Moğollar 1243 Kösedağ bozgunu ile Anadolu'da hâkimiyetlerini yavaş yavaş tesis etmeye başlamışlardır. Bu dönemde Türkiye Selçuklu Devleti'nin içinde bulunduğu siyasi durum da, Moğol hâkimiyetin oluşmasına büyük katkı sağlamıştır. Türkiye Selçuklu Devleti zamanla İlhanlı hâkimiyeti altına girmiş ve İlhanlıların atadığı kişiler tarafından yönetilmeye başlamıştır. Türkiye Selçuklu Devleti, İlhanlı yönetimi altında başta siyasi olmak üzere askeri, ekonomik, kültürel ve sosyal açıdan etkilenmiş ve etkileşimle birlikte toplumun yapısı ve Anadolu'da kurulmuş olan düzen de bozulmuştur. İlhanlılar'ın uygulamış oldukları politikalar sebebiyle Anadolu'da yaşayan halk zor zamanlar geçirmiştir. Bu durum özellikle Anadolu'daki Türkmenleri rahatsız etmiş ve kendi kaderlerini tayin etme hususunda harekete geçmişlerdir. Bu hareketler neticesinde Türkmenler, İlhanlı hâkimiyetini tanımayarak bazen Türkiye Selçuklu Devleti'ne bazen de Moğollara karşı isyan etmişlerdir. Anadolu'daki Moğol işgaline Türkmen isyanlarınında eklenmesi, bu topraklarda siyasi karışıklıkların ve çatışmaların yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim bu çatışma ortamı Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıpranarak yıkılmasına sebep olurken Beylikler Döneminin ise başlamasına vesile olmuştur. Öte yandan İlhanlı Devleti'de, gerek kendi iç karışıklığından gerekse Anadolu'da yaşanan bu siyasi ve askeri mücadelelerden etkilenerek zayıflamış ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin ardından o da yıkılmaktan kurtulamamıştır. Anahtar Kelimeler: Moğol İmparatorluğu, Türkiye Selçuklu Devleti, İlhanlılar, Anadolu.
The Mongol began to state dominance in Anatolia with the defeat of Kösedağ defeat in 1243. The political situation of Turkey Seljuk State had a great contribution to reign of the Mongol. Over time, challenging years started for Turkey Seljuk State which is dominated and managed by the people appointed by Ilkhanid. Turkey Seljuk State, under the management of İlhanlı including primarily military, political, economic, cultural and social aspects influenced and corrupted the society's structure and layout, which was established in Anatolia together with the interaction. Because of the policies implemented by the Ilkhanians, especially the people in Anatolia had a hard time. This situation disturbed the Turkmens in Anatolia and mobilized them to determine their own destinies. Turkmens as a result, of this movement, not to recognize the sovereignty of İlhanlı sometimes rebelled against the Mongols and sometimes to Turkey Seljuk Empire. The inclusion of the Turkmen revolts to the Mongol occupation in Anatolia led to political conflicts and clashes in these lands. Thus, while this conflict atmosphere wearing down to collapse of Turkey Seljuk empire, it also caused to start the era of seigniory time. On the other hand İlhanlı the state, both politically and militarily weakened by the influence of the conflict in Anatolia and İlhanlı could not escape from collapsing after the Seljuk Empire collapsed. Keywords: Mongol Empire, Turkey Seljuk State, Ilkhanate, Anatolia.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Moğollar 1243 Kösedağ bozgunu ile Anadolu'da hâkimiyetlerini yavaş yavaş tesis etmeye başlamışlardır. Bu dönemde Türkiye Selçuklu Devleti'nin içinde bulunduğu siyasi durum da, Moğol hâkimiyetin oluşmasına büyük katkı sağlamıştır. Türkiye Selçuklu Devleti zamanla İlhanlı hâkimiyeti altına girmiş ve İlhanlıların atadığı kişiler tarafından yönetilmeye başlamıştır. Türkiye Selçuklu Devleti, İlhanlı yönetimi altında başta siyasi olmak üzere askeri, ekonomik, kültürel ve sosyal açıdan etkilenmiş ve etkileşimle birlikte toplumun yapısı ve Anadolu'da kurulmuş olan düzen de bozulmuştur. İlhanlılar'ın uygulamış oldukları politikalar sebebiyle Anadolu'da yaşayan halk zor zamanlar geçirmiştir. Bu durum özellikle Anadolu'daki Türkmenleri rahatsız etmiş ve kendi kaderlerini tayin etme hususunda harekete geçmişlerdir. Bu hareketler neticesinde Türkmenler, İlhanlı hâkimiyetini tanımayarak bazen Türkiye Selçuklu Devleti'ne bazen de Moğollara karşı isyan etmişlerdir. Anadolu'daki Moğol işgaline Türkmen isyanlarınında eklenmesi, bu topraklarda siyasi karışıklıkların ve çatışmaların yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim bu çatışma ortamı Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıpranarak yıkılmasına sebep olurken Beylikler Döneminin ise başlamasına vesile olmuştur. Öte yandan İlhanlı Devleti'de, gerek kendi iç karışıklığından gerekse Anadolu'da yaşanan bu siyasi ve askeri mücadelelerden etkilenerek zayıflamış ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin ardından o da yıkılmaktan kurtulamamıştır. Anahtar Kelimeler: Moğol İmparatorluğu, Türkiye Selçuklu Devleti, İlhanlılar, Anadolu.
The Mongol began to state dominance in Anatolia with the defeat of Kösedağ defeat in 1243. The political situation of Turkey Seljuk State had a great contribution to reign of the Mongol. Over time, challenging years started for Turkey Seljuk State which is dominated and managed by the people appointed by Ilkhanid. Turkey Seljuk State, under the management of İlhanlı including primarily military, political, economic, cultural and social aspects influenced and corrupted the society's structure and layout, which was established in Anatolia together with the interaction. Because of the policies implemented by the Ilkhanians, especially the people in Anatolia had a hard time. This situation disturbed the Turkmens in Anatolia and mobilized them to determine their own destinies. Turkmens as a result, of this movement, not to recognize the sovereignty of İlhanlı sometimes rebelled against the Mongols and sometimes to Turkey Seljuk Empire. The inclusion of the Turkmen revolts to the Mongol occupation in Anatolia led to political conflicts and clashes in these lands. Thus, while this conflict atmosphere wearing down to collapse of Turkey Seljuk empire, it also caused to start the era of seigniory time. On the other hand İlhanlı the state, both politically and militarily weakened by the influence of the conflict in Anatolia and İlhanlı could not escape from collapsing after the Seljuk Empire collapsed. Keywords: Mongol Empire, Turkey Seljuk State, Ilkhanate, Anatolia.