Vergiler devletlerin varlıklarını sürdürebilmeleri için en önemli gelir kaynağı olmakla birlikte devlet ile birey arasında kurulan ilişkinin en önemli bağlarından biridir. Kurulan ilişkinin sağlıklı bir şekilde yürümesi her şeyden önce bireylerin ödedikleri vergide kendilerine adil davranıldığını hissetmelerine bağlıdır. Vergi yükünün bireyler arasında eşit bir şekilde dağıtılması bireylerin ödeme güçlerinin dikkate alınmasıyla yakından ilgilidir. Literatürde bireylerin vergi ödeme gücüne ulaşılabilmesi için vergilemede artan oranlı tarife, en az geçim indirimi, ayırma ilkesi ve istisna ve muafiyetlerin uygulanması genel kabul görmektedir. Bu mekanizmalar en iyi sübjektif karakterli bir vergi olan gelir vergisinde uygulama imkanı bulmaktadır. Ancak bu mekanizmaların yeterince uygulanmaması vergi adaletini sağlaması gereken gelir vergisinin bu fonksiyonundan uzaklaşmasına neden olabilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda bu mekanizmaların hepsi uygulandığı halde literatürde vergi adaleti ile ilgili yapılan çalışmaların ortak sonucu olarak vergi adaletinin olmadığı sonucu çıkmaktadır. Yapılan çalışmada mevcut vergi sisteminde adalet unsurunun ikinci plana atıldığı ve gelir vergisinin vergi adaletini sağlaması bir yana adaletsizliğe yol açan bir vergi haline geldiği sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Vergi, vergi adaleti, gelir vergisi, gelir vergisi unsurları.
Taxes are the most important source of income for states to survive, and they are one of the most important links between the state and the individual. A healthy establishment of the relationship depends, first of all, on the fact that the individuals feel they are treated fairly with the tax they pay. The equitable distribution of tax burden among individuals is closely related to taking account individuals' ability to pay. In literature, it is generally accepted that prograsive taxation, minimum living allowance, discrimination principle and application of tax exception and exemptions are generally accepted in order for individuals to be able to reach their ability to pay. These mechanisms have the potential to be applied in income tax, which is a tax of the best subjective character. However, the inadequate implementation of these mechanisms can lead to the departure of this function of income tax, which should provide tax justice. Although all of these mechanisms are applied in the Income Tax Law no. 193, the literature concludes that there is no tax justice as a common result of the studies on tax justice. This study concludes that the existing system of justice in the current tax system has been introduced into the second plan and the income tax has become a tax that leads to injustice and it is far from providing justice to the tax. Keywords: Tax, tax justice, income tax, income tax elements.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, 2018.
Kaynakça var.
Vergiler devletlerin varlıklarını sürdürebilmeleri için en önemli gelir kaynağı olmakla birlikte devlet ile birey arasında kurulan ilişkinin en önemli bağlarından biridir. Kurulan ilişkinin sağlıklı bir şekilde yürümesi her şeyden önce bireylerin ödedikleri vergide kendilerine adil davranıldığını hissetmelerine bağlıdır. Vergi yükünün bireyler arasında eşit bir şekilde dağıtılması bireylerin ödeme güçlerinin dikkate alınmasıyla yakından ilgilidir. Literatürde bireylerin vergi ödeme gücüne ulaşılabilmesi için vergilemede artan oranlı tarife, en az geçim indirimi, ayırma ilkesi ve istisna ve muafiyetlerin uygulanması genel kabul görmektedir. Bu mekanizmalar en iyi sübjektif karakterli bir vergi olan gelir vergisinde uygulama imkanı bulmaktadır. Ancak bu mekanizmaların yeterince uygulanmaması vergi adaletini sağlaması gereken gelir vergisinin bu fonksiyonundan uzaklaşmasına neden olabilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda bu mekanizmaların hepsi uygulandığı halde literatürde vergi adaleti ile ilgili yapılan çalışmaların ortak sonucu olarak vergi adaletinin olmadığı sonucu çıkmaktadır. Yapılan çalışmada mevcut vergi sisteminde adalet unsurunun ikinci plana atıldığı ve gelir vergisinin vergi adaletini sağlaması bir yana adaletsizliğe yol açan bir vergi haline geldiği sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Vergi, vergi adaleti, gelir vergisi, gelir vergisi unsurları.
Taxes are the most important source of income for states to survive, and they are one of the most important links between the state and the individual. A healthy establishment of the relationship depends, first of all, on the fact that the individuals feel they are treated fairly with the tax they pay. The equitable distribution of tax burden among individuals is closely related to taking account individuals' ability to pay. In literature, it is generally accepted that prograsive taxation, minimum living allowance, discrimination principle and application of tax exception and exemptions are generally accepted in order for individuals to be able to reach their ability to pay. These mechanisms have the potential to be applied in income tax, which is a tax of the best subjective character. However, the inadequate implementation of these mechanisms can lead to the departure of this function of income tax, which should provide tax justice. Although all of these mechanisms are applied in the Income Tax Law no. 193, the literature concludes that there is no tax justice as a common result of the studies on tax justice. This study concludes that the existing system of justice in the current tax system has been introduced into the second plan and the income tax has become a tax that leads to injustice and it is far from providing justice to the tax. Keywords: Tax, tax justice, income tax, income tax elements.