Bu çalışmanın amacı anlam ile gramatik işlevler arasındaki ilişkinin boyutlarını cümle düzeyinde ortaya koymak ve işlevsel anlam-cümle anlamı ilişkisinin gramatik bir analizini yapmaktır. Çalışmada nahiv ilminin anlamın üretilmesi ve yorumlanması süreçlerinde üstlendiği rol araştırılmış, gramatik kurala ilişkin anlamdan bağımsız bir gerçeklik alanının varlığı tartışılmış ve dilsel metnin metnin kendisi ile yorumlanma imkânı değerlendirilmiştir. Konuyu dilbilimsel sınırlar içinde ve betimlemeli yaklaşımla ele alan çalışmada gramatik işlevlerin cümle anlamı üzerindeki etkisi ses, biçim ve sözdizimi düzeylerinde ortaya konulmakta; anlamın gramatik işlevler üzerindeki etkisi sözlüksel anlam ve bağlamsal anlam düzeylerinde ele alınmaktadır. Anahtar kelimeler: Lafız, Anlam, Dilbilimsel Analiz Düzeyleri, İşlevsel Anlam, Gramatik İşlev.
The aim of this study is to set forth the dimensions of the relation between meaning and grammatical functions in sentence level and to make a grammatical analysis of the functional meaning-sentence meaning relation. This way, the role al-nahw discipline undertook in the generation and interpretation of meaning shall be looked into, existence of an actualness zone independent from meaning regarding the grammatical rule shall be discussed and the possibility of interpreting lingual text by the text itself shall be assessed. In the study that deal with the subject within the linguistic borders and with a descriptive approach, the effect of grammatical functions on the sentence meaning are revealed in sound, form and syntax levels; the effect of meaning on grammatical functions are discussed in lexical meaning and contextual meaning levels. Keywords: Lafz, Meaning, Levels of Linguistic Analysis, Functional Meaning, Grammatical Function.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2018.
Kaynakça var.
Bu çalışmanın amacı anlam ile gramatik işlevler arasındaki ilişkinin boyutlarını cümle düzeyinde ortaya koymak ve işlevsel anlam-cümle anlamı ilişkisinin gramatik bir analizini yapmaktır. Çalışmada nahiv ilminin anlamın üretilmesi ve yorumlanması süreçlerinde üstlendiği rol araştırılmış, gramatik kurala ilişkin anlamdan bağımsız bir gerçeklik alanının varlığı tartışılmış ve dilsel metnin metnin kendisi ile yorumlanma imkânı değerlendirilmiştir. Konuyu dilbilimsel sınırlar içinde ve betimlemeli yaklaşımla ele alan çalışmada gramatik işlevlerin cümle anlamı üzerindeki etkisi ses, biçim ve sözdizimi düzeylerinde ortaya konulmakta; anlamın gramatik işlevler üzerindeki etkisi sözlüksel anlam ve bağlamsal anlam düzeylerinde ele alınmaktadır. Anahtar kelimeler: Lafız, Anlam, Dilbilimsel Analiz Düzeyleri, İşlevsel Anlam, Gramatik İşlev.
The aim of this study is to set forth the dimensions of the relation between meaning and grammatical functions in sentence level and to make a grammatical analysis of the functional meaning-sentence meaning relation. This way, the role al-nahw discipline undertook in the generation and interpretation of meaning shall be looked into, existence of an actualness zone independent from meaning regarding the grammatical rule shall be discussed and the possibility of interpreting lingual text by the text itself shall be assessed. In the study that deal with the subject within the linguistic borders and with a descriptive approach, the effect of grammatical functions on the sentence meaning are revealed in sound, form and syntax levels; the effect of meaning on grammatical functions are discussed in lexical meaning and contextual meaning levels. Keywords: Lafz, Meaning, Levels of Linguistic Analysis, Functional Meaning, Grammatical Function.