Kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği ülkemizde ve dünyada insidansı ve prevalansı giderek artmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği geliştikten sonra hastanın hayatını baştan başa değiştiren diyaliz tedavi yöntemleri olan, hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulanmaktadır. Diyaliz tedavilerine göre daha üstün olan böbrek nakli diğer bir renal replasman tedavi seçeneğidir. Fakat hastalar ülkemizde ve dünyada organ bağışının sınırlı olması nedeniyle böbrek nakli tedavisine her zaman ulaşamamaktadır. Diyaliz tedavileri hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde değiştirmektedir. Yaşam kalitesi diğer sebeplerden bağımsız olarak morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Bundan dolayı diyaliz hastalarında yaşam kalite değerlendirilmesinin rutin olarak yapılması önerilir. Diyaliz hastasında yaşam kalitesini en çok etkileyen faktör depresyon ve bilişsel fonksiyon bozukluğudur. Diğer taraftan diyaliz hastalarında morbidite ve mortalitenin en sık nedeni kardiyovasküler olaylardır. Hastaların kardiyak fonksiyonları ile depresyon arasındaki ilişki bilinmektedir. Fakat diyaliz hastalarında kardiyak fonksiyonlar ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir ilişki varlığı net bilinmemektedir. Çalışmamıza ortalama 57,2±38,1 aydır hemodiyaliz tedavisi alan 37 hasta ve 50,3±50,5 aydır periton diyalizi tedavisi alan 18 hasta, toplamda 55 diyaliz hastası dahil edildi. Hemodiyaliz hastaları diyaliz çıkışı, periton diyalizi hastaları batındaki diyaliz sıvısı boşaltıldıktan sonra kardiyoloji anabilim dalında ekokardiyografileri aynı öğretim üyesi tarafından yapıldı. Ekokardiyografi sonrası hastaların depresif semptomları Beck depresyon ölçeği skoru ile ve bilişsel fonksiyonları mini mental test ile değerlendirildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri hastalardan birebir öğrenildi. Beck depresyon ölçeği skoru ile hastalar karşılaştırıldığında sadece hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda Beck depresyon skoru ile ekokardiyografik parametrelerden sol ventrikül diyastol sonu volüm ve atım hacmi arasında pozitif yönlü düşük bir korelasyon ilişkisi tesbit edildi (sırasıyla r: 0,328, P: 0,047 ve r: 0,371, P: 0,024). Mini mental test skoru ile ekokardiyografik parametreler arasında hiçbir hasta grubunda anlamlı bir ilişki bulunamadı. Hastalarda depresyon ile hastaların laboratuvar parametreleri ve demografik verileri karşılaştırıldığında sadece periton diyaliz tedavisi alanlarda hemoglobin ile depresyon arasında negatif yönde bir korelasyon tesbit edildi (rho: - 0,524 P: 0,026). Periton diyaliz tedavisi alan hastalarda aritmik hastaların depresyon skoru daha yüksekti (P: 0,035). Bilişsel fonksiyonlar ile laboratuvar ve demografik veriler karşılaştırıldığında yaş ile bilişsel fonksiyonlar arasında her hasta grubunda negatif yönde bir korelasyon vardı (r:-0,410 P: 0,002). Cinsiyet ile bilişsel fonksiyonlar karşılaştırıldığında erkeklerin bilişsel fonksiyonları kadınlara göre anlamlı olarak yüksekti (P: 0,006). Mini mental test skoru ile laboratuvar parametrelerinden hemoglobin arasında pozitif yönde orta kuvvetli bir korelasyon vardı (rho: 0,547, P: 0,019). Mini mental test skoru ile albümin (rho: 0,493, P: 0,037) arasında pozitif yönde düşük kuvvetli bir korelasyon vardı. Çalışmamızda tüm hasta gruplarında Beck depresyon skoru ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir korelasyon tespit edilemedi. Sonuç olarak hastaların hayat kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan depresyon ve bilişsel fonksiyonlar göz önüne alındığında kardiyak fonksiyon bozukluğu depresyonu artırmakta ve kendisinden bağımsız olarak hastaların morbidite ve mortalitesini artırmaktadır. Bilişsel fonksiyonları etkileyen yaş, anemi ve beslenme durumu diyaliz hekimleri ve diyaliz çalışanları tarafından akılda tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler : Beck depresyon skoru diyaliz ve ekokardiyogarfik parametreler, hemodiyaliz, periton diyalizi, hayat kalitesi, mini mental test.
