Bu çalışmada Atatürk döneminin birinci bölümü olan liberal ekonomi dönemi ele alınmış, 1923-1930 yılları arasındaki ekonomik gelişmeler incelenmiştir. Ekonomisi çökmüş bir ülkeden nasıl yeni bir ekonomi yaratıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Devleti yöneten Kemalist kadroların ekonomi alanındaki en temel hedefleri milli bir ekonomi yaratmaktır. Yabancı düşmanlığı güdülmeden ama yabancılara imtiyazlar da tanınmadan atılan milli ekonomik hamleler kısmen başarıya ulaşmıştır. Hükümetler bu dönemde yerli sermayeye büyük mali destek ve teşvikler vermişlerdir. Yine bu dönemde zayıf olan sanayinin yabancıların ve azınlıkların elinde olması milli ekonominin önündeki engel olarak karşımıza çıkmıştır. Güçlü bir sermaye sınıfının ortaya çıkmamış olması da büyük sanayi atılımının gerçekleştirilememesine neden olmuştur. Milli burjuva yaratma çabası da tam anlamıyla başarılı olmamıştır. Bu dönem sonunda ise ekonomide çok büyük bir ilerleme kaydedildiği görülmemiştir ancak bu dönem ekonomide yeniden inşa dönemidir. Yani ekonomik atılımların yapılması için alt yapı çalışmaları yapılmış, uluslararası alanda itibar kazanılmıştır. Yarı sömürge ve enkaz halindeki bir ekonomiden devletin kuran Kemalist kadroların azmi ve çabası ile 1930'lu yıllar açısından umut veren bir ekonomik tablo yaratılmıştır. Anahtar Kelimeler: Atatürk, Liberalizm, Cumhuriyet, Ekonomi.
In this study, the first part of Ataturk’s period, liberal economy period is discussed and the economic developments between 1923-1930 are analyzed. It is tried to tell that how a new economy is derived from a state of which economy is collapsed. The main aim of the Kemalist administrative group is to create a national economy. The economic moves were partially succeed. The economic moves were not xenophobic, but they did not grant any privileges to the foreigners, as well. In this period, governments gave a great economic support and reinforcement to national capital. Again, in this period national capital faced to an obstacle, because the industry was in the hands of minorities and foreigners. The lack of a powerful industrial class caused the failure of execution of great economic spurt. The attempts to form a national bourgeois class were not totally successful, as well. By the end of this period, a great economic growth wasn't seen; however, this period was a revival in economy. So, a substructure was prepared to make an economic spurt and also an international reputation was established. With the determination and efforts of the Kemalist groups, a promising economic table was emerged from wrecked and semi-colonized economy. Keywords: Atatürk, Liberalism, Republic, Economy.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, 2017.
Kaynakça var.
Bu çalışmada Atatürk döneminin birinci bölümü olan liberal ekonomi dönemi ele alınmış, 1923-1930 yılları arasındaki ekonomik gelişmeler incelenmiştir. Ekonomisi çökmüş bir ülkeden nasıl yeni bir ekonomi yaratıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Devleti yöneten Kemalist kadroların ekonomi alanındaki en temel hedefleri milli bir ekonomi yaratmaktır. Yabancı düşmanlığı güdülmeden ama yabancılara imtiyazlar da tanınmadan atılan milli ekonomik hamleler kısmen başarıya ulaşmıştır. Hükümetler bu dönemde yerli sermayeye büyük mali destek ve teşvikler vermişlerdir. Yine bu dönemde zayıf olan sanayinin yabancıların ve azınlıkların elinde olması milli ekonominin önündeki engel olarak karşımıza çıkmıştır. Güçlü bir sermaye sınıfının ortaya çıkmamış olması da büyük sanayi atılımının gerçekleştirilememesine neden olmuştur. Milli burjuva yaratma çabası da tam anlamıyla başarılı olmamıştır. Bu dönem sonunda ise ekonomide çok büyük bir ilerleme kaydedildiği görülmemiştir ancak bu dönem ekonomide yeniden inşa dönemidir. Yani ekonomik atılımların yapılması için alt yapı çalışmaları yapılmış, uluslararası alanda itibar kazanılmıştır. Yarı sömürge ve enkaz halindeki bir ekonomiden devletin kuran Kemalist kadroların azmi ve çabası ile 1930'lu yıllar açısından umut veren bir ekonomik tablo yaratılmıştır. Anahtar Kelimeler: Atatürk, Liberalizm, Cumhuriyet, Ekonomi.
In this study, the first part of Ataturk’s period, liberal economy period is discussed and the economic developments between 1923-1930 are analyzed. It is tried to tell that how a new economy is derived from a state of which economy is collapsed. The main aim of the Kemalist administrative group is to create a national economy. The economic moves were partially succeed. The economic moves were not xenophobic, but they did not grant any privileges to the foreigners, as well. In this period, governments gave a great economic support and reinforcement to national capital. Again, in this period national capital faced to an obstacle, because the industry was in the hands of minorities and foreigners. The lack of a powerful industrial class caused the failure of execution of great economic spurt. The attempts to form a national bourgeois class were not totally successful, as well. By the end of this period, a great economic growth wasn't seen; however, this period was a revival in economy. So, a substructure was prepared to make an economic spurt and also an international reputation was established. With the determination and efforts of the Kemalist groups, a promising economic table was emerged from wrecked and semi-colonized economy. Keywords: Atatürk, Liberalism, Republic, Economy.