Tezimizin giriş bölümünde lügatlerden ve şer'î kaynaklardan istifade edilerek; iftirâdî fıkha dair lafızlar sözlük ve ıstılah anlamlarıyla ele alındı. İftirâdî fıkıh farklı şekillerde de isimlendirilmektedir. Birinci bölümün ilk kısmında, iftirâdî fıkhın ne zaman başladığı ve hangi merhalelerden geçtiği ele alındı. Kur'ân ve sünnette yer alan iftirâdî örnekler zikredildikten sonra fıkıhçılara göre iftirâdî fıkhın oluşum süreci anlatıldı. İkinci kısmında ise fıkıh kaideleri arasında iftirâdî fıkhın yeri ve önemi üzerinde duruldu. Bunlar dört kısımda ele alınarak iftirâdî fıkhın sedd-i zerâi, sonuçlar, takdir etme ve şeriatın takdir ettikleri ile ilişkisi anlatıldı. İkinci bölümde ise fıkhın hükmü, şartları, günümüz açısından olumlu ve olumsuz yönleri ele alındı. İftirâdî fıkhın hükmü açıklanırken alimlerin görüşleri delilleriyle birlikte zikredildi. Şartları kısmında ise fıkhın şartları ve fıkıhla hangi şartlarda amel edilebileceği zikredildi. Uygulama olarak günümüz açısından olumlu ve olumsuz yönleri üzerinde durulduktan sonra iftirâdî fıkhın ortaya koyduğu müsbet ve menfî neticeleri açıklandı. Üçüncü bölümde sadece Hanefî mezhebine göre iftirâdî fıkıh uygulamalarına yer verildi. Burada örnekler fıkıh bâblarına göre tasnif edildi. Mesela taharetle ilgili konular açıklanırken Kitâbu't-tahâre konusu içerisinde ele alındı. Son bölümde ise; araştırma sonucunda ulaşılan bulgular ve tavsiyeler yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Fıkhu'l-iftirâdî, Farazî fıkıh, Fıkıh kaideleri, Seddi zerâî, Hanefî mezhebi.
In introduction part of the thesis, wordings regarding iftirâdî jurisprudence have been researched by their lexical and technical term meanings with referring to dictionaries and religious/shariah resources. They are other names that are called iftirâdî jurisprudence. In the first section, firstly the beginning and developing process of iftirâdî fiqh have been discussed. After mentioning iftirâdî fiqh examples given in Quran and Sunnah, formation process of iftirâdî fiqh according to fiqh scholars has been discussed. Secondly, significant position of iftirâdî fiqh among the rules of fiqh has been highlighted. This topic inludes: The relationship between the jurisprudence and sadd al-zarâî, and with results, and to the rule of appreciation and turning, and to the rule of legitimate (shariah) estimates. In the second section, the validity and terms of iftirâdî fiqh, its positive and negative aspects from today's perspective have been elaborated. While explaining the validity of iftirâdî fiqh, arguments of scholars have been mentioned with their evidences. In terms part, terms of fiqh and the conditions in which the one can practice with fiqh have been discussed. After touching upon the positive and negative sides of iftirâdî fiqh with regards to its application or practice today, the positive and negative results of iftirâdî fiqh have been explained. In the third section, iftirâdî fiqh practices of Hanafî school have been discussed. Given examples of these practices have been classified according to fiqh babs/sections. For instance, while explaining the issues regarding purity, the topic has been handled within Kitâbu't-tahâre. The last section of thesis includes the results of study and advices for further studies on the subject. Keywords: iftirâdî fiqh, Hanafî school, Principles of Fiqh, the jurisprudence, sadd al-zarâî.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
Tezimizin giriş bölümünde lügatlerden ve şer'î kaynaklardan istifade edilerek; iftirâdî fıkha dair lafızlar sözlük ve ıstılah anlamlarıyla ele alındı. İftirâdî fıkıh farklı şekillerde de isimlendirilmektedir. Birinci bölümün ilk kısmında, iftirâdî fıkhın ne zaman başladığı ve hangi merhalelerden geçtiği ele alındı. Kur'ân ve sünnette yer alan iftirâdî örnekler zikredildikten sonra fıkıhçılara göre iftirâdî fıkhın oluşum süreci anlatıldı. İkinci kısmında ise fıkıh kaideleri arasında iftirâdî fıkhın yeri ve önemi üzerinde duruldu. Bunlar dört kısımda ele alınarak iftirâdî fıkhın sedd-i zerâi, sonuçlar, takdir etme ve şeriatın takdir ettikleri ile ilişkisi anlatıldı. İkinci bölümde ise fıkhın hükmü, şartları, günümüz açısından olumlu ve olumsuz yönleri ele alındı. İftirâdî fıkhın hükmü açıklanırken alimlerin görüşleri delilleriyle birlikte zikredildi. Şartları kısmında ise fıkhın şartları ve fıkıhla hangi şartlarda amel edilebileceği zikredildi. Uygulama olarak günümüz açısından olumlu ve olumsuz yönleri üzerinde durulduktan sonra iftirâdî fıkhın ortaya koyduğu müsbet ve menfî neticeleri açıklandı. Üçüncü bölümde sadece Hanefî mezhebine göre iftirâdî fıkıh uygulamalarına yer verildi. Burada örnekler fıkıh bâblarına göre tasnif edildi. Mesela taharetle ilgili konular açıklanırken Kitâbu't-tahâre konusu içerisinde ele alındı. Son bölümde ise; araştırma sonucunda ulaşılan bulgular ve tavsiyeler yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Fıkhu'l-iftirâdî, Farazî fıkıh, Fıkıh kaideleri, Seddi zerâî, Hanefî mezhebi.
In introduction part of the thesis, wordings regarding iftirâdî jurisprudence have been researched by their lexical and technical term meanings with referring to dictionaries and religious/shariah resources. They are other names that are called iftirâdî jurisprudence. In the first section, firstly the beginning and developing process of iftirâdî fiqh have been discussed. After mentioning iftirâdî fiqh examples given in Quran and Sunnah, formation process of iftirâdî fiqh according to fiqh scholars has been discussed. Secondly, significant position of iftirâdî fiqh among the rules of fiqh has been highlighted. This topic inludes: The relationship between the jurisprudence and sadd al-zarâî, and with results, and to the rule of appreciation and turning, and to the rule of legitimate (shariah) estimates. In the second section, the validity and terms of iftirâdî fiqh, its positive and negative aspects from today's perspective have been elaborated. While explaining the validity of iftirâdî fiqh, arguments of scholars have been mentioned with their evidences. In terms part, terms of fiqh and the conditions in which the one can practice with fiqh have been discussed. After touching upon the positive and negative sides of iftirâdî fiqh with regards to its application or practice today, the positive and negative results of iftirâdî fiqh have been explained. In the third section, iftirâdî fiqh practices of Hanafî school have been discussed. Given examples of these practices have been classified according to fiqh babs/sections. For instance, while explaining the issues regarding purity, the topic has been handled within Kitâbu't-tahâre. The last section of thesis includes the results of study and advices for further studies on the subject. Keywords: iftirâdî fiqh, Hanafî school, Principles of Fiqh, the jurisprudence, sadd al-zarâî.