Günlük yaşamda çok sayıda cümle kurar ve işitiriz, bunlardan bazıları bir süre sonra unutulurken diğerleri uzun süre hatırlanır. Dil, olağan ya da olağandışı olabilir ve anlam dönüşüm kalıplarında bir yaratım barındırır. Bunun sonucunda da sadece onlardan yararlanmakla kalmaz aynı zamanda da onların hafızasında uzun bir süre kalır. Varolan kelimeler Kaynağın belirli özelliklerine göre hedefleri kategorize ederek varolan kelimelere yeni anlamlar kazandırma özelliğiyle metafor, anlamın kaynaklarından biridir. Sınıflandırma insanların anlamı kolaylaştırmak için dünyadaki şeyleri sınıflandırabileceği araçlardan bir tanesidir. Bu çalışma, hayatımızdaki farklı alanlarında metaforun nasıl dilin yalnızca bir iletişim aracı olarak değil aynı zamanda dünyadaki şeyleri sınıflandırmada da kullanılacağı yaratıcı bir etken olacağını göstermektedir. Bu çalışma, hastalık, din, ve ekonomi olmak üzere üç ana alanda mevcut hedeflerdeki varolmayan anlamları bulmada metafor kaynaklarını kullanma yeteneği ve yaratıcılığını göstermek için 291 metafor üzerinde Class-Inclusion teorisini uygulamıştır. Aynı zamanda çalışma, bahsedilen üç konuyu kullanarak konuşanların/yazarların fikirlerini nasıl ifade ettiklerini de göstermektedir. Bulgulardan bir tanesi hastalık terimini hedef olarak kullanan metaforların hastalarda hastalığın kötü etkisini azaltma işlevi gördüğünü göstermektedir ve eşzamanlı olarak hasta insanların hastalığı hayatta pozitif bir olgu olarak kabul etmesine hazırlar. Öte yandan, hastalık terimini kaynak olarak kullanan metaforlar tasvir ettikleri hedeflerin olumsuz bir resmini yansıtırlar. Böyle bir çalışmanın amacı metaforlardaki hedef ve kaynak arasındaki ilişkinin doğasını ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler: Sınıflandırma, Class-inclusion teorisi, yaratıcılık, metafor, anlam.
In everyday life, we utter and hear a lot of sentences, some of which are forgotten after a while, but others are fixed and remembered for a long time. Language can be ordinary or unordinary and involves a creation in the patterns of meaning modification which, in turn, not only enjoy others but also stay at their minds for a long time. Metaphor with its ability in allocating new meanings to existing words by categorizing the targets according to selected features of the source is one of the resources of meaning. Categorization is one of the means by which human beings can classify things in the world for the purpose of facilitating their meaning. This study aims to show how metaphor in different fields of our life becomes a creative factor in using language as not only a means of communication but also a means to categorize things in the world. The study applies the Class-Inclusion Theory on 291 metaphors to demonstrate the ability and the creativity in using the sources of metaphors in finding un-existing meanings for existing targets in three main topics; illness, religion, and economy, and to demonstrate how speakers/writers express their ideas about different subjects in life by using these three topics. One of the findings shows that the metaphors which use the term illness as a target have the function of reducing the bad effect of illness to the patients and, concurrently, they prepare ill people to accept illness as something positive in life, while the metaphors which use the term illness as a source reflects a negative picture of the targets that they depict. The aim of such kind of study is to show the nature of the relationship between the target and the source in metaphors.
Keywords: Categorization, Class-inclusion theory, Creativity, Metaphor, Meaning.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
Günlük yaşamda çok sayıda cümle kurar ve işitiriz, bunlardan bazıları bir süre sonra unutulurken diğerleri uzun süre hatırlanır. Dil, olağan ya da olağandışı olabilir ve anlam dönüşüm kalıplarında bir yaratım barındırır. Bunun sonucunda da sadece onlardan yararlanmakla kalmaz aynı zamanda da onların hafızasında uzun bir süre kalır. Varolan kelimeler Kaynağın belirli özelliklerine göre hedefleri kategorize ederek varolan kelimelere yeni anlamlar kazandırma özelliğiyle metafor, anlamın kaynaklarından biridir. Sınıflandırma insanların anlamı kolaylaştırmak için dünyadaki şeyleri sınıflandırabileceği araçlardan bir tanesidir. Bu çalışma, hayatımızdaki farklı alanlarında metaforun nasıl dilin yalnızca bir iletişim aracı olarak değil aynı zamanda dünyadaki şeyleri sınıflandırmada da kullanılacağı yaratıcı bir etken olacağını göstermektedir. Bu çalışma, hastalık, din, ve ekonomi olmak üzere üç ana alanda mevcut hedeflerdeki varolmayan anlamları bulmada metafor kaynaklarını kullanma yeteneği ve yaratıcılığını göstermek için 291 metafor üzerinde Class-Inclusion teorisini uygulamıştır. Aynı zamanda çalışma, bahsedilen üç konuyu kullanarak konuşanların/yazarların fikirlerini nasıl ifade ettiklerini de göstermektedir. Bulgulardan bir tanesi hastalık terimini hedef olarak kullanan metaforların hastalarda hastalığın kötü etkisini azaltma işlevi gördüğünü göstermektedir ve eşzamanlı olarak hasta insanların hastalığı hayatta pozitif bir olgu olarak kabul etmesine hazırlar. Öte yandan, hastalık terimini kaynak olarak kullanan metaforlar tasvir ettikleri hedeflerin olumsuz bir resmini yansıtırlar. Böyle bir çalışmanın amacı metaforlardaki hedef ve kaynak arasındaki ilişkinin doğasını ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler: Sınıflandırma, Class-inclusion teorisi, yaratıcılık, metafor, anlam.
In everyday life, we utter and hear a lot of sentences, some of which are forgotten after a while, but others are fixed and remembered for a long time. Language can be ordinary or unordinary and involves a creation in the patterns of meaning modification which, in turn, not only enjoy others but also stay at their minds for a long time. Metaphor with its ability in allocating new meanings to existing words by categorizing the targets according to selected features of the source is one of the resources of meaning. Categorization is one of the means by which human beings can classify things in the world for the purpose of facilitating their meaning. This study aims to show how metaphor in different fields of our life becomes a creative factor in using language as not only a means of communication but also a means to categorize things in the world. The study applies the Class-Inclusion Theory on 291 metaphors to demonstrate the ability and the creativity in using the sources of metaphors in finding un-existing meanings for existing targets in three main topics; illness, religion, and economy, and to demonstrate how speakers/writers express their ideas about different subjects in life by using these three topics. One of the findings shows that the metaphors which use the term illness as a target have the function of reducing the bad effect of illness to the patients and, concurrently, they prepare ill people to accept illness as something positive in life, while the metaphors which use the term illness as a source reflects a negative picture of the targets that they depict. The aim of such kind of study is to show the nature of the relationship between the target and the source in metaphors.
Keywords: Categorization, Class-inclusion theory, Creativity, Metaphor, Meaning.