Menkıbeler, Allah dostu olan velilerin hayatlarını, gerçekleştirdiği olağanüstü durumları konu alan ve ahlaki değerleri yücelten eserlerdir. Sözlü olarak başlayan menkıbeler daha sonra yazıya geçirilmiştir. Bu yüzden de zamanla halk tarafından birçok abartılı unsurlar eklenmiştir. İnanç ve öğreti temelli olan menkıbelerde, günlük yaşamda gerçekleştirilmesi imkansız olaylara inandırıcı bir vasıf kazandırılır. İnsanlar bu kerametleri sorgulama gereği bile duymadan koşulsuz inanırlar. Bu kadar sevilmelerindeki önemli etmen de bu kerametlerin dinleyenlere ya da okuyanlara haz vermesidir. Ayrıca velilerin sahip olduğu güçler, bazı durumlarda halka ders niteliğindedir. Yaşamları boyunca halk tarafından büyük saygı ve sevgi ile bağlanılan bu veliler, öldükten sonra da aynı derecede saygı ve sevgi görürler. Bunun en büyük sebebi elbette ki sahip oldukları kerametlerdir. Halk arasında, bu kerametlerin öldükten sonrada devam ettiği inancı hakimdir. İşte bu yüzden ölümü üzerinden kaç yıl geçerse geçsin türbelere gösterilen ilgi hiç azalmamış aksine oldukça artmıştır. Çünkü onların yardım isteyenin yardımını geri çevirmeyeceğine inanılır. Günümüzde dahi özellikle dileklerimizin gerçekleşmesi için bu türbeler, Allah'a ulaşmada aracı vazifesi görürler. Bu çalışmamız, giriş ve katalog bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde bazı temel kavramlar üzerinde durduk ve katalog bölümünde ise çeşitli kaynaklardaki menkıbeler ve dini efsanelerden topladığımız metinleri tasnif ettik. Anahtar Kelimeler: keramet, veli, menkıbe, türbe, yatır.
Legends which are about lives and extraordinary incidents carried out by "Allah's companion", i.e. saints, are literary works which extoll moral values. Legends were originally transmitted orally, and therefore many things had already been exaggerated by those who transmitted the stories by the time they were written down. Faith and creed based legends allow the impossible to sound credible, and many people believe in the miracles contained in those legends unconditionally without questioning. The pleasure given to the listener or the reader by the legends is the main reason that successful ones became influential. Additionally, in some cases the powers held by the saints set examples for people. Those saints who were followed with great respect and admiration throughout their lives receive the same amount of respect and admiration after they pass away. The most important factors for this are the miracles attributed to them. It is a common belief amongst people that those miracles continue even after the saints' deaths, and interest in these tombs has continued to grow for centuries after their deaths because it is believed that they will not refuse any cry for help. Even at the present time these tombs are viewed as mediators between common people and Allah, and thus a way for people to have their wishes granted by divine intervention. This study consists of an introduction and a catalogue. We focused on some certain basic concepts in the introduction, and we classified texts of legends and religious myths collected from several resources. Keywords: miracle, saint, legend, tomb, entombed saint.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Menkıbeler, Allah dostu olan velilerin hayatlarını, gerçekleştirdiği olağanüstü durumları konu alan ve ahlaki değerleri yücelten eserlerdir. Sözlü olarak başlayan menkıbeler daha sonra yazıya geçirilmiştir. Bu yüzden de zamanla halk tarafından birçok abartılı unsurlar eklenmiştir. İnanç ve öğreti temelli olan menkıbelerde, günlük yaşamda gerçekleştirilmesi imkansız olaylara inandırıcı bir vasıf kazandırılır. İnsanlar bu kerametleri sorgulama gereği bile duymadan koşulsuz inanırlar. Bu kadar sevilmelerindeki önemli etmen de bu kerametlerin dinleyenlere ya da okuyanlara haz vermesidir. Ayrıca velilerin sahip olduğu güçler, bazı durumlarda halka ders niteliğindedir. Yaşamları boyunca halk tarafından büyük saygı ve sevgi ile bağlanılan bu veliler, öldükten sonra da aynı derecede saygı ve sevgi görürler. Bunun en büyük sebebi elbette ki sahip oldukları kerametlerdir. Halk arasında, bu kerametlerin öldükten sonrada devam ettiği inancı hakimdir. İşte bu yüzden ölümü üzerinden kaç yıl geçerse geçsin türbelere gösterilen ilgi hiç azalmamış aksine oldukça artmıştır. Çünkü onların yardım isteyenin yardımını geri çevirmeyeceğine inanılır. Günümüzde dahi özellikle dileklerimizin gerçekleşmesi için bu türbeler, Allah'a ulaşmada aracı vazifesi görürler. Bu çalışmamız, giriş ve katalog bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde bazı temel kavramlar üzerinde durduk ve katalog bölümünde ise çeşitli kaynaklardaki menkıbeler ve dini efsanelerden topladığımız metinleri tasnif ettik. Anahtar Kelimeler: keramet, veli, menkıbe, türbe, yatır.
Legends which are about lives and extraordinary incidents carried out by "Allah's companion", i.e. saints, are literary works which extoll moral values. Legends were originally transmitted orally, and therefore many things had already been exaggerated by those who transmitted the stories by the time they were written down. Faith and creed based legends allow the impossible to sound credible, and many people believe in the miracles contained in those legends unconditionally without questioning. The pleasure given to the listener or the reader by the legends is the main reason that successful ones became influential. Additionally, in some cases the powers held by the saints set examples for people. Those saints who were followed with great respect and admiration throughout their lives receive the same amount of respect and admiration after they pass away. The most important factors for this are the miracles attributed to them. It is a common belief amongst people that those miracles continue even after the saints' deaths, and interest in these tombs has continued to grow for centuries after their deaths because it is believed that they will not refuse any cry for help. Even at the present time these tombs are viewed as mediators between common people and Allah, and thus a way for people to have their wishes granted by divine intervention. This study consists of an introduction and a catalogue. We focused on some certain basic concepts in the introduction, and we classified texts of legends and religious myths collected from several resources. Keywords: miracle, saint, legend, tomb, entombed saint.