Milli bir sosyoloji ekolü kurmaya çalışan, Türk-İslam sentezcilerinin izinde kendine istikamet çizen Orhan Türkdoğan, Türk sosyolojisinin son dönemlerde gördüğü en önemli aydınlardan biridir. Sosyolojinin farklı alanlarında yazılar kaleme almış, eserler ortaya koymuş olan Türkdoğan, bu çalışmada din ve milliyetçilik ilişkisi bağlamında ele alınmaya çalışılmıştır. Türk Toplumlarında; Büyük Selçuklu'dan, Anadolu Selçuklu'ya ve Osmanlı İmparatorluğuna kadar halkın çoğunluğu Türkçe konuşmasına rağmen yönetici kadrosu ya mevalilerden veya devşirmelerden oluşturulmuş ve bu oluşum yaklaşık 700 yılı aşkın bir süre devam etmiştir. Ümmetçilik düşüncesiyle devam eden bu oluşum 1923 yılında Cumhuriyetin kurulmasıyla milletleşme olgusu gerçeklik kazanmış ve "Ümmetten-Millete" geçiş süreci başlamıştır. Çalışmada; din ve milliyetçilik ilişkileri, Türk toplumunun ümmetten millete geçişi, millet-olma sürecini, millet olmayı engelleyen unsurları, ülkemizdeki millet-altı yapıları, vb. konular Türkdoğan'ın bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Türkdoğan, Türk toplumunun kurtuluşunun milletleşmeyle mümkün olduğunu öne sürmüş, önce millet olgusunun tamamlanması gerektiğini düşünmüş ve bu gerçekleştirilirken dini millet olmanın temel direklerinden biri olarak görmüştür. Milliyet duygusunun dini zayıflatmadığını aksine dini güçlendiren ve canlandıran bir unsur olduğunu savunmuştur. Anahtar Kelimeler: Orhan Türkdoğan, Din, Millet, Milliyetçilik, Ümmet,
Orhan Türkdoğan, who tries to establish a national sociology school and draws his own direction in the footsteps of Turkish-Islamic synthesizers, is one of the most important intellectuals of Turkish sociology in recent years. Türkdoğan, who has written and produced works in different fields of sociology, has been tried to be discussed in the context of the relationship between religion and nationalism. In Turkish Societies; although the majority of the people from the Great Seljuks to the Anatolian Seljuks and the Ottoman Empire spoke Turkish, the administrative staff was composed of either mevaliler or spurs and this formation continued for more than 700 years. Following this formation that continued with the idea of ummahism, with the establishment of the Republic in 1923, the phenomenon of nationalization became reality and the transition from ummah to nation started. In this study, the relationship between religion and nationalism, the transition of the Turkish society from the nation to the nation, the process of becoming a nation, the elements that prevent the nation, sub-national structures in our country, and so on. Issues were tried to be evaluated from Türkdoğan's point of view. Türkdoğan argued that the salvation of the Turkish society was possible by nationalization. He thought that the nation should be completed first and he saw religion as one of the main pillars of being a nation. He argued that the sense of nationality did not undermine religion but was a factor that strengthened and revived it. Keywords: Orhan Türkdoğan, Religion, Nationalism, Ummah, Nation
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Milli bir sosyoloji ekolü kurmaya çalışan, Türk-İslam sentezcilerinin izinde kendine istikamet çizen Orhan Türkdoğan, Türk sosyolojisinin son dönemlerde gördüğü en önemli aydınlardan biridir. Sosyolojinin farklı alanlarında yazılar kaleme almış, eserler ortaya koymuş olan Türkdoğan, bu çalışmada din ve milliyetçilik ilişkisi bağlamında ele alınmaya çalışılmıştır. Türk Toplumlarında; Büyük Selçuklu'dan, Anadolu Selçuklu'ya ve Osmanlı İmparatorluğuna kadar halkın çoğunluğu Türkçe konuşmasına rağmen yönetici kadrosu ya mevalilerden veya devşirmelerden oluşturulmuş ve bu oluşum yaklaşık 700 yılı aşkın bir süre devam etmiştir. Ümmetçilik düşüncesiyle devam eden bu oluşum 1923 yılında Cumhuriyetin kurulmasıyla milletleşme olgusu gerçeklik kazanmış ve "Ümmetten-Millete" geçiş süreci başlamıştır. Çalışmada; din ve milliyetçilik ilişkileri, Türk toplumunun ümmetten millete geçişi, millet-olma sürecini, millet olmayı engelleyen unsurları, ülkemizdeki millet-altı yapıları, vb. konular Türkdoğan'ın bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Türkdoğan, Türk toplumunun kurtuluşunun milletleşmeyle mümkün olduğunu öne sürmüş, önce millet olgusunun tamamlanması gerektiğini düşünmüş ve bu gerçekleştirilirken dini millet olmanın temel direklerinden biri olarak görmüştür. Milliyet duygusunun dini zayıflatmadığını aksine dini güçlendiren ve canlandıran bir unsur olduğunu savunmuştur. Anahtar Kelimeler: Orhan Türkdoğan, Din, Millet, Milliyetçilik, Ümmet,
Orhan Türkdoğan, who tries to establish a national sociology school and draws his own direction in the footsteps of Turkish-Islamic synthesizers, is one of the most important intellectuals of Turkish sociology in recent years. Türkdoğan, who has written and produced works in different fields of sociology, has been tried to be discussed in the context of the relationship between religion and nationalism. In Turkish Societies; although the majority of the people from the Great Seljuks to the Anatolian Seljuks and the Ottoman Empire spoke Turkish, the administrative staff was composed of either mevaliler or spurs and this formation continued for more than 700 years. Following this formation that continued with the idea of ummahism, with the establishment of the Republic in 1923, the phenomenon of nationalization became reality and the transition from ummah to nation started. In this study, the relationship between religion and nationalism, the transition of the Turkish society from the nation to the nation, the process of becoming a nation, the elements that prevent the nation, sub-national structures in our country, and so on. Issues were tried to be evaluated from Türkdoğan's point of view. Türkdoğan argued that the salvation of the Turkish society was possible by nationalization. He thought that the nation should be completed first and he saw religion as one of the main pillars of being a nation. He argued that the sense of nationality did not undermine religion but was a factor that strengthened and revived it. Keywords: Orhan Türkdoğan, Religion, Nationalism, Ummah, Nation