'iyye Sicilleri hakkında genel bilgi verilerek, sicillerde bulunan belge türlerinden bahsedildi. Giriş bölümünün diğer aşamasında Burdur'un tarihçesi ele alındı. İki başlık altına alınan bu kısımda, öncelikle, ilkçağdan Osmanlı idaresine kadar Burdur'un geçirmiş olduğu siyasi durum anlatıldı. İkinci kısımda ise, Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Burdur'un genel durumu incelendi Birinci bölümde Osmanlı Devleti'nin idari teşkilatının geçirdiği süreçler hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Devleti'nin Tanzimat sonrasında idari alanda yapılan değişikliklerden bahsedilerek, 19. yüzyılda idari sistemin işleyişi hakkında bilgi verildi. Sicil defterindeki bilgiler esas alınarak sancak statüsünde olan Burdur'un, kazaları, nahiyeleri, köyleri, mahalleleri ve bu dönemde idari birimlerde görev yapan devlet adamları ön planda tutularak, Burdur'un idari yapısı hakkında incelemeler yapıldı. İkinci bölümde söz konusu araştırmaya konu olan Şer'iyye Sicil defterinin içerisinde barındırdığı, evlenme, boşanma, nafaka, ölüm, miras gibi kayıtlar sayesinde Burdur'da yaşayan halkın aile hayatı, kişiler arası ilişkileri, yeme-içme kültürü, takı-süs anlayışı, giyim-kuşam anlayışı gibi birçok alanda bilgi sahibi olmamızı sağladı. Üçüncü bölümde Burdur'un ekonomik hayatı esas alınarak, halkın ekonomik uğraşları, mülk satışları ve alacak davaları gibi kayıtlara göre tespit edilmeye çalışıldı. İncelemiş olduğumuz sicil defterinden yola çıkarak Burdur'da tarım alanında kullanılan çiftlikler, bağ ve bahçeler, araziler, yetiştirilen tarım ürünleri hakkında bilgi verilerek, 1897-1898 tarihleri arasında Burdur'da bulunan zanaat ve esnaflardan bahsedilmiştir. Ayrıca çalışmamızın sonuna 225 Numaralı Şer'iyye Sicili transkripsiyonunu da dâhil ettik. Anahtar Kelimeler; Osmanlı, Burdur, Şer'iyye Sicilleri, Sosyal Tarih.
Sharia registrations which have great importance on illuminating the social structure of Ottoman Empire, are qualified as first-hand, indispensable resources in many historical research fields in point of their rich content. Being qualified as the reference guide on evaluation of social, economical, administrative and cultural structures of Ottoman Empire, increases the importance of Sharia registrations, as well. According to sharia registrations whose dates are H.1314-1316 / G. 1897 1898 and the number is 225, the registry book which is examined under the title of the administrative and social and economical life of Burdur was analysed scrupulously. The social and economical life of Burdur was tried to be described based on the family structure, economical actions, foundations, non-moslem constitutions, the social statute of women, occupations, architectural structures,the main instutions and organizations of related period. The topics on the registry book are presented in tables with relevant titles by giving reference on page number. In introduction part, a general evaluation was made about the content of the No: 225 Burdur Sharia registry by explaining the topics and the resources that we referred during the process of our research. The document types where can be seen in registry were defined by giving general information about Sharia courts and Sharia registry which offer a great significancy of Ottoman judicial system and the justice structure. In another part of the introduction, the history of Burdur was examined. In this part which consists of two titles; primarily, the political process of Burdur from the first age to the Ottoman era was explained. In the second part, the general condition of Burdur under the Ottoman control was examined. In the first part, a general evaluation was made about the process of the Ottoman administrative organizations. Brief information about mechanism of administrative organizations in 19th century by defining the changes in administrative fields after the reformation movements in the Ottoman Empire was given. Based on the information on registry book, prioritising the districts, sub-districts, villages, settlements of the Burdur Sanjak and the officials who were assigned to these administrative units in that century, inspections on administrative structures of Burdur were made. In the second part, based on the registry which is the main topic of this research, using the records such as marriage, divorce, alimony, death and heritage, we had information about the family life, relations, the number of children, cuisine, accessories, clothing etc. of people who lived in Burdur. In the third part, based on the economic life of Burdur, financial actions were tried to be ascertained by referring to the records of sales of goods and actions of debts. Considering the registry book that we examined, the information was given about farms that were used in agriculture, gardens, yards, terrains and agricultural products. Craftsmen and tradesmen in between 1897 and 1898 were introduced. Finally, the transcript of Sharia registry no: 225 was attached at the end of our research. Keywords: Ottoman, Burdur, Sharia registry, social history.