Trakit volkanik kökenli bir kayaçtır. Günümüzde andezit ve riyolit diye adlandırılan kayalar geçmişte trakit olarak isimlendirilmiştir. Trakit bol olmasına rağmen az bilinmektedir. İnce taneli ve genelde gri, beyaz, pembe, sarımsı ve açık tonlarda görülmektedir. Kaba bir yüzeye sahip, volkanik kayalar arasında bulunan feldspatça zengin kayaç türüdür. Ülkemizde, doğal yapı malzemeleri, ekonomik olması ve kolay elde edilmelerinden dolayı inşaat sektöründe (kaplamalarda, duvarlarda, kaldırımlarda, döşemelerde vb.) değişik amaçlarla kullanılmaktadır. Trakit çok eski dönemlerden bu yana dini mimaride, mezar taşlarında, inşaat ve çevre düzenlemelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde trakit jeolojik ismiyle bilinmesinin haricinde yöresel isimlerle farklı şekillerde adlandırılmıştır. Isparta bölgesinde volkanik oluşumlardan dolayı oluşan doğal taşlar bulunmaktadır. Oluşan doğal taşlar çok safhalı bir patlama ve püskürmeyle gelişmiştir. Aynı volkanizmaya bağlı farklı mineraloji doku ve renkte volkanik kayaç toplulukları ile kayaçlar oluşmuştur. Bu bölgede trakit- traki-andezit ve andezit oluşumları yoğun görülmektedir. Isparta çevresinde bulunan trakitler ve traki-andezitler yöre halkı tarafından yüzyıllardır yapıtaşı olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda, kaliteli hammadde rezervlerinin hızla tükenmekte olması geleneksel seramik üretimine yönelik olarak; ekonomik, sanatsal ve çevresel faktörlerin dikkate alındığı alternatif hammadde arayışlarını ön plana çıkarmıştır. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yer alan hammadde kaynaklarının seramik çamur, sır ve astar gibi farklı bünyelerde değerlendirilmesi ile ilgili olarak çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Isparta ili, Gönen ilçesinden temin edilen ve toplam alkali oksit oranı % 11,14 olan trakitin, yarı yaş ve yaş yöntemlerle şekillendirilebilen, 1120, 1160, 1180 oC'ler deki pişirim sonrası açık beyazımsı krem renginden, açık sarı, kum beji, açık kahverengi, terakota ve koyu kızıl kahverengi tonları arasında değişen bünyelerin sonuçları ve sanatsal çalışmalarda kullanabilirliği araştırılmıştır. Birinci bölümde doğal taşlar ve insan başlığı ile doğal taşların insan yaşamında ne kadar önemli olduğu, yaşamda nerelerde kullanıldığı ve tarihi eserlerde doğal taş kullanımı ile bu eserlerin günümüze kadar ulaşabilen örnekleri anlatılmaya çalışılmıştır. Mineraller ve kayaçlar, magmatik kayaçların sınıflandırılması ve örneklemeler görsel bir şekilde aktarılmış, feldspatik minerallerinin oluşumu, jeolojisi, özellikleri, kullanım alanları açıklanmıştır. İkinci bölümde trakitin tanımı ve özellikleri, geçmişten günümüze trakit başlığı ile trakitin kullanım alanları ve bununla ilgili yapılan araştırmalar hakkında bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde trakit katkısı ile oluşturulan reçetelerle bünyeler elde edilmiş ve deneysel çalışmalar, analizler görsellerle desteklenerek aktarılmış ve dördüncü bölümde bu deneysel çalışmalar sonucunda oluşturulan çamurlar ile seramik uygulamalar yapılarak tez oluşturulmuştur. Anahtar kelimeler: Trakit, Doğal Taş, Seramik Bünye, Şekillendirme.
