Felsefe tarihinde birçok düşünür tarafından ele alınan uzun bir tarihi geçmişi olan diyalektik yöntemin Hegel ve Marx felsefelerinde kazanmış olduğu anlam bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Çalışmada Hegel'den önceki dönemlerde yer alan düşünürlerin diyalektik üzerine yapmış oldukları değerlendirmelere de yer verilerek, Hegel ve Marx'da diyalektik kavramının ortaya çıkmasındaki düşünsel ve tarihsel arka plan gösterilmek istenmiştir. Bununla birlikte Hegel ve Marx diyalektiğinin farklılaştığı noktalar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Hegel ve Marx'ın diyalektik yöntemlerinin incelenmesi sonucunda; Hegel'in diyalektiği insanın tarihteki tüm eylemlerini belirleyen ve bunu kendi özgürlüğüne ulaşmak için kullanan, bir yönü ile insana aşkın diğer yönü ile içkin olan bir varlığın yani Tin'in ilerlemesi olarak kavrandığı görülmektedir. Marx ise diyalektiği, insanın doğasını meydana getiren toplumsal varlığın, insanın doğa ve toplum ile kurmuş olduğu ilişkilerin tamamının insan emeği ile değiştirilmesi olarak görmekte ve bu değişimlerin sürekli olarak insanlar arasındaki karşılıklı ilişkilerin somutlaşmış biçimleri olduğunu ileri sürmektedir. Bu iki diyalektik anlayışı yöntemsel açıdan karşılaştırdığımız zaman, iki düşünürün de diyalektiği bir oluş süreci olarak kavrayıp ve bu oluş sürecini toplumsal bütünlüğün gelişimi olarak değerlendirdiklerini görmekteyiz. Bununla birlikte bu düşünürler diyalektik yöntem olarak, bütün ile parça ilişkisini açıklamak bakımından birbirlerine karşıt anlayışları savunmuşlardır. Anahtar Kelimeler: Diyalektik, Hegel, Marx, Felsefe, Materyalizm.
Dialectic method, which has a long historical background, has been discussed by many philosophers in philosophy history. Dialectic method's approach in Hegel and Marx's philosopy is the matter of this study. The evaluations on dialectic method made by other philosophers before Hegel's term are included. The intellectual and historical framework of dialectic method of Hegel and Marx are discussed. Besides, the differentiations between Hegel and Marx's dialectic methods are handled comparatively. Examining the results of Hegel and Marx's dialectical methods, Hegel's approach determines all actions in human history and use it to achieve their own freedom. His approach seems to undestand the progression of the Spirit and he acceptss that an asset that inheres in the other direction over a human with a direction. On the other hand Marx's dialectical method claim that social assests creating human nature and he accepts that all the relationships human with nature and society replaced by human labor. When we compare these two dialectical understanding of the methodology, two philosophers ideate the dialectic as a becoming process which considered as the development of social cohension. However, these philosophers opposite dialectial methods in terms of explaining the relationship between part and complement. Keywords: Dialectic, Hegel, Marx, Philosopy, Materialism.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, 2016.
Kaynakça var.
Felsefe tarihinde birçok düşünür tarafından ele alınan uzun bir tarihi geçmişi olan diyalektik yöntemin Hegel ve Marx felsefelerinde kazanmış olduğu anlam bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Çalışmada Hegel'den önceki dönemlerde yer alan düşünürlerin diyalektik üzerine yapmış oldukları değerlendirmelere de yer verilerek, Hegel ve Marx'da diyalektik kavramının ortaya çıkmasındaki düşünsel ve tarihsel arka plan gösterilmek istenmiştir. Bununla birlikte Hegel ve Marx diyalektiğinin farklılaştığı noktalar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Hegel ve Marx'ın diyalektik yöntemlerinin incelenmesi sonucunda; Hegel'in diyalektiği insanın tarihteki tüm eylemlerini belirleyen ve bunu kendi özgürlüğüne ulaşmak için kullanan, bir yönü ile insana aşkın diğer yönü ile içkin olan bir varlığın yani Tin'in ilerlemesi olarak kavrandığı görülmektedir. Marx ise diyalektiği, insanın doğasını meydana getiren toplumsal varlığın, insanın doğa ve toplum ile kurmuş olduğu ilişkilerin tamamının insan emeği ile değiştirilmesi olarak görmekte ve bu değişimlerin sürekli olarak insanlar arasındaki karşılıklı ilişkilerin somutlaşmış biçimleri olduğunu ileri sürmektedir. Bu iki diyalektik anlayışı yöntemsel açıdan karşılaştırdığımız zaman, iki düşünürün de diyalektiği bir oluş süreci olarak kavrayıp ve bu oluş sürecini toplumsal bütünlüğün gelişimi olarak değerlendirdiklerini görmekteyiz. Bununla birlikte bu düşünürler diyalektik yöntem olarak, bütün ile parça ilişkisini açıklamak bakımından birbirlerine karşıt anlayışları savunmuşlardır. Anahtar Kelimeler: Diyalektik, Hegel, Marx, Felsefe, Materyalizm.
Dialectic method, which has a long historical background, has been discussed by many philosophers in philosophy history. Dialectic method's approach in Hegel and Marx's philosopy is the matter of this study. The evaluations on dialectic method made by other philosophers before Hegel's term are included. The intellectual and historical framework of dialectic method of Hegel and Marx are discussed. Besides, the differentiations between Hegel and Marx's dialectic methods are handled comparatively. Examining the results of Hegel and Marx's dialectical methods, Hegel's approach determines all actions in human history and use it to achieve their own freedom. His approach seems to undestand the progression of the Spirit and he acceptss that an asset that inheres in the other direction over a human with a direction. On the other hand Marx's dialectical method claim that social assests creating human nature and he accepts that all the relationships human with nature and society replaced by human labor. When we compare these two dialectical understanding of the methodology, two philosophers ideate the dialectic as a becoming process which considered as the development of social cohension. However, these philosophers opposite dialectial methods in terms of explaining the relationship between part and complement. Keywords: Dialectic, Hegel, Marx, Philosopy, Materialism.