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Osmanlı toplum yapısının aydınlatılmasında büyük bir yeri olan Şer'iyye Sicilleri zengin içeriği bakımından tarihi birçok alanda birinci elden vazgeçilmez kaynak olarak nitelendirilmektedir. Osmanlı Devleti'nin sosyal, iktisadi, idari ve kültürel açıdan değerlendirme yapılmasında başvurulacak belgeler niteliğinde olması Şer'iyye Sicilleri'nin değerini bir kat daha artırmaktadır. "H. 1314-1316 / M.1897-1898" tarihli 225 Numaralı Şer'iyye Sicili'ne Göre Burdur'un İdari, Sosyal ve Ekonomik Hayatı" başlığı altında ele alınan defter inceleme içerisine alınmıştır. Burdur'un aile yapısı, ekonomik uğraşları, vakıfları, gayrimüslim unsurları, kadının sosyal statüsü, meslekleri, mimari eserleri, dönemin önemli kurum ve kuruluşları, devlet görevlileri gibi daha birçok konuyu esas alarak Burdur'un sosyal ve ekonomik hayatı ortaya konulmaya çalışıldı. Defterde bulunan kayıtların konuları, tablo halinde, sayfa numarası beyan edilerek uygun başlıklar altında okuyucuya sunulmuştur. Giriş bölümünde; çalışmamız esnasında yararlanmış olduğumuz konu ve kaynaklar açıklanarak, 225 Numaralı Burdur Şer'iyye Sicili muhtevası hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Hukuku ve adalet yapısında büyük bir ehemmiyet arz eden Şer'iyye mahkemeleri ve Şer'iyye Sicilleri hakkında genel bilgi verilerek, sicillerde bulunan belge türlerinden bahsedildi. Giriş bölümünün diğer aşamasında Burdur'un tarihçesi ele alındı. İki başlık altına alınan bu kısımda, öncelikle, ilkçağdan Osmanlı idaresine kadar Burdur'un geçirmiş olduğu siyasi durum anlatıldı. İkinci kısımda ise, Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Burdur'un genel durumu incelendi Birinci bölümde Osmanlı Devleti'nin idari teşkilatının geçirdiği süreçler hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Devleti'nin Tanzimat sonrasında idari alanda yapılan değişikliklerden bahsedilerek, 19. yüzyılda idari sistemin işleyişi hakkında bilgi verildi. Sicil defterindeki bilgiler esas alınarak sancak statüsünde olan Burdur'un, kazaları, nahiyeleri, köyleri, mahalleleri ve bu dönemde idari birimlerde görev yapan devlet adamları ön planda tutularak, Burdur'un idari yapısı hakkında incelemeler yapıldı. İkinci bölümde söz konusu araştırmaya konu olan Şer'iyye Sicil defterinin içerisinde barındırdığı, evlenme, boşanma, nafaka, ölüm, miras gibi kayıtlar sayesinde Burdur'da yaşayan halkın aile hayatı, kişiler arası ilişkileri, yeme-içme kültürü, takı-süs anlayışı, giyim-kuşam anlayışı gibi birçok alanda bilgi sahibi olmamızı sağladı. Üçüncü bölümde Burdur'un ekonomik hayatı esas alınarak, halkın ekonomik uğraşları, mülk satışları ve alacak davaları gibi kayıtlara göre tespit edilmeye çalışıldı. İncelemiş olduğumuz sicil defterinden yola çıkarak Burdur'da tarım alanında kullanılan çiftlikler, bağ ve bahçeler, araziler, yetiştirilen tarım ürünleri hakkında bilgi verilerek, 1897-1898 tarihleri arasında Burdur'da bulunan zanaat ve esnaflardan bahsedilmiştir. Ayrıca çalışmamızın sonuna 225 Numaralı Şer'iyye Sicili transkripsiyonunu da dâhil ettik. Anahtar Kelimeler; Osmanlı, Burdur, Şer'iyye Sicilleri, Sosyal Tarih.
Sharia registrations which have great importance on illuminating the social structure of Ottoman Empire, are qualified as first-hand, indispensable resources in many historical research fields in point of their rich content. Being qualified as the reference guide on evaluation of social, economical, administrative and cultural structures of Ottoman Empire, increases the importance of Sharia registrations, as well. According to sharia registrations whose dates are H.1314-1316 / G. 1897 1898 and the number is 225, the registry book which is examined under the title of the administrative and social and economical life of Burdur was analysed scrupulously. The social and economical life of Burdur was tried to be described based on the family structure, economical actions, foundations, non-moslem constitutions, the social statute of women, occupations, architectural structures,the main instutions and organizations of related period. The topics on the registry book are presented in tables with relevant titles by giving reference on page number. In introduction part, a general evaluation was made about the content of the No: 225 Burdur Sharia registry by explaining the topics and the resources that we referred during the process of our research. The document types where can be seen in registry were defined by giving general information about Sharia courts and Sharia registry which offer a great significancy of Ottoman judicial system and the justice structure. In another part of the introduction, the history of Burdur was examined. In this part which consists of two titles; primarily, the political process of Burdur from the first age to the Ottoman era was explained. In the second part, the general condition of Burdur under the Ottoman control was examined. In the first part, a general evaluation was made about the process of the Ottoman administrative organizations. Brief information about mechanism of administrative organizations in 19th century by defining the changes in administrative fields after the reformation movements in the Ottoman Empire was given. Based on the information on registry book, prioritising the districts, sub-districts, villages, settlements of the Burdur Sanjak and the officials who were assigned to these administrative units in that century, inspections on administrative structures of Burdur were made. In the second part, based on the registry which is the main topic of this research, using the records such as marriage, divorce, alimony, death and heritage, we had information about the family life, relations, the number of children, cuisine, accessories, clothing etc. of people who lived in Burdur. In the third part, based on the economic life of Burdur, financial actions were tried to be ascertained by referring to the records of sales of goods and actions of debts. Considering the registry book that we examined, the information was given about farms that were used in agriculture, gardens, yards, terrains and agricultural products. Craftsmen and tradesmen in between 1897 and 1898 were introduced. Finally, the transcript of Sharia registry no: 225 was attached at the end of our research. Keywords: Ottoman, Burdur, Sharia registry, social history.