Trachyte is volcanic origin rock. Nowadays called andesite and rhyolite rocks has been named trachyte in the past. Although trachyte is little known it is excessive in the nature. Trachyte is Fine-grained and generally gray, white, pink, yellow and light shades are seen in. Having a rough surface, rocky volcano is located between the feldspar-rich rock types. Natural building materials (covering, walls, paving, flooring, etc.) which are economical and easy to obtain, are used for various purposes in the construction sector in Turkey. Trachytes have been widely used in construction and landscaping in religious architecture, grave stones since ancient times.Trachyte is known as different names in different regions of Turkey. In Isparta region due to volcanic mechanism some natural stones are composed. The natural stones are formed by the explosion and multi-stage erupt. Although the same volcanic mechanism, some rocks have different mineralogy, texture and color. In this region, trachyte-trachy-andesite and andesite formations are very intense. In recent years, high-quality raw material reserves are rapidly being consumed. As a result of this situation for the production of traditional ceramics, economic, artistic and environmental factors are taken into account has highlighted the search for alternative raw materials. In literature, a lot of studies about some raw materials sources in various regions of Turkey which are used as ceramic slip, glazes and engobes have been conducted. Trachyte used in this study obtained from Isparta province, Gonen county, and the total alkali oxide ratio is 11.14. The Trachyte can be formed by wet and semi wet methods, after firing subsequently at 1120, 1160 and 1180 oC, turned into light whitish cream color, light yellow, sand beige, light brown, terracotta and dark red and brown tones. In this study, the outputs from different color ranges obtained from the experiment and the usability of these products were investigated. In the first section with the title of natural stones and man; it is explained that the importance natural stones and where they are used in human life also usage in historical monuments of natural stone with the use of these works survived examples. Minerals and rocks, igneous rocks classification and sampling have been transferred in a visual manner, the formation of feldspathic minerals geology, properties, application areas are described. In the second section the definition and characteristics of trachyte, trachyte usage and related information is given about the research. In the third section structures are obtained with the trachyte contribution with a prescription and experimental studies, supported by visual analysis were explained. In the fourth section thesis has been created as a result of this experimental studies, ceramic applications made with clay. Keywords: Trachyte, Natural stone, Ceramic bodies, Ceramic shaping.
Tez (Sanatta Yeterlik) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, 2014.
Kaynakça var.
Trakit volkanik kökenli bir kayaçtır. Günümüzde andezit ve riyolit diye adlandırılan kayalar geçmişte trakit olarak isimlendirilmiştir. Trakit bol olmasına rağmen az bilinmektedir. İnce taneli ve genelde gri, beyaz, pembe, sarımsı ve açık tonlarda görülmektedir. Kaba bir yüzeye sahip, volkanik kayalar arasında bulunan feldspatça zengin kayaç türüdür. Ülkemizde, doğal yapı malzemeleri, ekonomik olması ve kolay elde edilmelerinden dolayı inşaat sektöründe (kaplamalarda, duvarlarda, kaldırımlarda, döşemelerde vb.) değişik amaçlarla kullanılmaktadır. Trakit çok eski dönemlerden bu yana dini mimaride, mezar taşlarında, inşaat ve çevre düzenlemelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde trakit jeolojik ismiyle bilinmesinin haricinde yöresel isimlerle farklı şekillerde adlandırılmıştır. Isparta bölgesinde volkanik oluşumlardan dolayı oluşan doğal taşlar bulunmaktadır. Oluşan doğal taşlar çok safhalı bir patlama ve püskürmeyle gelişmiştir. Aynı volkanizmaya bağlı farklı mineraloji doku ve renkte volkanik kayaç toplulukları ile kayaçlar oluşmuştur. Bu bölgede trakit- traki-andezit ve andezit oluşumları yoğun görülmektedir. Isparta çevresinde bulunan trakitler ve traki-andezitler yöre halkı tarafından yüzyıllardır yapıtaşı olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda, kaliteli hammadde rezervlerinin hızla tükenmekte olması geleneksel seramik üretimine yönelik olarak; ekonomik, sanatsal ve çevresel faktörlerin dikkate alındığı alternatif hammadde arayışlarını ön plana çıkarmıştır. