Çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da yer alan imalat sanayi işletmelerinin stratejik maliyet yönetimi uygulamalarının değerlendirilmesi ve bu uygulamalarla işletmelerin performans boyutları arasındaki ilişkinin analiz edilmesidir. Bu tez kapsamında işletme performansı, Robert S. Kaplan ve David P. Norton tarafından geliştirilen dengeli sonuç kartı performans ölçüm yönteminde yer alan performans boyutları üzerinden değerlendirilmiştir. Bu performans boyutları; finansal, müşteri, işletme içi işlemler ve öğrenme-gelişme boyutlarından oluşmaktadır. İşletmelerin uyguladıkları stratejik maliyet yönetimi yaklaşımlarının, performansın bu dört boyutunu hangi yönde etkilediği araştırılmış ve stratejik maliyet yönetimi yaklaşımları ile performans boyutları arasında nasıl bir ilişki olduğu ortaya çıkarılmıştır. BİST'te yer alan 181 imalat sanayi işletmesinin stratejik maliyet yönetimi uygulamalarını analiz etmek için, herbir işletmede 4 yöneticiye anket uygulanmıştır. Verilerin analizi için, SPSS paket programında koreleasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Tez çalışmasında elde edilen veriler hem Borsa İstanbul'da yer alan imalat sanayi işletmelerinin stratejik maliyet yönetimi sistemlerinin değerlendirilmesi hem de stratejik maliyet yönetimi uygulamalarıyla işletme performansı arasındaki ilişkinin ortaya koyulması açısından literatüre katkı sağlayacaktır. Ayrıca işletme yöneticilerinin ileriye dönük stratejik kararlar almasına, işletmelerin genel stratejilerine uygun stratejik maliyetleme yaklaşımını seçmelerine yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Stratejik Maliyet Yönetimi, İşletme Performansı, Dengeli Sonuç Kartı, İmalat Sanayii İşletmeleri.
The aim of this study is the evaluation of strategic cost management practices of manufacturing companies located in Istanbul Stock Exchange and is to analyze the relationship between these practices and performance dimensions of businesses. In this study, firm performance was evaluated by performance dimensions located in Balance Scorecard performance measurement method developed by Robert S. Kaplan ve David P. Norton. These performance dimension are financial, customer, internal business processes and learning-growth. It has been found out that in which direction strategic cost management approaches of the business affect the performance's these four dimensions and what kind of relationship exists between strategic cost management approaches and performance dimensions. In order to analyze the strategic cost management practices of 181 manufacturing industry operations in BİST, 4 managerial questionnaires were applied to each operation. For the analysis of the data, corelation analysis and multiple regression analysis methods were used in SPSS package program. This study will contribute to the literature both in terms of the evaluation of strategic cost management systems of manufacturing businesses located in İstanbul Stock Exchange and its revealing the relationship between strategic cost management practices and firm performance. Besides, it will help business managers make prudential strategic decisions and choose an appropriate strategic costing approach for the overall strategies of the businesses. Keywords: Strategic Cost Management, Firm Performance, Balance Scorecard, Manufacturing Companies.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, 2018.
Kaynakça var.
Çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da yer alan imalat sanayi işletmelerinin stratejik maliyet yönetimi uygulamalarının değerlendirilmesi ve bu uygulamalarla işletmelerin performans boyutları arasındaki ilişkinin analiz edilmesidir. Bu tez kapsamında işletme performansı, Robert S. Kaplan ve David P. Norton tarafından geliştirilen dengeli sonuç kartı performans ölçüm yönteminde yer alan performans boyutları üzerinden değerlendirilmiştir. Bu performans boyutları; finansal, müşteri, işletme içi işlemler ve öğrenme-gelişme boyutlarından oluşmaktadır. İşletmelerin uyguladıkları stratejik maliyet yönetimi yaklaşımlarının, performansın bu dört boyutunu hangi yönde etkilediği araştırılmış ve stratejik maliyet yönetimi yaklaşımları ile performans boyutları arasında nasıl bir ilişki olduğu ortaya çıkarılmıştır. BİST'te yer alan 181 imalat sanayi işletmesinin stratejik maliyet yönetimi uygulamalarını analiz etmek için, herbir işletmede 4 yöneticiye anket uygulanmıştır. Verilerin analizi için, SPSS paket programında koreleasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Tez çalışmasında elde edilen veriler hem Borsa İstanbul'da yer alan imalat sanayi işletmelerinin stratejik maliyet yönetimi sistemlerinin değerlendirilmesi hem de stratejik maliyet yönetimi uygulamalarıyla işletme performansı arasındaki ilişkinin ortaya koyulması açısından literatüre katkı sağlayacaktır. Ayrıca işletme yöneticilerinin ileriye dönük stratejik kararlar almasına, işletmelerin genel stratejilerine uygun stratejik maliyetleme yaklaşımını seçmelerine yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Stratejik Maliyet Yönetimi, İşletme Performansı, Dengeli Sonuç Kartı, İmalat Sanayii İşletmeleri.
The aim of this study is the evaluation of strategic cost management practices of manufacturing companies located in Istanbul Stock Exchange and is to analyze the relationship between these practices and performance dimensions of businesses. In this study, firm performance was evaluated by performance dimensions located in Balance Scorecard performance measurement method developed by Robert S. Kaplan ve David P. Norton. These performance dimension are financial, customer, internal business processes and learning-growth. It has been found out that in which direction strategic cost management approaches of the business affect the performance's these four dimensions and what kind of relationship exists between strategic cost management approaches and performance dimensions. In order to analyze the strategic cost management practices of 181 manufacturing industry operations in BİST, 4 managerial questionnaires were applied to each operation. For the analysis of the data, corelation analysis and multiple regression analysis methods were used in SPSS package program. This study will contribute to the literature both in terms of the evaluation of strategic cost management systems of manufacturing businesses located in İstanbul Stock Exchange and its revealing the relationship between strategic cost management practices and firm performance. Besides, it will help business managers make prudential strategic decisions and choose an appropriate strategic costing approach for the overall strategies of the businesses. Keywords: Strategic Cost Management, Firm Performance, Balance Scorecard, Manufacturing Companies.