1980 sonrası dönemde bütçe açıklarında görülen sürekli artışlar açıkların kapatılmasında kullanılan finansman yöntemlerini değiştirmiştir. Bu finansman yöntemleri arasında yapılacak olan tercihte, ülkenin o an içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve siyasi koşullar belirleyici olmaktadır. Borçlanmanın sıklıkla başvurulan bir maliye politikası aracına dönüşmesi ve küreselleşme süreciyle birlikte küresel finansal krizlerdeki artış başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere iç ve dış borçlanma tercihini borç yönetiminin en önemli unsurlarından biri haline getirmiştir. 1990'lı yıllar boyunca kamu kesimi finansman açıkları ciddi bir yükselişe girmiş, kamu mali dengelerinde kalıcı bir iyileşme gerçekleştirilememiştir. 2000 ve 2001 krizlerini takip eden süreçte Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı uygulamaya konulmuş, faiz dışı fazla ana mali disiplin sağlayıcı unsur olarak kabul edilmiştir. Yapısal tedbirlerin önemle vurgulandığı programa paralel olarak 2003 yılında kabul edilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu ile hukuki ve kurumsal reformları da kapsayan mali disiplini sağlamaya yönelik tedbirler uygulamaya konulmuştur. 1990'lı yıllar boyunca iç borçlanma ağırlıklı olan borçlanma politikası ise özellikle 2000'li yılların ortalarından itibarenözel sektöre ve özel sektör kanalıyla dış finansmana kaymıştır. Çalışmada Türkiye'nin 1990-2015 döneminde kamu finansman dengelerinin gelişimi ve borçlanma politikalarının kamu finansman dengelerine etkisi incelenmiştir. Kamu açıkları ile iç ve dış borçlanma arasındaki ilişki Granger nedensellik testleri ile analiz edilmiş ve çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ampirik analizin ortaya koyduğu sonuçlar değerlendirildiğinde; bütçe gelirinin dış borç stokunu etkilemesi, dış borç stokunun gider bütçesi ve iç borç stokuna neden olması, gider bütçesinin ise bütçe açığının nedeni olması ve kurulan tüm ikili modeller arasında uzun dönemli bir ilişki var olması sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamusal Finansman, İç Borçlanma, Dış Borçlanma, Kamu Kesimi Borçlanma Gereği.
The continuing increases in budget deficits after 1980 have led to a change in the dimensions of financing methods used to offset deficits. The preference for these financing methods is determined by the economic, social and political conditions of the country at that moment. The transformation of debt into a tool of frequent referral finance together with the globalization process, has made domestic and foreign borrowing choices, especially in developing countries, one of the most important elements of debt management. During the 1990s, public sector financing deficits have risen dramatically, a permanent improvement hasn't been observed in public fiscal balances. Following the 2000 and 2001 crises, the Strong Economy Transition Program was implemented and the primary surplus was regarded as the main fiscal discipline provider. In parallel with the program emphasizing structural measures, some other measures were taken to ensure fiscal discipline, including the Public Financial Management Control Law No. 5018 adopted in 2003, as well as legal and institutional reforms. During the 1990s, borrowing policy, which is predominantly domestic borrowing, has shifted to private financing from the private sector and private sector channels, especially since the mid- 2000s. In the study, the development of public finance balances in 1990-2015 and the effect of borrowing policies on public finance balances were examined. The relationship between public deficits and internal and external borrowing was analyzed by Granger causality tests and a bi-directional causality relationship was found. When the results of empirical analysis are evaluated; it was understood that the budget revenues affects the external debt stock, the external debt stock causes the expense and domestic debt stock, the expenditure budget is the reason for the budget deficit and that there is a long lasting relationship between all the established dual models. Keywords: Public Financing, Domestic Debt, External Debt, Public Sector Borrowing Requirement.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
1980 sonrası dönemde bütçe açıklarında görülen sürekli artışlar açıkların kapatılmasında kullanılan finansman yöntemlerini değiştirmiştir. Bu finansman yöntemleri arasında yapılacak olan tercihte, ülkenin o an içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve siyasi koşullar belirleyici olmaktadır. Borçlanmanın sıklıkla başvurulan bir maliye politikası aracına dönüşmesi ve küreselleşme süreciyle birlikte küresel finansal krizlerdeki artış başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere iç ve dış borçlanma tercihini borç yönetiminin en önemli unsurlarından biri haline getirmiştir. 1990'lı yıllar boyunca kamu kesimi finansman açıkları ciddi bir yükselişe girmiş, kamu mali dengelerinde kalıcı bir iyileşme gerçekleştirilememiştir. 2000 ve 2001 krizlerini takip eden süreçte Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı uygulamaya konulmuş, faiz dışı fazla ana mali disiplin sağlayıcı unsur olarak kabul edilmiştir. Yapısal tedbirlerin önemle vurgulandığı programa paralel olarak 2003 yılında kabul edilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu ile hukuki ve kurumsal reformları da kapsayan mali disiplini sağlamaya yönelik tedbirler uygulamaya konulmuştur. 1990'lı yıllar boyunca iç borçlanma ağırlıklı olan borçlanma politikası ise özellikle 2000'li yılların ortalarından itibarenözel sektöre ve özel sektör kanalıyla dış finansmana kaymıştır. Çalışmada Türkiye'nin 1990-2015 döneminde kamu finansman dengelerinin gelişimi ve borçlanma politikalarının kamu finansman dengelerine etkisi incelenmiştir. Kamu açıkları ile iç ve dış borçlanma arasındaki ilişki Granger nedensellik testleri ile analiz edilmiş ve çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ampirik analizin ortaya koyduğu sonuçlar değerlendirildiğinde; bütçe gelirinin dış borç stokunu etkilemesi, dış borç stokunun gider bütçesi ve iç borç stokuna neden olması, gider bütçesinin ise bütçe açığının nedeni olması ve kurulan tüm ikili modeller arasında uzun dönemli bir ilişki var olması sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamusal Finansman, İç Borçlanma, Dış Borçlanma, Kamu Kesimi Borçlanma Gereği.
The continuing increases in budget deficits after 1980 have led to a change in the dimensions of financing methods used to offset deficits. The preference for these financing methods is determined by the economic, social and political conditions of the country at that moment. The transformation of debt into a tool of frequent referral finance together with the globalization process, has made domestic and foreign borrowing choices, especially in developing countries, one of the most important elements of debt management. During the 1990s, public sector financing deficits have risen dramatically, a permanent improvement hasn't been observed in public fiscal balances. Following the 2000 and 2001 crises, the Strong Economy Transition Program was implemented and the primary surplus was regarded as the main fiscal discipline provider. In parallel with the program emphasizing structural measures, some other measures were taken to ensure fiscal discipline, including the Public Financial Management Control Law No. 5018 adopted in 2003, as well as legal and institutional reforms. During the 1990s, borrowing policy, which is predominantly domestic borrowing, has shifted to private financing from the private sector and private sector channels, especially since the mid- 2000s. In the study, the development of public finance balances in 1990-2015 and the effect of borrowing policies on public finance balances were examined. The relationship between public deficits and internal and external borrowing was analyzed by Granger causality tests and a bi-directional causality relationship was found. When the results of empirical analysis are evaluated; it was understood that the budget revenues affects the external debt stock, the external debt stock causes the expense and domestic debt stock, the expenditure budget is the reason for the budget deficit and that there is a long lasting relationship between all the established dual models. Keywords: Public Financing, Domestic Debt, External Debt, Public Sector Borrowing Requirement.