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yer alan hammadde kaynaklarının seramik çamur, sır ve astar gibi farklı bünyelerde değerlendirilmesi ile ilgili olarak çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Isparta ili, Gönen ilçesinden temin edilen ve toplam alkali oksit oranı % 11,14 olan trakitin, yarı yaş ve yaş yöntemlerle şekillendirilebilen, 1120, 1160, 1180 oC'ler deki pişirim sonrası açık beyazımsı krem renginden, açık sarı, kum beji, açık kahverengi, terakota ve koyu kızıl kahverengi tonları arasında değişen bünyelerin sonuçları ve sanatsal çalışmalarda kullanabilirliği araştırılmıştır. Birinci bölümde doğal taşlar ve insan başlığı ile doğal taşların insan yaşamında ne kadar önemli olduğu, yaşamda nerelerde kullanıldığı ve tarihi eserlerde doğal taş kullanımı ile bu eserlerin günümüze kadar ulaşabilen örnekleri anlatılmaya çalışılmıştır. Mineraller ve kayaçlar, magmatik kayaçların sınıflandırılması ve örneklemeler görsel bir şekilde aktarılmış, feldspatik minerallerinin oluşumu, jeolojisi, özellikleri, kullanım alanları açıklanmıştır. İkinci bölümde trakitin tanımı ve özellikleri, geçmişten günümüze trakit başlığı ile trakitin kullanım alanları ve bununla ilgili yapılan araştırmalar hakkında bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde trakit katkısı ile oluşturulan reçetelerle bünyeler elde edilmiş ve deneysel çalışmalar, analizler görsellerle desteklenerek aktarılmış ve dördüncü bölümde bu deneysel çalışmalar sonucunda oluşturulan çamurlar ile seramik uygulamalar yapılarak tez oluşturulmuştur. Anahtar kelimeler: Trakit, Doğal Taş, Seramik Bünye, Şekillendirme.
Trachyte is volcanic origin rock. Nowadays called andesite and rhyolite rocks has been named trachyte in the past. Although trachyte is little known it is excessive in the nature. Trachyte is Fine-grained and generally gray, white, pink, yellow and light shades are seen in. Having a rough surface, rocky volcano is located between the feldspar-rich rock types. Natural building materials (covering, walls, paving, flooring, etc.) which are economical and easy to obtain, are used for various purposes in the construction sector in Turkey. Trachytes have been widely used in construction and landscaping in religious architecture, grave stones since ancient times.Trachyte is known as different names in different regions of Turkey. In Isparta region due to volcanic mechanism some natural stones are composed. The natural stones are formed by the explosion and multi-stage erupt. Although the same volcanic mechanism, some rocks have different mineralogy, texture and color. In this region, trachyte-trachy-andesite and andesite formations are very intense. In recent years, high-quality raw material reserves are rapidly being consumed. As a result of this situation for the production of traditional ceramics, economic, artistic and environmental factors are taken into account has highlighted the search for alternative raw materials. In literature, a lot of studies about some raw materials sources in various regions of Turkey which are used as ceramic slip, glazes and engobes have been conducted. Trachyte used in this study obtained from Isparta province, Gonen county, and the total alkali oxide ratio is 11.14. The Trachyte can be formed by wet and semi wet methods, after firing subsequently at 1120, 1160 and 1180 oC, turned into light whitish cream color, light yellow, sand beige, light brown, terracotta and dark red and brown tones. In this study, the outputs from different color ranges obtained from the experiment and the usability of these products were investigated. In the first section with the title of natural stones and man; it is explained that the importance natural stones and where they are used in human life also usage in historical monuments of natural stone with the use of these works survived examples. Minerals and rocks, igneous rocks classification and sampling have been transferred in a visual manner, the formation of feldspathic minerals geology, properties, application areas are described. In the second section the definition and characteristics of trachyte, trachyte usage and related information is given about the research. In the third section structures are obtained with the trachyte contribution with a prescription and experimental studies, supported by visual analysis were explained. In the fourth section thesis has been created as a result of this experimental studies, ceramic applications made with clay. Keywords: Trachyte, Natural stone, Ceramic bodies, Ceramic shaping.