The incidence and prevalence of chronic kidney disease and renal failure in our country and in the world is increasing steadily. After the development of chronic renal failure, hemodialysis and peritoneal dialysis, which are methods of dialysis treatment which change the whole life of the patient, are applied. Renal transplantation, which is superior to dialysis treatments, is another option of renal replacement therapy. However, due to limited organ donation in our country and in the world, patients do not always have access to kidney transplantation. Dialysis treatments alter the quality of life of the patient in a negative way. The quality of life is related to morbidity and mortality independently of other causes. Therefore, it is recommended that routine evaluation of quality of life in dialysis patients be performed. The most important factor affecting quality of life in patients with dialysis is depression and cognitive dysfunction. On the other hand, morbidity and mortality in dialysis patients are the most common cardiovascular events. The relationship between cardiac functions and depression is known. However, the relationship between cardiac functions and cognitive functions in dialysis patients is unclear. In our study 37 patients who had an average of 57.2 ± 38.1 months of hemodialysis treatment and 18 patients who received 50.3 ± 50.5 months of peritoneal dialysis treatment included a total of 55 dialysis patients. Hemodialysis patients after the dialysis was removed and the dialysis fluid in the peritoneal dialysis patients was drained were followed by echocardiography in the cardiology department by the same cardiologist. After echocardiography, depressive symptoms of the patients were assessed by Beck depression scale score and cognitive functions by mini mental test. The sociodemographic characteristics of the patients were learned individually from the patients. There was a positive correlation between left ventricular end-diastolic volume and stroke volume in patients receiving only hemodialysis treatment when the Beck depression scale score was compared with patients. (respectively r: 0,328, P: 0,047 and r: 0,371, P: 0,024). There was no significant relationship between the mini mental test score and echocardiographic parameters in any patient groups. When the depression and the laboratory parameters and demographic data of the patients were compared there was a negative correlation between hemoglobin and depression only in those receiving peritoneal dialysis therapy (rho: -0,524, P: 0,026). Patients receiving peritoneal dialysis treatment had higher depression scores in arrhythmic patients (P: 0,035). When cognitive functions were compared with laboratory and demographic data there was a correlation between age and cognitive function in each patient group in the negative direction (r:-0,410 P: 0,002). Compared with gender and cognitive functions, cognitive functions of males were significantly higher than females (P: 0,006). There was a moderately strong correlation between the mini mental test score and hemoglobin in the positive direction from the laboratory parameters (rho: 0,547, P: 0,019). There was a low correlation between the mini mental test score and albumin (rho: 0,493, P: 0,037) in a positive direction. In our study, there was no correlation between Beck depression score and cognitive functions in all patient groups. As a result, the most important factors determining the quality of life of the patients are depression and cognitive functions cardiac dysfunction increases depression and increases the morbidity and mortality of patients independently of itself age, anemia and nutritional status that affect cognitive function should be kept in mind by dialysis physicians and dialysis workers. Keywords : Beck depression score in dialysis and echocardiographic parameters Hemodialysis, hemodialysis,mini mental test, peritoneal dialysis, quality of life.
Tez (Uzmanlık) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, 2018.
Kaynakça var.
Kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği ülkemizde ve dünyada insidansı ve prevalansı giderek artmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği geliştikten sonra hastanın hayatını baştan başa değiştiren diyaliz tedavi yöntemleri olan, hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulanmaktadır. Diyaliz tedavilerine göre daha üstün olan böbrek nakli diğer bir renal replasman tedavi seçeneğidir. Fakat hastalar ülkemizde ve dünyada organ bağışının sınırlı olması nedeniyle böbrek nakli tedavisine her zaman ulaşamamaktadır. Diyaliz tedavileri hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde değiştirmektedir. Yaşam kalitesi diğer sebeplerden bağımsız olarak morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Bundan dolayı diyaliz hastalarında yaşam kalite değerlendirilmesinin rutin olarak yapılması önerilir. Diyaliz hastasında yaşam kalitesini en çok etkileyen faktör depresyon ve bilişsel fonksiyon bozukluğudur. Diğer taraftan diyaliz hastalarında morbidite ve mortalitenin en sık nedeni kardiyovasküler olaylardır. Hastaların kardiyak fonksiyonları ile depresyon arasındaki ilişki bilinmektedir. Fakat diyaliz hastalarında kardiyak fonksiyonlar ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir ilişki varlığı net bilinmemektedir. Çalışmamıza ortalama 57,2±38,1 aydır hemodiyaliz tedavisi alan 37 hasta ve 50,3±50,5 aydır periton diyalizi tedavisi alan 18 hasta, toplamda 55 diyaliz hastası dahil edildi. Hemodiyaliz hastaları diyaliz çıkışı, periton diyalizi hastaları batındaki diyaliz sıvısı boşaltıldıktan sonra kardiyoloji anabilim dalında ekokardiyografileri aynı öğretim üyesi tarafından yapıldı. Ekokardiyografi sonrası hastaların depresif semptomları Beck depresyon ölçeği skoru ile ve bilişsel fonksiyonları mini mental test ile değerlendirildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri hastalardan birebir öğrenildi. Beck depresyon ölçeği skoru ile hastalar karşılaştırıldığında sadece hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda Beck depresyon skoru ile ekokardiyografik parametrelerden sol ventrikül diyastol sonu volüm ve atım hacmi arasında pozitif yönlü düşük bir korelasyon ilişkisi tesbit edildi (sırasıyla r: 0,328, P: 0,047 ve r: 0,371, P: 0,024). Mini mental test skoru ile ekokardiyografik parametreler arasında hiçbir hasta grubunda anlamlı bir ilişki bulunamadı. Hastalarda depresyon ile hastaların laboratuvar parametreleri ve demografik verileri karşılaştırıldığında sadece periton diyaliz tedavisi alanlarda hemoglobin ile depresyon arasında negatif yönde bir korelasyon tesbit edildi (rho: - 0,524 P: 0,026). Periton diyaliz tedavisi alan hastalarda aritmik hastaların depresyon skoru daha yüksekti (P: 0,035). Bilişsel fonksiyonlar ile laboratuvar ve demografik veriler karşılaştırıldığında yaş ile bilişsel fonksiyonlar arasında her hasta grubunda negatif yönde bir korelasyon vardı (r:-0,410 P: 0,002). Cinsiyet ile bilişsel fonksiyonlar karşılaştırıldığında erkeklerin bilişsel fonksiyonları kadınlara göre anlamlı olarak yüksekti (P: 0,006). Mini mental test skoru ile laboratuvar parametrelerinden hemoglobin arasında pozitif yönde orta kuvvetli bir korelasyon vardı (rho: 0,547, P: 0,019). Mini mental test skoru ile albümin (rho: 0,493, P: 0,037) arasında pozitif yönde düşük kuvvetli bir korelasyon vardı. Çalışmamızda tüm hasta gruplarında Beck depresyon skoru ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir korelasyon tespit edilemedi. Sonuç olarak hastaların hayat kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan depresyon ve bilişsel fonksiyonlar göz önüne alındığında kardiyak fonksiyon bozukluğu depresyonu artırmakta ve kendisinden bağımsız olarak hastaların morbidite ve mortalitesini artırmaktadır. Bilişsel fonksiyonları etkileyen yaş, anemi ve beslenme durumu diyaliz hekimleri ve diyaliz çalışanları tarafından akılda tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler : Beck depresyon skoru diyaliz ve ekokardiyogarfik parametreler, hemodiyaliz, periton diyalizi, hayat kalitesi, mini mental test.
The incidence and prevalence of chronic kidney disease and renal failure in our country and in the world is increasing steadily. After the development of chronic renal failure, hemodialysis and peritoneal dialysis, which are methods of dialysis treatment which change the whole life of the patient, are applied. Renal transplantation, which is superior to dialysis treatments, is another option of renal replacement therapy. However, due to limited organ donation in our country and in the world, patients do not always have access to kidney transplantation. Dialysis treatments alter the quality of life of the patient in a negative way. The quality of life is related to morbidity and mortality independently of other causes. Therefore, it is recommended that routine evaluation of quality of life in dialysis patients be performed. The most important factor affecting quality of life in patients with dialysis is depression and cognitive dysfunction. On the other hand, morbidity and mortality in dialysis patients are the most common cardiovascular events. The relationship between cardiac functions and depression is known. However, the relationship between cardiac functions and cognitive functions in dialysis patients is unclear. In our study 37 patients who had an average of 57.2 ± 38.1 months of hemodialysis treatment and 18 patients who received 50.3 ± 50.5 months of peritoneal dialysis treatment included a total of 55 dialysis patients. Hemodialysis patients after the dialysis was removed and the dialysis fluid in the peritoneal dialysis patients was drained were followed by echocardiography in the cardiology department by the same cardiologist. After echocardiography, depressive symptoms of the patients were assessed by Beck depression scale score and cognitive functions by mini mental test. The sociodemographic characteristics of the patients were learned individually from the patients. There was a positive correlation between left ventricular end-diastolic volume and stroke volume in patients receiving only hemodialysis treatment when the Beck depression scale score was compared with patients. (respectively r: 0,328, P: 0,047 and r: 0,371, P: 0,024). There was no significant relationship between the mini mental test score and echocardiographic parameters in any patient groups. When the depression and the laboratory parameters and demographic data of the patients were compared there was a negative correlation between hemoglobin and depression only in those receiving peritoneal dialysis therapy (rho: -0,524, P: 0,026). Patients receiving peritoneal dialysis treatment had higher depression scores in arrhythmic patients (P: 0,035). When cognitive functions were compared with laboratory and demographic data there was a correlation between age and cognitive function in each patient group in the negative direction (r:-0,410 P: 0,002). Compared with gender and cognitive functions, cognitive functions of males were significantly higher than females (P: 0,006). There was a moderately strong correlation between the mini mental test score and hemoglobin in the positive direction from the laboratory parameters (rho: 0,547, P: 0,019). There was a low correlation between the mini mental test score and albumin (rho: 0,493, P: 0,037) in a positive direction. In our study, there was no correlation between Beck depression score and cognitive functions in all patient groups. As a result, the most important factors determining the quality of life of the patients are depression and cognitive functions cardiac dysfunction increases depression and increases the morbidity and mortality of patients independently of itself age, anemia and nutritional status that affect cognitive function should be kept in mind by dialysis physicians and dialysis workers. Keywords : Beck depression score in dialysis and echocardiographic parameters Hemodialysis, hemodialysis,mini mental test, peritoneal dialysis, quality of life.