2011 yılında Suriye'de cereyan eden iç savaş sonrasında Suriyeliler, büyük kitleler halinde diğer ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Uluslararası toplumun mültecilik ve sığınmacılık gibi problemleri çözümlemek için yaptığı pek çok çalışma ve anlaşma bulunmaktadır. Bu anlaşmaların genel çerçevesini temel insan hakları belirlemektedir. Mültecilik veya sığınmacılık durumunda insanların geri gönderilmemesini ve bu insanların can güvenliğinin sağlanmasını temin eden önemli çatı ilkelerden birisi de Geri Göndermeme İlkesidir. Fakat uluslararası sözleşmelerde ve protokollerde yer alan bu ilke karşılığını gerçek hayatta bulamamaktadır. Çoğu ülke Suriyelilerin ülkeye kabul edilmesi konusuna insan haklarından ziyade birer devlet politikası ve mali yük olarak yaklaşmaktadır. Sayılarının milyonlarla ifade edildiği Suriyeliler, yaşanılan olumsuzluklar sebebiyle gitgide çözülemeyen bir düğümün içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada, Suriyeliler için uygun ülkelerin belirlenmesi problemine temel insan hakları çerçevesinde yaklaşılmıştır. Birden fazla kriterin ve alternatifin bulunduğu karar verme problemlerine kolay ve anlaşılır çözümlemeler öneren çok kriterli karar verme yöntemleri, çalışmanın çözüm tekniği olarak belirlenmiştir. 49 ülke ile sınırlanan alternatif ülkeler kümesi; refah seviyesi, kültürel benzerlik gibi farklı kıstasları temsil eden 7 kritere göre değerlendirilmiştir. Kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesinde sübjektif değer yargılarını sisteme katabilen Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile nesnel bir yaklaşımı benimseyen Entropi Yöntemi kullanılmıştır. Analiz aşamasında kullanılan TOPSIS Yöntemi alternatif değerlerinin ideal çözüm noktalarından uzaklığına göre çözümlemeler yaparken, Gri İlişkisel Analiz (GİA) ise gri belirsizlik katsayılarını kullanarak çözümlemeler yapmaktadır. Çalışmanın sonucunda ağırlıklara ve yöntemlere bağlı olarak 4 farklı alternatif ülkeler kümesi belirlenmiştir. Bu kümeler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar sebepleriyle sonuçlar beraber yorumlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme, TOPSIS, Gri İlişki Analizi, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Entropi Yöntemi, Suriye İç Savaşı, Mülteciler.
After the civil war in Syria in 2011, Syrian people had to emigrate to the other countries. International society has so many studies and agreements in order to find a solution to the problem of refugees. The crutial providing people under the state of being refugees to be safe and not to be sent back to their countries is the non-refoulement principle. However, this principle which has a part in the international agreements and protocols can’t be seen in real life. Many countries see hosting Syrian people as a state policy and financial burden rather than human rights. Millions of Syrians are in desperate straits due to these negative experiences. In this study the problem of determining the most suitable country for Syrian people has been approached within the scope of fundamental human rights. Multicriteria decision making method has been chosen as a solution technique among many criteria and alternatives. The group of alternatives countries limited to 49 countries have been evaluated according to 7 criteria which include prosperity, cultural similarity etc. In determining criteria, AHP which can include subjective value judgement and Entropy Method which adopts objective approach have been used. While TOPSIS method makes analysis according to distance of alternative values the analysis point, GRA makes analysis using grey obscurity factor. As a result of the study, 4 different alternative countries’ groups have been determined depending on the weight and methods, similarities and differences between these groups have been tried to be interpreted with their reasons and results. Keywords: Multi-criteria Decision Making, TOPSIS, Grey Relational Analysis, Analytic Hierarchy Process, Entropi, Arab Spring, Syrian Civil War, Refugees.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
2011 yılında Suriye'de cereyan eden iç savaş sonrasında Suriyeliler, büyük kitleler halinde diğer ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Uluslararası toplumun mültecilik ve sığınmacılık gibi problemleri çözümlemek için yaptığı pek çok çalışma ve anlaşma bulunmaktadır. Bu anlaşmaların genel çerçevesini temel insan hakları belirlemektedir. Mültecilik veya sığınmacılık durumunda insanların geri gönderilmemesini ve bu insanların can güvenliğinin sağlanmasını temin eden önemli çatı ilkelerden birisi de Geri Göndermeme İlkesidir. Fakat uluslararası sözleşmelerde ve protokollerde yer alan bu ilke karşılığını gerçek hayatta bulamamaktadır. Çoğu ülke Suriyelilerin ülkeye kabul edilmesi konusuna insan haklarından ziyade birer devlet politikası ve mali yük olarak yaklaşmaktadır. Sayılarının milyonlarla ifade edildiği Suriyeliler, yaşanılan olumsuzluklar sebebiyle gitgide çözülemeyen bir düğümün içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada, Suriyeliler için uygun ülkelerin belirlenmesi problemine temel insan hakları çerçevesinde yaklaşılmıştır. Birden fazla kriterin ve alternatifin bulunduğu karar verme problemlerine kolay ve anlaşılır çözümlemeler öneren çok kriterli karar verme yöntemleri, çalışmanın çözüm tekniği olarak belirlenmiştir. 49 ülke ile sınırlanan alternatif ülkeler kümesi; refah seviyesi, kültürel benzerlik gibi farklı kıstasları temsil eden 7 kritere göre değerlendirilmiştir. Kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesinde sübjektif değer yargılarını sisteme katabilen Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile nesnel bir yaklaşımı benimseyen Entropi Yöntemi kullanılmıştır. Analiz aşamasında kullanılan TOPSIS Yöntemi alternatif değerlerinin ideal çözüm noktalarından uzaklığına göre çözümlemeler yaparken, Gri İlişkisel Analiz (GİA) ise gri belirsizlik katsayılarını kullanarak çözümlemeler yapmaktadır. Çalışmanın sonucunda ağırlıklara ve yöntemlere bağlı olarak 4 farklı alternatif ülkeler kümesi belirlenmiştir. Bu kümeler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar sebepleriyle sonuçlar beraber yorumlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme, TOPSIS, Gri İlişki Analizi, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Entropi Yöntemi, Suriye İç Savaşı, Mülteciler.
After the civil war in Syria in 2011, Syrian people had to emigrate to the other countries. International society has so many studies and agreements in order to find a solution to the problem of refugees. The crutial providing people under the state of being refugees to be safe and not to be sent back to their countries is the non-refoulement principle. However, this principle which has a part in the international agreements and protocols can’t be seen in real life. Many countries see hosting Syrian people as a state policy and financial burden rather than human rights. Millions of Syrians are in desperate straits due to these negative experiences. In this study the problem of determining the most suitable country for Syrian people has been approached within the scope of fundamental human rights. Multicriteria decision making method has been chosen as a solution technique among many criteria and alternatives. The group of alternatives countries limited to 49 countries have been evaluated according to 7 criteria which include prosperity, cultural similarity etc. In determining criteria, AHP which can include subjective value judgement and Entropy Method which adopts objective approach have been used. While TOPSIS method makes analysis according to distance of alternative values the analysis point, GRA makes analysis using grey obscurity factor. As a result of the study, 4 different alternative countries’ groups have been determined depending on the weight and methods, similarities and differences between these groups have been tried to be interpreted with their reasons and results. Keywords: Multi-criteria Decision Making, TOPSIS, Grey Relational Analysis, Analytic Hierarchy Process, Entropi, Arab Spring, Syrian Civil War, Refugees.